Acid uric được hình thành trong cơ thể thông qua quá trình phân hủy purin – các hợp chất có sẵn trong mô cơ thể và một số loại thực phẩm. Tình trạng tăng acid uric máu xảy ra khi cơ thể sản xuất quá nhiều hoặc khi thận không đào thải hiệu quả lượng chất thải này.

Nồng độ acid uric cao trong máu có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe như bệnh gout hoặc hình thành sỏi thận. Ngoài yếu tố di truyền liên quan đến các gene điều hòa chuyển hóa và đào thải acid uric, nhiều thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc tình trạng này.

Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến acid uric tăng là tiêu thụ nhiều rượu bia. Các loại đồ uống có cồn chứa purin, kích thích cơ thể sản xuất acid uric. Đồng thời, khi chuyển hóa rượu, thận sẽ ưu tiên đào thải cồn thay vì acid uric, khiến khả năng loại bỏ chất này khỏi cơ thể giảm đi.

Đặc biệt, khi rượu bia được sử dụng cùng các thực phẩm giàu purin trong các bữa tiệc, gánh nặng lên gan và thận càng lớn. Đây cũng là lý do nhiều người xuất hiện cơn gout cấp sau những bữa ăn nhiều rượu bia.

Các loại bánh kẹo, món tráng miệng, nước ngọt hoặc nước ép trái cây công nghiệp thường chứa hàm lượng fructose cao. Khi được tiêu thụ với lượng lớn trong thời gian ngắn, fructose có thể làm tăng quá trình tổng hợp và phân hủy purin, từ đó khiến nồng độ acid uric trong máu tăng nhanh.

Duy trì chế độ ăn cân bằng, ưu tiên rau củ và trái cây tươi, hạn chế thực phẩm giàu purin sẽ giúp kiểm soát chỉ số này hiệu quả hơn.

Thận đóng vai trò quan trọng trong việc đào thải acid uric ra khỏi cơ thể. Phần lớn acid uric được loại bỏ thông qua cơ quan này. Vì vậy, khi chức năng thận suy giảm do bệnh lý hoặc do lạm dụng một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, acid uric có thể tích tụ trong máu theo thời gian.

Ngay cả khi cơ thể không sản xuất quá nhiều acid uric, việc thận đào thải kém cũng có thể khiến nồng độ chất này tăng cao.

Thừa cân và béo phì làm tăng trực tiếp nồng độ acid uric trong máu. Mô mỡ dư thừa kích thích hoạt động của enzyme xanthine oxidoreductase (XOR), làm tăng quá trình sản xuất acid uric.

Ngoài ra, mỡ thừa còn gây viêm và rối loạn chuyển hóa, làm giảm khả năng đào thải acid uric qua thận, từ đó làm tăng nguy cơ mắc gout. Tình trạng này thường đi kèm với hội chứng chuyển hóa, bao gồm tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và mỡ máu.

Ít vận động, ngồi nhiều trong thời gian dài dễ dẫn đến tăng cân và giảm độ nhạy insulin – hai yếu tố có liên quan đến tăng acid uric máu.

Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn kết hợp chế độ ăn uống hợp lý được xem là biện pháp hiệu quả để kiểm soát acid uric và phòng ngừa các bệnh lý liên quan.