Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 sắp kết thúc, hàng loạt gia đình và cá nhân bắt đầu hành trình quay lại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM để tiếp tục công việc. Trên những chặng đường dài, không ít tài xế gặp tình trạng buồn ngủ sau khi ăn, đặc biệt là sau bữa trưa. Hiện tượng thường được ví von là “căng da bụng, chùng da mắt” có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung khi cầm lái, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, nhất là khi lưu thông trên cao tốc.
Dù vậy, không phải ai cũng hiểu rõ nguyên nhân và cách phòng tránh. Thực tế, nhiều người vẫn cố điều khiển xe dù đã xuất hiện dấu hiệu mệt mỏi, làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm trên các tuyến đường dài.
Các nghiên cứu sinh lý học cho thấy, sau khi ăn, cơ thể tăng cường lưu lượng máu đến hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn. Điều này khiến lượng máu lên não giảm nhẹ trong thời gian ngắn, gây cảm giác uể oải và giảm tập trung.
Ngoài ra, bữa ăn chứa nhiều tinh bột hấp thụ nhanh như cơm trắng, bánh mì trắng, đồ ngọt… có thể khiến đường huyết tăng nhanh rồi hạ xuống đột ngột, tạo cảm giác buồn ngủ. Thực phẩm nhiều dầu mỡ cũng làm quá trình tiêu hóa kéo dài, khiến cơ thể thêm mệt mỏi.
Theo National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), buồn ngủ khi lái xe có thể làm suy giảm phản xạ tương đương trạng thái sử dụng rượu bia mức nhẹ. Trong khi đó, American Automobile Association (AAA) cho biết, mỗi năm có hàng triệu vụ tai nạn liên quan đến tình trạng mệt mỏi hoặc thiếu tỉnh táo của tài xế.
Thông thường, cảm giác buồn ngủ không xuất hiện ngay sau bữa ăn mà rõ rệt hơn khi tài xế bắt đầu lái xe trở lại. Các biểu hiện dễ nhận thấy gồm ngáp liên tục, chớp mắt nhiều, giảm tập trung – đặc biệt khi di chuyển trên cao tốc với tốc độ ổn định.
Nếu tiếp tục lái xe trong trạng thái này, người điều khiển phương tiện có thể khó giữ đúng làn đường, phản xạ chậm trước tình huống bất ngờ. Nguy cơ mất an toàn vì thế tăng lên đáng kể.
Để tránh rơi vào tình trạng mệt mỏi khi lái xe đường dài, tài xế nên bố trí thời gian nghỉ ngơi sau khi ăn, nhất là bữa trưa. Nghỉ khoảng 15–20 phút giúp cơ thể ổn định lại nhịp sinh học. Đi bộ nhẹ vài phút cũng góp phần cải thiện tuần hoàn máu và tăng sự tỉnh táo.
Bên cạnh đó, nên điều chỉnh khẩu phần ăn theo hướng vừa phải, hạn chế món chiên rán và giảm tinh bột nhanh. Có thể bổ sung trái cây ít đường hoặc thực phẩm giàu protein để duy trì năng lượng ổn định.
Khi tiếp tục hành trình, nên mở hé cửa sổ hoặc bật điều hòa ở mức mát vừa phải, ưu tiên lấy gió ngoài để không gian trong xe thông thoáng. Môi trường quá kín và ấm dễ khiến cơn buồn ngủ đến nhanh hơn. Ngoài ra, nghe nhạc sôi động, trò chuyện cùng người đi đường hoặc nhai kẹo cao su cũng giúp duy trì sự tập trung.
Trong trường hợp cảm giác buồn ngủ không thuyên giảm, tài xế nên chủ động dừng xe tại nơi an toàn để nghỉ ngơi ngắn. Việc cố gắng điều khiển phương tiện khi thiếu tỉnh táo có thể dẫn đến hậu quả khó lường.
Bình luận
0