Thời gian gần đây, nhiệt độ tại TP.HCM giảm vào sáng sớm khiến nhiều người gặp tình trạng xe máy khó khởi động. Điều này làm không ít người lo ngại xe hỏng nặng và phân vân có cần mang đi sửa ngay hay không.

Theo anh Tạ Quốc Vinh, kỹ thuật viên xe máy tại TP.HCM, hiện tượng này chủ yếu xuất phát từ sự thay đổi tính chất của dầu nhớt và nhiên liệu khi trời lạnh. Nhiệt độ thấp khiến dầu bôi trơn trong động cơ trở nên đặc hơn, làm tăng ma sát giữa các chi tiết như piston và trục khuỷu. Vì vậy, mô-tơ đề phải hoạt động nặng hơn để quay động cơ đến tốc độ cần thiết cho quá trình đánh lửa, dẫn đến việc đề nổ khó khăn hơn.

Bên cạnh đó, khả năng bay hơi của xăng cũng giảm khi trời lạnh. Để động cơ nổ máy, xăng cần hóa hơi và hòa trộn với không khí theo tỷ lệ thích hợp. Khi nhiệt độ thấp, xăng bay hơi chậm, hỗn hợp hòa khí trở nên loãng, khó bắt lửa. Với các dòng xe sử dụng bộ chế hòa khí, xăng còn dễ ngưng tụ trên thành xi-lanh, càng làm giảm hiệu quả đánh lửa ban đầu.

Ắc-quy cũng là yếu tố quan trọng. Trong điều kiện lạnh, các phản ứng hóa học bên trong ắc-quy diễn ra chậm hơn, làm giảm khả năng tích điện và dòng phóng điện. Với những bình ắc-quy đã sử dụng lâu năm, tình trạng này càng rõ rệt, khiến nguồn điện cấp cho củ đề không đủ mạnh.

Về cách xử lý, anh Vinh khuyến cáo không nên bấm đề liên tục hoặc vặn ga mạnh khi xe chưa nổ, vì dễ gây sặc xăng, làm ướt bu-gi và càng khó khởi động. Thay vào đó, nên tắt đèn pha, bấm đề kết hợp vặn nhẹ tay ga. Với xe có cần đạp, nên đạp mồi 3–5 lần trước khi bật khóa điện để làm loãng dầu nhớt và đưa nhiên liệu vào buồng đốt hiệu quả hơn.

Đối với xe có le gió, người dùng nên kéo le để tăng tỷ lệ xăng trong hỗn hợp hòa khí, sau khi máy nổ ổn định thì trả le về vị trí cũ. Ngoài ra, nên để xe nổ tại chỗ khoảng một phút trước khi di chuyển để dầu bôi trơn kịp lưu thông, bảo vệ các chi tiết động cơ.

Nếu nhận thấy tiếng còi yếu hoặc củ đề quay chậm, người dùng nên kiểm tra điện áp ắc-quy. Việc thay ắc-quy đã suy yếu không chỉ giúp xe khởi động dễ hơn mà còn bảo vệ hệ thống điện trên xe.

Nhìn chung, xe máy khó nổ khi trời lạnh là hiện tượng phổ biến với xe sử dụng động cơ xăng, không phải dấu hiệu hỏng hóc nghiêm trọng. Tuy nhiên, người dùng vẫn nên bảo dưỡng định kỳ và sử dụng dầu động cơ có độ nhớt phù hợp để đảm bảo xe vận hành bền bỉ.