Trong nhịp sống hiện đại, chuyện quên uống nước diễn ra phổ biến ở dân văn phòng, tài xế, công nhân làm việc trong môi trường nóng bức hay cả người cao tuổi ít cảm thấy khát. Không ít người bắt đầu ngày mới bằng cà phê, trà sữa, nước ngọt nhưng lại quên rằng cơ thể cần nước lọc để duy trì các hoạt động sống căn bản.
Theo các chuyên gia thận - tiết niệu, nước chiếm khoảng 50-70% trọng lượng cơ thể và tham gia gần như mọi quá trình chuyển hóa. Riêng với thận, nước là “nguyên liệu” giúp hòa loãng máu, vận chuyển chất thải và tạo nước tiểu để đào thải độc tố ra ngoài.
Khi lượng nước đưa vào không đủ, máu trở nên cô đặc hơn, nồng độ các chất cặn bã như ure, creatinine, axit uric tăng lên. Lúc này, thận buộc phải “gồng mình” lọc trong điều kiện khó khăn hơn bình thường. Các nephron – đơn vị lọc nhỏ li ti trong thận – phải làm việc cật lực để giữ cân bằng nước và điện giải cho cơ thể.
Các bác sĩ ví điều này giống như một nhà máy xử lý nước thải nhưng nguyên liệu đầu vào quá ít, còn chất bẩn thì ngày càng đậm đặc. Nếu tình trạng kéo dài, hiệu suất lọc giảm sút, các tinh thể khoáng chất dễ kết tụ tạo thành sỏi trong đường tiết niệu.
Một trong những hậu quả dễ gặp nhất của việc uống ít nước là nước tiểu đậm màu, có mùi nặng, lượng ít và tiểu rát. Đây là dấu hiệu cho thấy thận đang cố gắng tái hấp thu tối đa lượng nước còn lại, khiến chất thải bị cô đặc. Môi trường nước tiểu đặc cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu.
Nguy hiểm hơn, việc thiếu nước kéo dài nhiều tháng, nhiều năm có thể khiến lưu lượng máu đến thận giảm, lâu dần ảnh hưởng đến chức năng lọc cầu thận. Những người vốn có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường càng dễ bị tổn thương thận nhanh hơn nếu không duy trì đủ nước.
Trên thực tế, nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện có sỏi thận hoặc suy giảm chức năng thận khi đi khám vì đau lưng, tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc mệt mỏi kéo dài. Khi đó, tổn thương thường đã âm thầm hình thành từ trước trong thời gian dài.
Bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành nên duy trì khoảng 1,5-2 lít nước mỗi ngày, tương đương 6-8 cốc, tùy thể trạng và mức độ vận động. Người làm việc ngoài trời, đổ nhiều mồ hôi hoặc vận động cường độ cao cần bổ sung nhiều hơn. Không nên đợi đến khi khát mới uống vì cảm giác khát xuất hiện khi cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.
Một cách đơn giản để theo dõi là quan sát màu nước tiểu: nếu màu vàng nhạt, trong là cơ thể tương đối đủ nước; nếu vàng sậm hoặc hổ phách kéo dài, đó là tín hiệu cần uống thêm.
Ngoài ra, cần lưu ý cà phê, trà đặc, nước ngọt có gas hay đồ uống chứa cồn không thể thay thế hoàn toàn nước lọc. Một số loại còn làm tăng bài tiết nước, khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.
Thận là cơ quan ít khi “kêu cứu” bằng những triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. Chính vì thế, nhiều người vẫn khỏe mạnh bề ngoài nhưng bên trong, đôi thận đang phải căng sức chống đỡ mỗi ngày chỉ vì một thói quen tưởng như nhỏ nhặt: uống quá ít nước.
Giữ một chai nước bên cạnh, chia nhỏ lượng nước uống trong ngày, nhắc bản thân uống đều đặn mỗi 1-2 giờ là cách đơn giản nhưng hiệu quả để giảm áp lực cho thận. Đôi khi, bảo vệ sức khỏe không bắt đầu từ những biện pháp phức tạp, mà chỉ từ việc uống đủ một cốc nước đúng lúc.
Bình luận
0