Một nghiên cứu đột phá đăng trên Tạp chí Tim mạch châu Âu (European Heart Journal) đã lần đầu tiên phân tích mối liên hệ giữa thời điểm tiêu thụ cà phê và sức khỏe tim mạch.

Kết quả cho thấy những người có thói quen uống cà phê vào buổi sáng có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch và nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn đáng kể so với nhóm uống cà phê suốt cả ngày hoặc không uống cà phê.

Tiến sĩ Lu Qi, Đại học Tulane (Mỹ), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết nhóm nghiên cứu muốn làm rõ liệu thời điểm uống cà phê trong ngày có ảnh hưởng đến tim mạch hay không, bởi caffeine tác động mạnh đến nhiều chức năng sinh lý của cơ thể.

Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 40.725 người trưởng thành tham gia Khảo sát Dinh dưỡng và Sức khỏe Quốc gia Mỹ (NHANES) giai đoạn 1999–2018. Những người tham gia ghi chép chi tiết loại thực phẩm, đồ uống tiêu thụ hằng ngày, bao gồm cả thời điểm uống cà phê. Dữ liệu này được đối chiếu với hồ sơ tử vong trong thời gian theo dõi trung bình khoảng 10 năm.

Kết quả cho thấy 36% người tham gia chủ yếu uống cà phê vào buổi sáng, 16% uống cà phê rải rác trong ngày và 48% không uống cà phê. So với nhóm không uống cà phê, nhóm uống cà phê buổi sáng có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 16% và nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn 31%. Trong khi đó, nhóm uống cà phê suốt cả ngày không ghi nhận sự giảm nguy cơ tử vong đáng kể.

Lợi ích này được ghi nhận ở hầu hết các mức tiêu thụ cà phê, dù hiệu quả có phần kém rõ rệt hơn ở những người chỉ uống một tách hoặc ít hơn mỗi ngày. Các tác giả cho biết kết quả vẫn giữ nguyên sau khi đã điều chỉnh các yếu tố gây nhiễu như đái tháo đường, tăng huyết áp, cholesterol cao, hút thuốc và mức độ hoạt động thể chất. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát nên cần thêm các nghiên cứu khác để khẳng định mối liên hệ nhân quả.

Về cơ chế, Tiến sĩ Lu Qi cho rằng cà phê có thể tác động đến nhịp sinh học của cơ thể. Uống cà phê muộn trong ngày có thể làm rối loạn hormone melatonin – chất điều hòa giấc ngủ – từ đó ảnh hưởng đến nhịp sinh học và sức khỏe tim mạch.

Giáo sư Thomas F. Luscher, bác sĩ tim mạch tại Bệnh viện Royal Brompton và Harefield (Anh), nhận định nhiều người uống cà phê suốt cả ngày thường gặp rối loạn giấc ngủ. Việc caffeine ức chế melatonin có thể khiến huyết áp duy trì ở mức cao lâu hơn, làm tăng nguy cơ bệnh tim và đột quỵ.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cho rằng tác dụng chống viêm của cà phê có thể phát huy mạnh nhất vào buổi sáng, thời điểm một số dấu ấn viêm trong máu đạt đỉnh.

Từ kết quả này, các chuyên gia khuyến nghị nếu uống cà phê, thời điểm phù hợp nhất là vào buổi sáng. Nếu cần tỉnh táo vào buổi chiều, nên uống cà phê ít nhất 9 giờ trước khi đi ngủ, bởi các nghiên cứu trước đó cho thấy caffeine dùng trong vòng gần 9 giờ trước giờ ngủ có thể làm gián đoạn giấc ngủ.