Các nhà khoa học từ Trường Y Harvard vừa công bố nghiên cứu làm rõ hơn về sự tồn tại của các virus phổ biến trong cơ thể người khỏe mạnh, cũng như mức độ hiện diện của chúng theo thời gian.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ hơn 917.000 người, dựa trên mẫu máu và nước bọt từ ba cơ sở dữ liệu y tế lớn. Mục tiêu là tìm hiểu lượng DNA virus lưu hành trong cơ thể khi các nhiễm trùng không phát triển thành bệnh lý rõ ràng.
Thông qua việc giải trình tự và phân tích các đoạn gen, các nhà khoa học xác định được "tải lượng virus" – chỉ số phản ánh mức độ virus tồn tại trong cơ thể và hiệu quả hoạt động của hệ miễn dịch trong việc kiểm soát chúng.
Kết quả cho thấy có tới 82 vị trí cụ thể trong bộ gen người liên quan đến tải lượng virus, đặc biệt tập trung ở phức hợp tương thích mô chính (MHC) – khu vực đóng vai trò trung tâm trong việc điều phối phản ứng miễn dịch.
Theo nhà di truyền học Nolan Kamitaki, những phát hiện này mở ra khả năng sử dụng dữ liệu di truyền để lý giải các cơ chế bệnh do virus gây ra. Điều này giúp hiểu rõ vì sao cùng một loại virus nhưng có người không bị ảnh hưởng, trong khi người khác lại phát bệnh.
Nghiên cứu cũng ghi nhận sự khác biệt về hành vi của từng loại virus. Chẳng hạn, virus Epstein-Barr virus (EBV) có xu hướng gia tăng theo độ tuổi và tăng mạnh vào mùa đông, trong khi virus Human herpesvirus 7 lại giảm dần từ tuổi trung niên.
Bằng phương pháp ngẫu nhiên hóa Mendelian, nhóm nghiên cứu phát hiện tải lượng EBV cao có liên quan trực tiếp đến nguy cơ phát triển u lympho Hodgkin sau này. Tuy nhiên, mối liên hệ tương tự không được tìm thấy giữa EBV và đa xơ cứng (MS), dù virus này từng được xem là tác nhân liên quan đến bệnh.
Điều này cho thấy không chỉ sự hiện diện của virus, mà cách hệ miễn dịch phản ứng mới là yếu tố quyết định nguy cơ mắc bệnh. Phát hiện cũng mở ra khả năng sử dụng thuốc kháng virus để giảm nguy cơ một số bệnh, dù cần thêm nghiên cứu để kiểm chứng.
Ngoài yếu tố di truyền, các yếu tố như tuổi tác, giới tính và thói quen hút thuốc cũng ảnh hưởng đến tải lượng virus. Đáng chú ý, nhiều loại virus được ghi nhận phổ biến hơn ở nam giới so với nữ giới.
Một nhóm virus đặc biệt là anellovirus được tìm thấy ở 80–90% dân số, nhưng vai trò của chúng đối với sức khỏe vẫn chưa được làm rõ. Đây là minh chứng cho thấy cơ thể con người là "hệ sinh thái" phức tạp với sự hiện diện thường trực của nhiều tác nhân vi sinh.
Nghiên cứu hiện chủ yếu tập trung vào các virus DNA – nhóm virus có khả năng ẩn náu trong tế bào và tương tác trực tiếp với vật chất di truyền. Trong tương lai, các nhà khoa học dự kiến mở rộng sang virus RNA như coronavirus để có cái nhìn toàn diện hơn.
Theo nhà di truyền học Steven McCarroll, DNA không chỉ lưu giữ thông tin di truyền mà còn phản ánh những tương tác sinh học phức tạp giữa cơ thể và môi trường, bao gồm cả các virus đã tồn tại từ hàng triệu năm trước.
Những phát hiện mới góp phần lý giải vì sao virus có thể "chung sống" lâu dài trong cơ thể người mà không gây bệnh, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu mới trong phòng ngừa và điều trị các bệnh liên quan đến virus trong tương lai.
Bình luận
0