Trong nhiều gia đình, tủ lạnh được xem là giải pháp quen thuộc để bảo quản thực phẩm, đặc biệt là thịt tươi sống. Không ít người nghĩ rằng chỉ cần cho thịt vào ngăn mát là có thể yên tâm sử dụng dần trong nhiều ngày.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, tủ lạnh không phải môi trường vô trùng. Nếu bảo quản không đúng cách, thịt vẫn có thể tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe.

PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế), cho biết nhiệt độ thấp chỉ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt hoàn toàn các tác nhân gây bệnh. Vì vậy, mỗi loại thịt có thời hạn bảo quản riêng và người tiêu dùng cần nắm rõ để sử dụng an toàn.

Theo phân tích của chuyên gia, thịt sống và thịt đã nấu chín có thời gian bảo quản trong ngăn mát rất khác nhau. Thịt sống vốn chứa nhiều vi sinh vật tự nhiên, trong đó có các vi khuẩn có thể gây ngộ độc thực phẩm. Dù được giữ lạnh, những vi khuẩn này vẫn tồn tại và có thể phát triển khi điều kiện thuận lợi.

Trong khi đó, thịt đã nấu chín đã qua nhiệt độ cao nên phần lớn vi khuẩn bị tiêu diệt. Nếu được làm nguội nhanh và bảo quản đúng cách, thịt chín có thể để trong ngăn mát lâu hơn thịt sống. Tuy vậy, điều này không đồng nghĩa với việc có thể để thịt chín trong tủ lạnh quá lâu mà không có rủi ro.

Nguy cơ lớn nhất khi sử dụng thịt để quá lâu trong ngăn mát là ngộ độc thực phẩm. Một số vi khuẩn có thể tăng sinh đến mức nguy hiểm nhưng không gây mùi hôi hay dấu hiệu bất thường rõ ràng ban đầu, khiến nhiều người chủ quan khi chỉ đánh giá thực phẩm bằng cảm quan.

Ngoài nguy cơ nhiễm khuẩn, thịt bảo quản kéo dài còn dễ bị oxy hóa chất béo, làm giảm giá trị dinh dưỡng và chất lượng bữa ăn. Việc thường xuyên sử dụng thực phẩm bảo quản sai cách có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, đặc biệt với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy giảm.

Về nhiệt độ, chuyên gia khuyến cáo ngăn mát tủ lạnh nên duy trì ở mức 0–4 độ C, trong đó khoảng 2–4 độ C là phù hợp nhất. Nếu nhiệt độ cao hơn, vi khuẩn sẽ phát triển nhanh hơn. Thực tế, nhiều tủ lạnh gia đình không giữ được nhiệt độ ổn định do chứa quá nhiều thực phẩm hoặc mở cửa tủ thường xuyên.

Trong điều kiện nhiệt độ phù hợp và được bọc kín, thịt heo và thịt bò tươi nguyên miếng có thể bảo quản trong ngăn mát khoảng 3–5 ngày. Thịt gà tươi sống có nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn nên chỉ nên để tối đa 1–2 ngày.

Thịt xay cần đặc biệt lưu ý vì có diện tích tiếp xúc với không khí lớn và dễ nhiễm vi khuẩn trong quá trình chế biến. Loại này chỉ nên bảo quản trong ngăn mát tối đa 1–2 ngày. Hải sản tươi như cá, tôm là nhóm dễ hỏng nhất, thời gian bảo quản an toàn thường chỉ 1–2 ngày.

Với thịt đã rã đông, nếu được rã đông trong ngăn mát và chưa để ở nhiệt độ phòng, có thể tiếp tục bảo quản thêm 1–2 ngày tùy loại. Tuy nhiên, việc rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần không được khuyến khích vì làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và giảm chất lượng thịt.

Người tiêu dùng cũng cần nhận biết các dấu hiệu thịt không còn an toàn như mùi lạ, mùi chua nhẹ, bề mặt nhớt, dính tay hoặc màu sắc chuyển xám, xanh, thâm sẫm. Nước thịt có màu đục cũng là dấu hiệu đáng lưu ý. Khi có nghi ngờ về chất lượng, nên bỏ thực phẩm thay vì cố sử dụng để tránh nguy cơ ngộ độc.

Nhiều thói quen bảo quản sai cách cũng làm tăng rủi ro, như để nguyên thịt trong túi nilon mua ở chợ rồi cho vào tủ lạnh mà không bọc kín, đặt thịt sống chung với rau củ hoặc thực phẩm chín, hoặc để thịt sát thành tủ gây đóng băng cục bộ và chảy nước. Quan niệm “thịt chưa có mùi hôi thì vẫn ăn được” cũng là sai lầm phổ biến.

Các chuyên gia khuyến cáo không nên rửa thịt sống trước khi cho vào tủ lạnh vì nước có thể làm vi khuẩn bắn ra xung quanh và độ ẩm cao trên bề mặt thịt tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Thịt chỉ nên rửa ngay trước khi chế biến và cần vệ sinh sạch khu vực bếp sau đó.

Để bảo quản an toàn, người dân nên bọc kín thịt bằng màng bọc thực phẩm an toàn hoặc cho vào hộp kín có nắp. Chia nhỏ thịt theo từng bữa giúp hạn chế rã đông nhiều lần, giữ chất lượng và thuận tiện khi sử dụng.

Trong trường hợp chưa có kế hoạch dùng trong 1–2 ngày, nên chuyển thịt sang ngăn đá ngay sau khi mua về. Đông lạnh sớm giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn và góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.