Trong những năm gần đây, phong trào tập gym ngày càng phát triển, đặc biệt ở giới trẻ. Tuy nhiên, không ít người vì muốn tăng cơ nhanh, giảm cân cấp tốc hoặc chinh phục những bài tập cường độ cao đã vô tình đẩy cơ thể vào tình trạng quá tải. Một trong những biến chứng nguy hiểm nhưng ít được biết đến là tiêu cơ vân (rhabdomyolysis).
Ảnh minh họa: TL
Tiêu cơ vân là tình trạng các tế bào cơ vân bị tổn thương và phá hủy hàng loạt, khiến các chất bên trong tế bào cơ như myoglobin, creatine kinase (CK), kali và nhiều chất khác tràn vào máu.
Khi lượng myoglobin trong máu tăng cao, thận phải làm việc quá sức để đào thải. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể bị suy thận cấp, rối loạn nhịp tim do tăng kali máu, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.
Các chuyên gia cho biết, tiêu cơ vân thường xảy ra khi cơ bắp phải hoạt động vượt quá khả năng chịu đựng, đặc biệt ở những trường hợp:
Người mới tập nhưng lựa chọn bài tập quá nặng. Tăng cường độ tập luyện đột ngột. Tập liên tục trong nhiều giờ mà không nghỉ ngơi. Tập trong điều kiện thời tiết nóng, mất nước. Không bổ sung đủ nước và điện giải. Sử dụng các chất kích thích hoặc thực phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc.
Đặc biệt, nhiều người có tâm lý "càng đau càng hiệu quả", cố gắng tập tiếp dù cơ thể đã xuất hiện dấu hiệu bất thường. Đây là một trong những nguyên nhân làm tăng nguy cơ tổn thương cơ nghiêm trọng.
Sau khi tập luyện, đau nhức cơ nhẹ là phản ứng bình thường. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các triệu chứng dưới đây, người tập cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra:
Đau cơ dữ dội, kéo dài nhiều ngày. Cơ sưng to, căng cứng bất thường. Yếu cơ, khó cử động tay hoặc chân. Nước tiểu có màu nâu sẫm hoặc màu như nước trà. Tiểu ít hoặc gần như không tiểu. Mệt mỏi, buồn nôn, sốt hoặc chóng mặt.
Trong đó, nước tiểu sẫm màu là dấu hiệu điển hình cảnh báo myoglobin đang được đào thải qua thận và có thể gây tổn thương cơ quan này.
Tiêu cơ vân có thể xảy ra với bất kỳ ai, nhưng nguy cơ cao hơn ở:
Người mới bắt đầu tập gym. Người ít vận động nhưng tập cường độ cao ngay từ đầu. Người tham gia các thử thách thể lực quá sức. Người tập luyện trong điều kiện nắng nóng. Người sử dụng rượu bia, chất kích thích hoặc một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến cơ.
Để tập luyện an toàn và đạt hiệu quả lâu dài, các chuyên gia khuyến cáo:
Khởi động kỹ trước khi tập và giãn cơ sau khi kết thúc. Tăng cường độ tập luyện theo từng giai đoạn, không nóng vội. Uống đủ nước trước, trong và sau khi tập. Nghỉ ngơi hợp lý để cơ bắp có thời gian phục hồi. Ngủ đủ giấc và xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối. Lựa chọn giáo án phù hợp với thể trạng và có huấn luyện viên hướng dẫn nếu mới bắt đầu.
Nếu xuất hiện đau cơ bất thường hoặc nước tiểu đổi màu sau khi tập, không nên tự điều trị tại nhà mà cần đến bệnh viện để được xét nghiệm và theo dõi chức năng thận.
Gym là một trong những hình thức rèn luyện thể chất hiệu quả nếu được thực hiện đúng cách. Tuy nhiên, việc chạy theo thành tích, ép cơ thể tập luyện quá sức hoặc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Các chuyên gia khuyến cáo, mục tiêu của việc tập luyện là nâng cao sức khỏe chứ không phải đánh đổi sức khỏe để đạt được vóc dáng mong muốn. Lắng nghe cơ thể, tập luyện khoa học và nghỉ ngơi hợp lý là chìa khóa giúp mỗi người duy trì thể lực bền vững, đồng thời phòng tránh những biến chứng nguy hiểm như tiêu cơ vân.
Bình luận
0