Não bộ là cơ quan tiêu thụ nhiều năng lượng và rất dễ bị tổn thương bởi quá trình lão hóa, stress oxy hóa cũng như tình trạng viêm mạn tính. Những năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã tập trung tìm hiểu vai trò của chế độ dinh dưỡng trong việc bảo vệ chức năng não, trong đó nghệ được xem là một trong những thực phẩm giàu tiềm năng.
Hoạt chất nổi bật nhất trong nghệ là curcumin, thuộc nhóm polyphenol có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm mạnh.
Ảnh: TL
Các nghiên cứu cho thấy curcumin có thể giúp trung hòa các gốc tự do, giảm tổn thương tế bào thần kinh và hạn chế phản ứng viêm kéo dài - những yếu tố được cho là góp phần thúc đẩy quá trình lão hóa não cũng như nhiều bệnh lý thần kinh.
Ngoài ra, curcumin còn được ghi nhận có khả năng kích thích sản sinh yếu tố dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc từ não (BDNF), một loại protein đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các tế bào thần kinh mới, tăng khả năng học tập và ghi nhớ.
Một số nghiên cứu lâm sàng quy mô nhỏ ghi nhận việc bổ sung curcumin trong thời gian dài có thể giúp cải thiện trí nhớ, khả năng tập trung và tốc độ xử lý thông tin ở người trung niên và cao tuổi.
Các chuyên gia cho rằng tác dụng này có thể liên quan đến khả năng giảm viêm và cải thiện lưu thông máu lên não. Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu vẫn chưa hoàn toàn thống nhất và cần thêm nhiều bằng chứng trước khi khẳng định hiệu quả rõ ràng.
Viêm mạn tính và stress oxy hóa là hai cơ chế được cho là góp phần vào sự hình thành các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer.
Trong các nghiên cứu trên động vật và trong phòng thí nghiệm, curcumin cho thấy khả năng làm giảm sự tích tụ của các mảng protein bất thường trong não và hạn chế tổn thương tế bào thần kinh.
Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có đủ bằng chứng để kết luận nghệ có thể phòng ngừa hoặc điều trị bệnh Alzheimer ở người. Vì vậy, nghệ chỉ nên được xem là một phần của chế độ ăn uống lành mạnh chứ không thay thế thuốc điều trị.
Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể tác động đến các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin và dopamine - những chất liên quan đến cảm xúc và tâm trạng.
Nhờ đó, việc bổ sung curcumin có thể hỗ trợ giảm nhẹ các triệu chứng lo âu hoặc trầm cảm ở một số người khi kết hợp với phương pháp điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh nghệ không phải là thuốc điều trị bệnh lý tâm thần và không nên tự ý sử dụng để thay thế thuốc chống trầm cảm.
Não là cơ quan tiêu thụ khoảng 20% lượng oxy của cơ thể nên rất dễ bị tổn thương do các gốc tự do.
Curcumin giúp tăng hoạt động của các enzyme chống oxy hóa tự nhiên, từ đó góp phần bảo vệ tế bào thần kinh khỏi quá trình oxy hóa kéo dài.
Việc duy trì chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa từ rau xanh, trái cây, các loại hạt và gia vị như nghệ có thể giúp hỗ trợ sức khỏe não bộ lâu dài.
Curcumin trong nghệ tự nhiên có khả năng hấp thu khá thấp. Để tăng hiệu quả, có thể:
Kết hợp nghệ với hạt tiêu đen vì piperine trong tiêu giúp tăng hấp thu curcumin. Sử dụng nghệ cùng các món ăn có chất béo lành mạnh như dầu ô liu, dầu mè hoặc sữa để tăng khả năng hòa tan. Duy trì lượng vừa phải trong chế độ ăn thay vì lạm dụng.
Nếu sử dụng các sản phẩm bổ sung curcumin liều cao, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt với người đang dùng thuốc chống đông máu, người mắc bệnh sỏi mật hoặc chuẩn bị phẫu thuật.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích tiềm năng, nghệ không thể thay thế một lối sống khoa học.
Để duy trì não bộ khỏe mạnh, các chuyên gia khuyến cáo cần kết hợp nhiều yếu tố như ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn, kiểm soát huyết áp và đường huyết, ăn uống cân bằng, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá và thường xuyên rèn luyện trí não thông qua đọc sách, học kỹ năng mới hoặc tham gia các hoạt động xã hội.
Nghệ có thể trở thành một phần hữu ích trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày, nhưng hiệu quả bảo vệ não bộ chỉ thực sự phát huy khi đi cùng với lối sống lành mạnh và việc theo dõi sức khỏe định kỳ.
Bình luận
0