Khám phá

"Quái vật" SPT2349-56: Cụm thiên hà siêu nóng làm đảo lộn mọi quy luật về bình minh của Vũ trụ

Thu Hương 10/01/2026 18:16 GMT+7

Vtv8.vtv.vn - Ở nơi vũ trụ mới chỉ 1,4 tỉ năm tuổi, sự tồn tại của cụm thiên hà SPT2349-56 với nhiệt độ vượt ngưỡng 10 triệu độ K đang trở thành một bài toán nan giải cho giới vật lý thiên văn.

Vượt xa mọi mô hình tiến hóa lý thuyết, cấu trúc khổng lồ này không chỉ sở hữu tốc độ hình thành sao kinh khủng mà còn ẩn chứa những cơ chế năng lượng bí ẩn, buộc nhân loại phải đặt lại câu hỏi: Liệu chúng ta có thực sự hiểu về cách vũ trụ sơ khai vận hành?

Khám phá mới nhất từ nhóm nghiên cứu quốc tế do nhà vật lý thiên văn Dazhi Zhou dẫn đầu đã phơi bày một thực tại gây sốc về SPT2349-56, một cụm thiên hà được phát hiện lần đầu qua kính viễn vọng Nam Cực. Trong khi các mô hình vũ trụ học truyền thống cho rằng các cấu trúc lớn cần hàng tỉ năm để tích tụ và làm nóng khí gas thông qua lực hấp dẫn, thì SPT2349-56 đã đạt tới trạng thái "siêu nóng" và "siêu khối lượng" ngay từ khi vũ trụ vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Với hơn 30 thiên hà đang quần tụ, cụm này đang sản sinh sao với tốc độ nhanh gấp 1.000 lần so với Ngân Hà của chúng ta, tạo nên một "lò phản ứng" thiên văn khổng lồ giữa không gian sâu thẳm.

Điểm gây tranh cãi lớn nhất chính là mức nhiệt độ vượt quá 10 triệu độ K của các electron bên trong cụm. Theo các kết quả công bố trên tạp chí Nature, mức nhiệt này là "vô lý" đối với một vật thể mới 1,4 tỉ năm tuổi. Các nhà khoa học nghi ngờ rằng, ngoài lực hấp dẫn, có những "máy bơm" năng lượng cực mạnh đang hoạt động. Đó có thể là các luồng khí (jets) phóng ra từ ít nhất ba lỗ đen siêu khối lượng đang ngự trị tại trung tâm các thiên hà trong cụm. Những "quái vật" không gian này không chỉ nuốt chửng vật chất mà còn giải phóng năng lượng khủng khiếp, làm nóng môi trường xung quanh nhanh hơn gấp nhiều lần so với các quá trình tự nhiên thông thường.

Sự hiện diện của SPT2349-56 đã chính thức thách thức niềm tin rằng vũ trụ sơ khai chỉ gồm các vật thể thô sơ và phát triển chậm chạp. Thực tế, vũ trụ trẻ tuổi dường như hỗn loạn, năng động và hiệu quả hơn rất nhiều so với những gì con người từng hình dung. Các thiên hà trong cụm đang lao về phía nhau với tốc độ chóng mặt, hứa hẹn những vụ va chạm mang tính hủy diệt để hợp nhất thành một siêu thiên hà đơn lẻ trong tương lai. Điều này buộc các nhà nghiên cứu phải bắt đầu lại từ đầu trong việc xây dựng lịch sử tiến hóa của vũ trụ, bởi sự hiểu biết hiện tại rõ ràng đang có một khoảng trống lớn về cách các cấu trúc vĩ đại hình thành.

Hành trình giải mã SPT2349-56 vẫn đang tiếp diễn với sự phối hợp của nhiều cơ sở quan sát tiên tiến nhất thế giới. Các nhà khoa học kỳ vọng rằng việc hiểu được cách lỗ đen, tốc độ hình thành sao và nhiệt độ tương tác với nhau trong "phòng thí nghiệm" cổ đại này sẽ là chìa khóa để mở ra nguồn gốc của chính các cụm thiên hà trong vũ trụ hiện tại. Như các tác giả nghiên cứu đã thừa nhận, sự hiểu biết lý thuyết của chúng ta về vũ trụ vẫn còn lâu mới đạt tới sự hoàn thiện, và những "quái vật" như SPT2349-56 chính là bằng chứng sống cho thấy sự kỳ vĩ của không gian vẫn luôn nằm ngoài mọi ranh giới tư duy thông thường./.

Bình luận

0

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.