Nỗi lo ruộng hoang vụ hè thu: Bài toán từ thực tiễn sản xuất tại Nghệ An

Điệp khúc “bỏ hoang” vì thiếu nước và thua lỗ tại Nghệ An

Vụ Hè Thu tại Nghệ An đang đối mặt với thách thức kép khi hạn hán kéo dài do tác động của hiện tượng El Nino, cộng hưởng với chi phí vật tư nông nghiệp tăng cao và giá lúa bấp bênh, đã khiến hàng trăm héc-ta đất nông nghiệp rơi vào cảnh “treo” ruộng ngay từ đầu vụ.

Nỗi lo lắng hiện hữu trên những cánh đồng khô khát, nơi nông dân dù rất xót xa nhưng đành bất lực bỏ hoang ruộng đất vì thiếu nước tưới và không tìm được lối ra cho bài toán kinh tế. Khi chi phí đầu vào vượt xa kỳ vọng lợi nhuận, cộng hưởng với tình trạng thiếu hụt nhân lực trầm trọng do làn sóng lao động trẻ rời quê đi làm ăn xa, việc canh tác trên những chân ruộng khó khăn đã không còn là sinh kế, buộc người nông dân phải chấp nhận bỏ hoang như một giải pháp bất khả kháng.

Chuyển đổi và thích ứng: Giải pháp cấp bách cho nông nghiệp Nghệ An

Trước thực trạng đất sản xuất bị bỏ hoang, chính quyền và các đơn vị chuyên môn tại Nghệ An đang tích cực triển khai các phương án tái cơ cấu nhằm ứng phó với tình hình mới.

Tại xã Vân Du, thay vì cố gắng duy trì canh tác lúa tại các khu vực khó khăn về thủy lợi, địa phương đã chủ động vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Theo lãnh đạo UBND xã, hợp tác xã hiện đang định hướng người dân chuyển sang các loại cây như ngô, dưa chuột, mía – những loại cây trồng có khả năng thích ứng tốt hơn với điều kiện thời tiết khô hạn và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn.

Tương tự, tại xã Minh Châu, nơi có hàng trăm héc-ta đất không thể gieo cấy vụ hè thu, chính quyền địa phương đang rà soát quỹ đất để quy hoạch lại sản xuất. Đồng thời, các địa phương cũng đẩy mạnh vận động người dân không để đất “trống”, khuyến khích các hộ có nhu cầu sản xuất nhận khoán hoặc mượn lại diện tích bỏ hoang để tận dụng quỹ đất nông nghiệp, tránh lãng phí nguồn tài nguyên quý giá.

Thách thức từ biến đổi khí hậu tại Nghệ An: Yêu cầu của sự phát triển bền vững

Dự báo hiện tượng El Nino duy trì cường độ mạnh từ nay đến năm 2027 với nắng nóng gay gắt và thiếu hụt mưa diện rộng tại khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên đang đặt sản xuất nông nghiệp trước yêu cầu cấp thiết về tái cơ cấu toàn diện. Thay vì chỉ ứng phó tình thế, vấn đề bỏ hoang ruộng đất tại Nghệ An cần được giải quyết bằng các giải pháp căn cơ dựa trên ba trụ cột chính: chủ động hạ tầng thủy lợi gắn với chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang các loại cây chịu hạn phù hợp; xây dựng chuỗi liên kết để giảm chi phí đầu vào, ổn định đầu ra; và linh hoạt trong quản lý, tích tụ ruộng đất. 

Sự phát triển nông nghiệp giai đoạn tới buộc phải chuyển hướng từ chú trọng số lượng sang chất lượng và khả năng thích ứng, bởi chỉ khi giải quyết hài hòa bài toán kinh tế với những khắc nghiệt của biến đổi khí hậu, những cánh đồng mới có thể giữ vững màu xanh bền vững, mang lại hiệu quả thực chất cho đời sống người nông dân và kinh tế địa phương.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html, xem lại trên chuyên trang VTV8 tại : https://vtv8.vtv.v