Ngăn chặn khai thác vàng trái phép ở Yên Na, Nghệ An: Không để rừng phòng hộ tiếp tục “chảy máu”

Khai thác vàng trái phép ở Yên Na đe dọa rừng phòng hộ

Theo phản ánh từ thực tế tại khu vực khe Huồi Lúc, thuộc địa bàn xã Yên Na, hoạt động đào bới, tìm kiếm vàng đã làm nhiều vị trí trong lòng khe và khu vực đất rừng bị xáo trộn. Đất đá bị lật tung, xuất hiện những hố đào sâu, các dụng cụ và lán trại tạm phục vụ việc khai thác, khiến cảnh quan tự nhiên vốn yên bình trở nên nham nhở. Một số vị trí khai thác vàng còn nằm gần đất sản xuất và chòi canh tác của người dân, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế, an toàn tính mạng và đời sống của đồng bào địa phương.

Điều đáng lo ngại là khu vực xảy ra hoạt động khai thác vàng trái phép nằm trong vùng rừng phòng hộ có vai trò quan trọng đối với việc giữ đất, giữ nước, hạn chế xói mòn, sạt lở và bảo vệ môi trường sinh thái. Khi thảm thực vật bị tác động, đất đá bị đào xới và dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, khả năng phòng hộ của rừng sẽ suy giảm. Trong điều kiện địa hình miền núi dốc, thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, lũ quét, hậu quả có thể không chỉ dừng lại ở một vài hố đào hay diện tích đất bị hư hại mà còn tác động lâu dài đến cả hệ sinh thái và đời sống của cộng đồng dân cư phía hạ lưu.

Tài nguyên khoáng sản là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Vì vậy, mọi hoạt động khai thác khoáng sản phải được tiến hành theo đúng quy hoạch, giấy phép và các quy định về bảo vệ môi trường. Việc tự ý đào đãi vàng, dù với quy mô lớn hay nhỏ, đều là hành vi cần được kiểm tra, ngăn chặn và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Khai thác vàng trái phép: việc quản lý khoáng sản không thể chậm trễ, bị động

Từ những dấu vết tại hiện trường và phản ánh của người dân, vấn đề cần được đặt ra không chỉ là xử lý những người trực tiếp tham gia đào đãi vàng mà còn phải làm rõ trách nhiệm quản lý địa bàn. Hoạt động khai thác vàng trái phép thường diễn ra tại khu vực rừng núi xa khu dân cư, giao thông khó khăn và có nhiều đường mòn, lối mở. Tuy nhiên, khó khăn về địa hình không thể trở thành lý do cho sự chậm trễ, thiếu kiểm tra hoặc buông lỏng quản lý.

Chính quyền cơ sở là cấp gần dân, sát địa bàn, có trách nhiệm nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện những biến động bất thường về dân cư, máy móc, lán trại và hoạt động đào bới trong rừng. Cùng với đó, lực lượng kiểm lâm, công an, cơ quan chuyên môn về tài nguyên, môi trường và đơn vị quản lý rừng phải duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên, trao đổi thông tin kịp thời, không để tình trạng mỗi đơn vị nắm một phần thông tin nhưng thiếu đầu mối chịu trách nhiệm xử lý đến cùng.

Quyết liệt ngăn chặn việc khai thác vàng trái phép, bảo vệ rừng và sinh kế nhân dân

Việc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An yêu cầu địa phương khẩn trương kiểm tra, xác minh, xử lý tình trạng khai thác vàng trái phép là động thái cần thiết. Tuy nhiên, để giải quyết dứt điểm vấn đề, các biện pháp không thể chỉ dừng lại ở những đợt kiểm tra ngắn hạn. Chính quyền địa phương cần tổ chức chốt chặn tại các tuyến đường dẫn vào điểm khai thác, kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực, tháo dỡ lán trại, thu giữ công cụ vi phạm theo thẩm quyền, đồng thời thường xuyên tái kiểm tra để ngăn các đối tượng quay trở lại.

Cùng với xử lý vi phạm, cần đánh giá đầy đủ mức độ ảnh hưởng đến đất rừng, dòng suối và diện tích sản xuất của người dân để có phương án cải tạo, phục hồi môi trường. Công tác tuyên truyền, vận động cũng phải được thực hiện sâu sát, giúp người dân nhận thức rõ hậu quả của việc chạy theo những tin đồn về vàng, không tham gia, không tiếp tay, không cung cấp lương thực, phương tiện hoặc nơi lưu trú cho các đối tượng khai thác trái phép. Những nguồn tin có giá trị từ nhân dân cần được tiếp nhận, bảo mật và xử lý kịp thời.

Giữ rừng phòng hộ Yên Na không chỉ là bảo vệ cây rừng hay nguồn tài nguyên khoáng sản chưa khai thác mà còn là bảo vệ môi trường sống, đất sản xuất và sự bình yên của nhân dân. Mỗi hố đào được ngăn chặn, mỗi hành vi vi phạm được xử lý nghiêm sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền và khẳng định hiệu lực quản lý nhà nước ngay từ cơ sở.

Không thể đánh đổi rừng, môi trường và cuộc sống lâu dài của cộng đồng lấy lợi ích trước mắt từ những hạt vàng nhỏ bé. Đã đến lúc các cấp, các ngành phải hành động với tinh thần kiên quyết, trách nhiệm và không có vùng cấm, để rừng phòng hộ Yên Na không tiếp tục bị tổn thương và kỷ cương pháp luật trong quản lý tài nguyên, khoáng sản được giữ vững.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html