Nghề làm gốm mộc độc đáo của người Chu Ru

Nguồn nguyên liệu làm gốm từ núi cao

Khác với nhiều dòng gốm khác, người Chu Ru không lấy đất sét từ đồng bằng. Họ chọn loại đất sét đặc biệt trên những đỉnh núi cao. Để có nguyên liệu, người dân phải gùi đất qua chặng đường dài vất vả. Trước hết, đất thô được đưa về nhà và trải qua quá trình sơ chế công phu. Người thợ dùng chày gỗ giã đất thật nhuyễn trong cối. Sau đó, họ tiến hành sàng lọc kỹ lưỡng để loại bỏ tạp chất. Việc làm đất đòi hỏi sự tỉ mỉ và sức khỏe bền bỉ của người nghệ nhân. Bước chuẩn bị này quyết định trực tiếp đến độ bền của sản phẩm sau này.

Kỹ thuật tạo hình gốm không bàn xoay

Điểm độc đáo nhất của gốm Krăng Gọ là kỹ thuật tạo hình thủ công hoàn toàn. Người thợ gốm Chu Ru không sử dụng bàn xoay như các làng nghề khác. Thay vào đó, nghệ nhân phải đi vòng quanh sản phẩm để tạo dáng. Họ dùng đôi tay khéo léo kết hợp với những dụng cụ thô sơ. Các vật dụng như tre hay vải ướt được dùng để vuốt phẳng bề mặt. Kỹ thuật này đòi hỏi sự cảm nhận tinh tế từ đôi bàn tay.Mỗi sản phẩm làm ra đều mang dấu ấn riêng của người thợ. Chính phương pháp thủ công này đã tạo nên giá trị độc bản cho gốm mộc.

Quy trình nung lộ thiên độc đáo

Gốm mộc Krăng Gọ không được nung trong lò kín. Người dân chọn phương pháp nung ngoài trời với củi và rơm khô. Sản phẩm được xếp lộ thiên và bao phủ bởi lửa và khói Chính khói và lửa đã tự nhiên nhuộm màu cho gốm. Những gam màu mộc mạc như đỏ gạch, đen tro tạo nên vẻ ấm áp. Đây là màu sắc đặc trưng khó tìm thấy ở các dòng gốm khác. Quá trình nung này giúp gốm có độ bền cao và chịu nhiệt tốt. Đồng thời, phương pháp này bảo tồn nguyên vẹn nét hoang sơ của đất đại ngàn.

Những nghệ nhân giữ lửa di sản

Bà Ma Ly tại xã Quảng Lập là một trong những nghệ nhân tiêu biểu. Bà đã gắn bó với nghề gốm từ khi còn rất trẻ. Hiện nay, dù đã gần 70 tuổi, bà vẫn miệt mài với đất. Theo lời kể, nghề làm gốm tại đây đã truyền thừa qua hơn 24 đời. Người Chu Ru quan niệm nghề gốm là một phần không thể thiếu của đời sống. Phụ nữ trong làng lặng lẽ giữ nghề và truyền dạy cho con cháu. Tuy nhiên, việc duy trì làng nghề cũng gặp không ít khó khăn. Sự kiên trì của những nghệ nhân như bà Ma Ly là rất đáng trân trọng.

Hiệu quả kinh tế và tiềm năng du lịch

Nghề làm gốm không chỉ giữ gìn văn hóa mà còn mang lại thu nhập. Trong điều kiện thời tiết thuận lợi, nghệ nhân có thể duy trì được thu nhập ổn định dao động từ 6 đến 7 triệu đồng mỗi tháng. Làng gốm Krăng Gọ đang trở thành điểm đến thu hút du khách. Nhiều đoàn khách từ Hà Nội và TP.HCM đã tìm đến tham quan. Du khách rất hào hứng trải nghiệm quy trình làm gốm thủ công. Vì vậy, đây là cơ hội lớn để quảng bá hình ảnh văn hóa địa phương. Việc phát triển du lịch sẽ tạo thêm động lực cho người dân giữ nghề.

Hướng đi cho tương lai

Ông B'Nahria Khiêm, Trưởng thôn Krăng Gọ, luôn trăn trở về đầu ra cho sản phẩm. Ông mong muốn các cấp chính quyền quan tâm hỗ trợ làng nghề nhiều hơn. Cụ thể, cần có thêm các chương trình xúc tiến thương mại và quảng bá. Việc khẳng định thương hiệu gốm mộc Krăng Gọ là vô cùng cần thiết. Sự kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế là cần thiết. Gốm mộc Chu Ru cần được bảo vệ như một báu vật của Tây Nguyên. Giữa nhịp sống hiện đại, ngọn lửa nghề tại Krăng Gọ vẫn bền bỉ cháy. Những sản phẩm gốm mộc mạc tiếp tục chuyên chở linh hồn của người Chu Ru.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html