Trong thập niên 1980, các “ông lớn” ôtô Mỹ như Ford, General Motors và Chrysler từng mất thị phần nghiêm trọng vào tay các hãng xe Nhật Bản do chậm thích ứng với xu hướng tiết kiệm nhiên liệu. Giờ đây, giới chuyên gia cho rằng kịch bản tương tự có thể lặp lại khi các hãng phương Tây chần chừ trong quá trình điện hóa.
Trong bối cảnh giá dầu tăng và nhu cầu chuyển đổi năng lượng ngày càng rõ rệt, nhiều hãng xe phương Tây lại có xu hướng giảm đầu tư vào xe điện (EV), quay trở lại động cơ đốt trong nhằm đảm bảo lợi nhuận ngắn hạn. Tuy nhiên, điều này được đánh giá là “sai lầm chiến lược sâu sắc”, có thể khiến họ mất lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.
Trong khi đó, các hãng xe Trung Quốc như BYD và Leapmotor đang nhanh chóng mở rộng thị phần toàn cầu. Đặc biệt, BYD đã vượt Tesla để trở thành hãng bán xe điện lớn nhất thế giới trong năm 2025, nhờ các mẫu xe giá cạnh tranh và công nghệ pin tiên tiến.
Tại châu Âu, xe điện Trung Quốc ngày càng phổ biến, trực tiếp cạnh tranh với các thương hiệu truyền thống như Volkswagen, Renault hay Peugeot. Trong khi đó, tại Mỹ, chính sách nới lỏng quy định khí thải và cắt giảm ưu đãi xe điện càng khiến xu hướng điện hóa chững lại.
Andy Palmer, cựu CEO Aston Martin, cho rằng phản ứng tệ nhất của các hãng xe châu Âu lúc này là trì hoãn và hy vọng thị trường tự điều chỉnh. Theo ông, các hãng Trung Quốc đã đi trước một bước dài trong việc phát triển pin, phần mềm và quy mô sản xuất – những yếu tố cốt lõi của xe điện.
Thực tế, nhiều tập đoàn phương Tây đang gặp khó khăn. Stellantis đã ghi nhận khoản giảm giá trị tài sản hàng chục tỷ euro, trong khi Ford cũng chịu thiệt hại lớn và cắt giảm kế hoạch xe điện. Lợi nhuận thấp từ EV so với xe xăng là nguyên nhân chính khiến họ dè dặt đầu tư.
Bên cạnh đó, chính sách thiếu nhất quán tại châu Âu cũng góp phần làm chậm quá trình chuyển đổi. Việc điều chỉnh mục tiêu cấm xe xăng vào năm 2035 khiến các hãng phải duy trì đầu tư song song cả hai công nghệ, làm tăng chi phí và giảm hiệu quả.
Trong khi phương Tây còn do dự, các hãng Trung Quốc tiếp tục tăng tốc. BYD gần đây giới thiệu công nghệ pin cho phép xe chạy tới 950 km mỗi lần sạc và sạc nhanh đáng kể, củng cố thêm lợi thế cạnh tranh.
Theo các chuyên gia, nếu không nhanh chóng chuyển hướng và tập trung vào xe điện, đặc biệt là công nghệ pin và phần mềm, các hãng ôtô phương Tây có nguy cơ đánh mất thị trường không chỉ ở châu Âu mà còn tại các quốc gia đang phát triển như Ấn Độ, Brazil hay Mexico.
Dù vẫn còn lợi thế về thương hiệu và công nghệ, nhiều ý kiến cho rằng “cửa sổ cơ hội đang dần khép lại”. Nếu tiếp tục chậm chân, ngành ôtô phương Tây có thể một lần nữa bị vượt qua – lần này bởi Trung Quốc trong kỷ nguyên xe điện.
Bình luận
0