TÔN VINH CỘI NGUỒN - KẾT NỐI THỜI ĐẠI

Theo dõi chúng tôi trên các nền tảng

Khám phá

Mạng lưới liên lạc "ngầm" kỳ diệu của rừng già

Hoàng Linh 10/01/2026 10:03 GMT+7

VTV.vn - Dưới mỗi bước chân của chúng ta trong những cánh rừng xanh thẳm, có một thế giới thông tin cực kỳ bận rộn đang diễn ra. Đừng để vẻ tĩnh lặng của các thân cây đánh lừa; thực tế, chúng đang không ngừng trò chuyện, chia sẻ tài nguyên và bảo vệ lẫn nhau thông qua một hệ thống mà các nhà khoa học gọi là "Wood Wide Web".

Đây là một mạng lưới liên lạc sinh học khổng lồ được tạo nên từ sự cộng sinh giữa rễ cây và các loại nấm đất (mycorrhizae). Nhờ hệ thống này, rừng già không còn là tập hợp của những cá thể riêng lẻ cạnh tranh khốc liệt, mà là một cộng đồng xã hội có tính tổ chức và lòng vị tha đáng kinh ngạc.

Sự kết nối này tinh vi đến mức nó cho phép các loài cây khác nhau trao đổi chất dinh dưỡng và gửi đi những tín hiệu cảnh báo hóa học xuyên suốt lòng đất.

Mạng lưới liên lạc "ngầm" kỳ diệu của rừng già- Ảnh 1.

Mối quan hệ giữa cây và nấm là một sự trao đổi đôi bên cùng có lợi. Cây cung cấp đường (sản phẩm của quá trình quang hợp) cho nấm; ngược lại, các sợi nấm (hyphae) cực mảnh len lỏi qua các kẽ đất nhỏ nhất để thu gom nước, phốt pho và nitơ mang về cho rễ cây. Tuy nhiên, nấm không chỉ bám vào một cây duy nhất; chúng kết nối rễ của nhiều cây lại với nhau, tạo thành một mạng lưới truyền dẫn thông tin và chất dinh dưỡng.

Những cây lớn hơn, khỏe mạnh hơn (thường được gọi là "cây mẹ") có thể gửi đường và dưỡng chất thông qua mạng lưới nấm để nuôi dưỡng những cây non đang bị che bóng bên dưới, giúp chúng sống sót cho đến khi đủ cao để đón ánh nắng. Khi một cái cây bị sâu bệnh tấn công, nó sẽ phát ra các tín hiệu hóa học vào mạng lưới nấm. Các cây lân cận nhận được tín hiệu này sẽ ngay lập tức kích hoạt hệ thống phòng thủ, tiết ra các độc tố hoặc thay đổi mùi vị lá để xua đuổi côn trùng trước khi bị tấn công.

Mạng lưới liên lạc "ngầm" kỳ diệu của rừng già- Ảnh 2.

Giáo sư Suzanne Simard từ Đại học British Columbia, người tiên phong trong nghiên cứu này, đã chỉ ra rằng trong một khu rừng luôn có những "cây mẹ" đóng vai trò là nút thắt trung tâm của mạng lưới. Những cây cổ thụ này kết nối với hàng trăm cây con xung quanh. Khi một cây mẹ chết đi, nó thường thực hiện một "bản di chúc sinh học" bằng cách truyền toàn bộ lượng carbon và dưỡng chất còn lại vào mạng lưới để hỗ trợ thế hệ kế cận.

Mạng lưới liên lạc "ngầm" kỳ diệu của rừng già- Ảnh 3.

Việc hiểu rõ "Wood Wide Web" đang làm thay đổi hoàn toàn cách chúng ta thực hiện lâm nghiệp và nông nghiệp bền vững. Việc chặt hạ những cây cổ thụ không chỉ mất đi một cá thể, mà là phá hủy "trạm phát sóng" trung tâm, khiến mạng lưới liên lạc của cả khu rừng bị tê liệt. Trong nông nghiệp, việc sử dụng quá nhiều phân bón hóa học và thuốc trừ sâu có thể làm chết hệ nấm đất, khiến cây trồng trở nên cô lập, yếu ớt và dễ bị tổn thương hơn trước bệnh tật.

Sự tồn tại của mạng lưới này nhắc nhở chúng ta rằng sự sống trên Trái đất luôn dựa vào sự kết nối và cộng tác. Rừng không chỉ là những thân cây đứng cạnh nhau; rừng là một sinh thể thông minh, nơi sự giao tiếp thầm lặng dưới lòng đất mới chính là chìa khóa cho sự trường tồn qua hàng triệu năm./.

Bình luận

0

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.