Lan tỏa hình ảnh di tích trên nền tảng số

Số hóa di tích, đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng

Đắk Lắk hiện có hơn 177 di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng và 286 di tích nằm trong danh mục kiểm kê. Từ những mái đình cổ kính, đền đài, thành lũy đến các địa điểm lưu niệm, mỗi di tích đều lưu giữ một phần ký ức, lịch sử và bản sắc văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Trong dòng chảy chuyển đổi số, cách con người tiếp cận những giá trị ấy cũng đang thay đổi. Thay vì chỉ tìm hiểu qua bảng giới thiệu hay tài liệu in, du khách có thể sử dụng điện thoại để quét mã QR, nghe thuyết minh, xem hình ảnh, video và khám phá không gian di tích ngay trên các nền tảng số.

Tại Di tích quốc gia Địa đạo Gò Thì Thùng, xã Tuy An Tây, tỉnh Đắk Lắk, hệ thống thuyết minh tự động bằng âm thanh được tích hợp trên hành trình tham quan. Chỉ với những thao tác đơn giản, du khách có thể vừa trực tiếp khám phá địa đạo, vừa lắng nghe câu chuyện về quá trình hình thành và những dấu ấn lịch sử gắn với nơi đây.

Cách truyền tải bằng âm thanh giúp thông tin trở nên gần gũi và trực quan hơn, đặc biệt với những người trẻ. Một chuyến tham quan vì thế không đơn thuần là ngắm nhìn những dấu tích còn lại, mà trở thành hành trình kết nối hiện tại với những câu chuyện của quá khứ.

Tuổi trẻ góp sức lan tỏa di tích trên nền tảng số

Một trong những dấu ấn trong quá trình chuyển đổi số tại địa phương là công trình “Lắng nghe di tích”. Với sự tham gia của tuổi trẻ xã Tuy An, những câu chuyện lịch sử được chuyển tải bằng phương thức phù hợp hơn với thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng hiện nay.

Không gian quảng bá di tích cũng được mở rộng trên mạng xã hội. Fanpage về Di tích Gò Thì Thùng được sử dụng để chia sẻ hình ảnh các đoàn khách, thông tin về di tích và những nội dung đáng chú ý của địa phương. Qua đó, câu chuyện về một “địa chỉ đỏ” không còn giới hạn trong phạm vi điểm đến mà có thể tiếp cận đông đảo công chúng trên môi trường số.

Việc số hóa các di tích, danh lam thắng cảnh vì thế mang lại giá trị kép. Du khách có thêm công cụ để tìm hiểu trước, trong và sau chuyến đi, trong khi địa phương có thêm kênh giới thiệu hình ảnh, văn hóa và lịch sử tới nhiều nhóm công chúng.

Công nghệ 360 độ mở rộng không gian trải nghiệm di tích

Không chỉ dừng lại ở mã QR hay thuyết minh tự động, nhiều di tích đang được số hóa bằng công nghệ thực tế ảo, tái hiện không gian trên website, điện thoại và máy tính.

Công nghệ 360 độ kết hợp hình ảnh, video, thuyết minh và tư liệu lịch sử cho phép người xem quan sát không gian theo nhiều góc độ. Khoảng cách địa lý vì thế không còn là rào cản quá lớn. Ngay cả khi chưa thể trực tiếp đặt chân tới di tích, công chúng vẫn có thể bước đầu khám phá, tìm hiểu những giá trị đặc sắc thông qua thiết bị kết nối Internet.

Trải nghiệm số không thay thế việc tham quan trực tiếp, nhưng mở thêm một cánh cửa để di sản tiếp cận công chúng. Đây cũng là cách tạo sự tò mò, khơi gợi nhu cầu khám phá thực tế, qua đó góp phần quảng bá điểm đến và thúc đẩy du lịch văn hóa.

Số hóa di tích để bảo tồn những giá trị lâu dài

Giá trị của số hóa không chỉ nằm ở quảng bá. Khi hình ảnh và không gian của di tích được ghi nhận đầy đủ dưới dạng dữ liệu số, những tư liệu này còn có thể phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phục dựng sau này.

Trong trường hợp di tích xuống cấp, hư hỏng hoặc cần sửa chữa, nguồn dữ liệu hình ảnh được lưu trữ có thể trở thành cơ sở quan trọng để nghiên cứu hiện trạng và đối chiếu trong quá trình phục dựng. Công nghệ vì thế đang tạo thêm một phương thức lưu giữ ký ức của di tích song song với việc bảo tồn các giá trị vật thể ngoài đời thực.

Kỷ nguyên số đang mở ra những cách thức mới để những câu chuyện lịch sử tiếp tục được kể. Từ một mã QR nhỏ bên điểm tham quan đến không gian thực tế ảo 360 độ, mỗi ứng dụng công nghệ đều góp phần rút ngắn khoảng cách giữa di sản và công chúng, đồng thời tạo thêm nền tảng để những giá trị văn hóa, lịch sử được gìn giữ và lan tỏa bền vững.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html