Trước khi các kỹ thuật đóng tàu phương Tây du nhập, cha ông ta đã sáng tạo ra một phương thức liên kết các tấm ván gỗ vô cùng độc đáo, giúp con thuyền có độ đàn hồi và sức chịu đựng dẻo dai trước những cơn sóng dữ của Biển Đông. Kỹ thuật này đã đưa những đội hùng binh của vương triều nhà Nguyễn ra thực thi chủ quyền tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ nhiều thế kỷ trước, khẳng định vị thế của một dân tộc có truyền thống hàng hải lâu đời.

Điểm cốt yếu làm nên sự khác biệt của thuyền thớt Việt Nam nằm ở kỹ thuật ghép ván bằng mộng và đinh gỗ, thay vì sử dụng đinh sắt vốn dễ bị gỉ sét trong môi trường nước mặn. Các tấm ván thân thuyền được đẽo gọt vô cùng chính xác sao cho cạnh của chúng khít khao với nhau. 

Để liên kết hai tấm ván theo chiều dọc, người thợ đóng thuyền sử dụng kỹ thuật "mộng khóa" hoặc đóng các chốt gỗ xuyên qua các lỗ đã đục sẵn. Điều thú vị là giữa các khe hở của ván, người ta không dùng hóa chất mà sử dụng vỏ cây sắn hoặc xơ mướp, sau đó trám bằng một hỗn hợp đặc biệt từ nhựa cây dầu rái và vôi tôi. Hợp chất này khi gặp nước biển sẽ nở ra, bịt kín mọi khe hở, đồng thời có khả năng chống lại sự đục khoét của các loài sinh vật biển.

Không chỉ dừng lại ở vỏ thuyền, cấu trúc khung xương bên trong của thuyền thớt cũng là một bài học về kỹ thuật chịu lực. Thay vì những bộ khung cứng nhắc, thuyền thớt Việt thường có hệ thống dầm ngang và xương sườn được bố trí linh hoạt, cho phép thân thuyền "co giãn" nhẹ nhàng theo nhịp sóng. 

Chính độ đàn hồi này giúp thuyền không bị nứt gãy khi gặp những con sóng lớn đánh vỗ trực tiếp vào mạn. Bên cạnh đó, thiết kế đáy thuyền hơi cong và mũi thuyền nhọn giúp giảm tối đa lực cản của nước, cho phép thuyền lướt đi nhanh chóng ngay cả trong điều kiện gió nhẹ. Đây là kết quả của quá trình quan sát tỉ mỉ hình dáng của các loài cá biển để mô phỏng vào kiến trúc đóng tàu.

Ngày nay, dù các loại tàu vỏ sắt và composite đã chiếm ưu thế, kỹ thuật đóng thuyền thớt vẫn được gìn giữ tại một số làng nghề truyền thống dọc ven biển miền Trung như Quảng Ngãi hay Quảng Nam. Việc bảo tồn kỹ thuật này không chỉ mang ý nghĩa văn hóa mà còn cung cấp những dữ liệu quý giá cho các nhà khảo cổ học hàng hải quốc tế nghiên cứu về sự phát triển của tàu thuyền Đông Nam Á. Những con thuyền thớt rẽ sóng ra khơi hôm nay vẫn mang theo hồn cốt của cha ông, nhắc nhở thế hệ sau về một thời kỳ lẫy lừng của những "người con của biển" đã dùng trí tuệ và đôi tay trần để chinh phục đại dương bao la./.