Trong vài năm trở lại đây, xe điện nổi lên như biểu tượng của giao thông hiện đại với hàng loạt tính năng an toàn thông minh. Hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS), phanh khẩn cấp tự động, giữ làn đường, kiểm soát hành trình thích ứng hay cảnh báo va chạm sớm được quảng bá như những “trợ lý” đắc lực cho tài xế. Tuy nhiên, khi công nghệ ngày càng can thiệp sâu vào quá trình điều khiển, ranh giới giữa hỗ trợ và thay thế con người cũng trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Một trong những rủi ro lớn nhất đến từ sự chủ quan và phụ thuộc quá mức của người lái. Nhiều tài xế cho rằng xe điện với hệ thống hỗ trợ hiện đại có thể tự xử lý hầu hết tình huống giao thông, từ đó lơ là quan sát, mất tập trung hoặc phản ứng chậm khi xảy ra sự cố. Trên thực tế, phần lớn các hệ thống an toàn hiện nay vẫn chỉ dừng ở mức hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người. Khi tài xế hiểu nhầm khả năng của xe, công nghệ an toàn lại trở thành yếu tố làm gia tăng nguy cơ tai nạn.

Bên cạnh đó, việc sử dụng sai hoặc không hiểu rõ nguyên lý hoạt động của các tính năng an toàn cũng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Ví dụ, hệ thống phanh khẩn cấp tự động có thể không nhận diện chính xác trong điều kiện mưa lớn, sương mù dày hoặc ánh sáng yếu; hệ thống giữ làn đường có thể gặp khó khăn trên các tuyến đường kẻ vạch mờ hoặc thi công tạm thời. Nếu tài xế tin tưởng tuyệt đối và không chủ động kiểm soát, xe có thể phản ứng không như mong đợi, dẫn đến tình huống nguy hiểm.

Một vấn đề khác là tâm lý “bù trừ rủi ro”. Khi cảm thấy xe an toàn hơn nhờ công nghệ, một số người lái có xu hướng chạy nhanh hơn, lơ là quy tắc giao thông hoặc thực hiện các thao tác mạo hiểm. Điều này vô tình triệt tiêu lợi ích của các tính năng an toàn, thậm chí khiến hậu quả nghiêm trọng hơn khi tai nạn xảy ra, nhất là với xe điện có trọng lượng lớn do khối pin dung lượng cao.

Các chuyên gia giao thông cảnh báo rằng, công nghệ an toàn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi tài xế hiểu đúng, dùng đúng và luôn giữ vai trò chủ động. Người lái cần được hướng dẫn đầy đủ về giới hạn của từng tính năng, thường xuyên cập nhật phần mềm, đồng thời duy trì kỹ năng lái xe truyền thống như quan sát, phán đoán và xử lý tình huống.

Trong bối cảnh xe điện ngày càng phổ biến, việc nâng cao nhận thức của người sử dụng là yếu tố then chốt để công nghệ an toàn không trở thành mối nguy tiềm ẩn. Xe có thể thông minh hơn, nhưng sự an toàn cuối cùng vẫn phụ thuộc vào con người cầm vô-lăng./.