Trao đổi về vấn đề này, trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, bà Nguyễn Thị Minh Hạnh, CFA, Giám đốc Quản lý kinh doanh, Đào tạo và Phát triển sản phẩm, Công ty CP Chứng khoán OCBS cho rằng, ngày nay việc các hoạt động phân bổ tài sản, tích lũy hay đầu tư chỉ cần "một chạm" là một xu hướng tất yếu trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, khi thao tác càng thuận tiện và nhanh chóng thì nhà đầu tư càng phải suy nghĩ kỹ càng hơn, cân nhắc thận trọng hơn trong mỗi quyết định của mình, để làm sao vừa giảm thiểu rủi ro vừa đạt được hiệu quả trong quá trình quản lý tài sản, tài chính.
BTV Mùi Khánh Ly và hai khách mời của chương trình
BTV Mùi Khánh Ly: Trước tiên xin hỏi bà Hạnh, là một chuyên gia của OCBS, công ty cung cấp các giải pháp quản lý tài sản tài chính, bà có thể cho biết các nhà đầu tư nên quan tâm đến quản lý tài sản, tài chính từ khi nào và vì sao?
Bà Nguyễn Thị Minh Hạnh, CFA, Giám đốc Quản lý kinh doanh, Đào tạo và Phát triển sản phẩm, Công ty CP Chứng khoán OCBS
Theo tôi, nhà đầu tư nên quan tâm đến quản lý tài chính cá nhân ngay từ khi bắt đầu có thu nhập và có quyền chủ động với khoản tiền này. Nói một cách rộng hơn, quản lý tài sản không bắt đầu khi chúng ta có thật nhiều tiền, mà bắt đầu từ lần đầu tiên chúng ta chủ động lựa chọn giữa nhu cầu hôm nay và những mục tiêu trong tương lai.
Trong các buổi chia sẻ tại trường đại học và các khóa học về đầu tư, tôi thường hỏi mọi người rằng: "Các bạn đang lựa chọn phong cách sống nào, giữa YOLO hay YONO?". YOLO, tức là "You Only Live Once", câu này có nghĩa rằng chúng ta chỉ sống một lần trong đời. Nhóm các bạn trẻ theo phong cách này thường sẽ coi tiền là công cụ để tận hưởng, trải nghiệm cuộc sống và chưa thật sự quan tâm đến chủ đề quản lý tài sản. Trong khi đó, một xu hướng khác là YONO – "You Only Need One" – có xu hướng tiêu dùng tiết kiệm, chi tiêu có chọn lọc và ưu tiên tích lũy dài hạn.
Tôi cho rằng không có phong cách nào hoàn toàn đúng hoặc sai. Nhưng nếu việc YOLO bị hiểu thành việc kiếm được bao nhiêu, tiêu hết bấy nhiêu; hoặc đầu tư theo cảm xúc khi chưa có quỹ dự phòng, thì một quyết định bốc đồng ngắn hạn có thể để lại hệ quả trong nhiều năm.
Theo tôi, quản lý tài sản không bắt người trẻ phải lựa chọn giữa hai phong cách trên. Một phương pháp quản lý phù hợp có thể giúp họ cân bằng giữa chi tiêu, dự phòng và đầu tư, có nghĩa là vẫn sống hết mình nhưng không tiêu hết tiền, đồng thời chuẩn bị cho tương lai mà không bỏ lỡ hiện tại.
BTV Mùi Khánh Ly: Tuy nhiên, mỗi giai đoạn một khác, khi hiện nay chúng ta đang chứng kiến sự thay đổi liên tục từ thị trường tài chính, tài sản toàn cầu, cũng như sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Về phía nhà đầu tư, ông Long cảm nhận như thế nào? Theo ông, đầu tư hiện nay có khó không?
Ông Vũ Hoàng Long, nhà đầu tư
Theo tôi, việc đầu tư ngày nay không khó hơn về mặt thao tác. Ngược lại, việc tiếp cận thông tin, mở tài khoản và giao dịch chưa bao giờ dễ như hiện nay. Tuy nhiên, đầu tư bây giờ khó hơn về mặt tâm lý. Trước đây, nhà đầu tư phải đến quầy và có thời gian suy nghĩ. Ngày nay, chỉ cần thấy một thông tin trên màn hình, chúng ta có thể giao dịch. Công nghệ loại bỏ sự bất tiện, nhưng cũng loại bỏ khoảng dừng trước một quyết định tài chính. Rủi ro càng lớn khi công nghệ đi cùng mạng xã hội.
Mỗi sáng mở điện thoại, chúng ta sẽ dễ dàng thấy một số tài khoản TikTok bảo mua Bitcoin, hay một số tài khoản Facebook bảo mua đất, hay có những tài khoản Youtube bảo AI sẽ thay đổi thế giới, trên Threads thì khoe lãi vài tỷ, một người mới 28 tuổi đã nghỉ hưu, một người khác khoe mua Ferrari.. Chúng ta nhìn thấy nhưng câu chuyện thành công màu hồng nhưng chúng ta cũng không biết được khoản vay phía sau, những giao dịch thua lỗ, tài khoản bị xử lý margin hoặc có người phải bán tài sản để trả nợ.
Khi chỉ nhìn thấy người chiến thắng, nhà đầu tư thường dễ nghĩ rằng mọi người đều đang giàu lên, chỉ có mình bị bỏ lại, từ đó xuất hiện áp lực phải mua nhà sớm và nắm bắt cơ hội ngay. Nhiều người không còn đầu tư dựa trên kế hoạch mà đầu tư dựa trên nỗi sợ.
Với tôi, tôi vẫn cho rằng đầu tư là cần thiết, nhưng chúng ta cần phân biệt giữa chấp nhận rủi ro có tính toán và đặt tương lai vào một kịch bản duy nhất. Trước khi giao dịch, tôi thường tự hỏi là "Tôi đầu tư vì mục tiêu gì? Nếu thị trường giảm mạnh, tôi có phải bán không? Nếu mình sai, gia đình có chịu được hậu quả không?". Theo tôi, khi công nghệ càng nhanh, chúng ta càng phải biết chậm lại.
Ông Vũ Hoàng Long, nhà đầu tư: "Theo tôi, khi công nghệ càng nhanh, chúng ta càng phải biết chậm lại"
BTV Mùi Khánh Ly: Còn về phía bà Hạnh, tôi được biết là các tổ chức tài chính hiện nay ngoài việc nâng cao năng lực tài chính, còn phải đẩy nhanh việc đưa ra các giải pháp phục vụ nhà đầu tư trong bối cảnh mới. Bà có thể chia sẻ thêm về vấn đề này không?
Bà Nguyễn Thị Minh Hạnh, CFA, Giám đốc Quản lý kinh doanh, Đào tạo và Phát triển sản phẩm, Công ty CP Chứng khoán OCBS
Đúng là như vậy. Hiện nay, chúng ta không chỉ chuyển từ giao dịch tại quầy sang trực tuyến, mà còn chuyển từ tư vấn từng sản phẩm riêng lẻ sang đồng hành cùng khách hàng trên một hành trình tài chính được kết nối. Tháng 6 vừa qua, tổng tài sản do ngành quản lý quỹ tại Việt Nam đã vượt 834 nghìn tỷ đồng, nhưng mức này mới chỉ tương đương khoảng 5 – 6% GDP và con số này còn cách khá xa các thị trường lân cận như Thái Lan, Malaysia... Trong khi đó, McKinsey dự báo đến năm 2027, quy mô tài sản tài chính cá nhân tại Việt Nam có thể đạt khoảng 600 tỷ USD; trong đó, phần tài sản được quản lý chuyên nghiệp có thể tăng thêm khoảng 65 – 75 tỷ USD.
Khoảng cách giữa quy mô hiện tại và tiềm năng tương lai cho thấy nhu cầu quản lý tài sản chuyên nghiệp tại Việt Nam sẽ còn tăng mạnh. Điều đó đòi hỏi các tổ chức tài chính không chỉ nâng cao năng lực tài chính, công nghệ và quản trị rủi ro, mà còn phải thay đổi tư duy phát triển sản phẩm và phục vụ khách hàng.
Nếu trước đây các tổ chức tài chính thường cạnh tranh để giúp khách hàng "chạm" nhanh hơn, thì trong giai đoạn tới đây, lợi thế cạnh tranh còn nằm ở khả năng giúp khách hàng đưa ra quyết định đầu tư có cơ sở hơn.
BTV Mùi Khánh Ly: Đơn giản và nhanh chóng, thuận tiện, mang lại hiệu quả cao là ưu điểm mà ai cũng có thể nhìn thấy. Tuy nhiên, nó cũng sẽ có những rủi ro tiềm ẩn ví dụ như như lừa đảo online thông qua các app hay là "lỡ" chạm khi nhà đầu tư chưa chắc chắn về quyết định của mình mà không thể thu hồi. Vậy đối với nhà đầu tư, ông Long đã gặp những trường hợp tương tự chưa?
Ông Vũ Hoàng Long, nhà đầu tư
Tôi may mắn chưa từng gặp sự cố nghiêm trọng do bấm nhầm hoặc bị lừa qua ứng dụng, nhưng nếu nói về việc ra quyết định quá nhanh vì cảm xúc thì bản thân tôi cũng từng mắc. Tôi nhớ vào năm 2016, trong thời điểm diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ và kết quả về người trúng cử Tổng thống Mỹ năm ấy đã làm nhiều người bất ngờ, điều này đã khiến thị trường diễn biến rất khác so với nhiều dự báo trước đó, tâm lý thị trường thế giới lúc ấy khá hỗn loạn và rất nhiều người bán ra. Và bản thân tôi cũng bán theo số đông. Nhưng chỉ hai, ba ngày sau, thị trường đã quay đầu rất nhanh và sau đó bước vào một nhịp tăng mạnh. Đến bây giờ khi nhìn lại, tôi nghĩ rằng, nếu tôi bình tĩnh hơn và không chạy theo số đông thì kết quả đầu tư có lẽ đã rất khác. Đó là một bài học làm tôi nhớ khá lâu, tôi nhận ra rằng: Đám đông có thể cho mình cảm giác an toàn, nhưng đám đông không chịu trách nhiệm cho khoản lỗ của mình.
Với việc đầu tư "một chạm", tôi nghĩ rủi ro không chỉ là app giả hay bấm nhầm. Vì nhiều trường hợp là app hoàn toàn thật, tài khoản hoàn toàn thật, giao dịch hoàn toàn hợp pháp, chỉ có quyết định đầu tư là sai. Công nghệ khiến tất cả những cảm xúc đó biến thành giao dịch chỉ trong vài giây.
Vì vậy với những khoản tiền đáng kể, tôi luôn tự hỏi: Nếu mình sai thì sao, nếu tài sản giảm mạnh mình có buộc phải bán không, và nếu có vay thì dòng tiền của mình có chịu được không? Một cú chạm chỉ mất một giây, nhưng có những quyết định phải mất vài năm mới sửa được.
BTV Mùi Khánh Ly: Theo kinh nghiệm của bà, bà có thể chia sẻ thêm về những sai lầm dễ mắc phải khi nhà đầu tư sử dụng "một chạm", nếu không biết cách sử dụng hiệu quả có thể gây thiệt hại cho nhà đầu tư không, thưa bà?
Bà Nguyễn Thị Minh Hạnh, CFA, Giám đốc Quản lý kinh doanh, Đào tạo và Phát triển sản phẩm, Công ty CP Chứng khoán OCBS
Theo tôi, rủi ro lớn nhất của đầu tư "một chạm" không phải là chạm nhầm, mà chính là việc để ngón tay đi nhanh hơn suy nghĩ.
Khi nghiên cứu về tài chính hành vi, tôi thấy rằng quyết định của nhà đầu tư cá nhân thường bị chi phối bởi cảm xúc và những thiên kiến tâm lý. Phổ biến nhất là FOMO tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội. Tôi lấy ví dụ, trong một nhóm chat, khi nhiều tài khoản cùng nói một mã cổ phiếu, cùng đăng ảnh chốt lãi và liên tục thúc giục rằng "không mua bây giờ sẽ lỡ sóng", nhà đầu tư rất dễ cho rằng đám đông đang nắm giữ thông tin mà mình không có. Khi thao tác mua chỉ mất vài giây, khoảng cách từ cảm xúc đến hành động gần như bị xóa bỏ.
Sai lầm thứ hai là quá tự tin sau một vài giao dịch có lãi. Nhà đầu tư có thể nhầm lẫn giữa kết quả thuận lợi của thị trường với năng lực của bản thân, từ đó tăng quy mô giao dịch hoặc sử dụng đòn bẩy cao hơn, nhưng thao tác dễ không có nghĩa là rủi ro đã giảm; biến động giá và áp lực trả nợ vay vẫn còn nguyên.
Sai lầm phổ biến thứ ba là mua trước, lập kế hoạch sau. Nhiều người đầu tư khi chưa xác định rõ lý do mua, thời gian nắm giữ, tỷ trọng vốn phù hợp và phương án xử lý nếu giá giảm. Khi thị trường đảo chiều, họ dễ rơi vào hoảng loạn và bán ra vào thời điểm bất lợi.
Vì vậy, trước khi "chạm", nhà đầu tư nên tự tạo cho mình một khoảng dừng để kiểm tra nguồn tin, xác định lý do đầu tư và đặt trước giới hạn rủi ro có thể chấp nhận.
Với tôi, công nghệ có thể giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin và hành động nhanh hơn, nhưng một quyết định đầu tư phù hợp vẫn cần dựa trên mục tiêu và khả năng chấp nhận rủi ro của mỗi người.
BTV Mùi Khánh Ly: Còn đối với OBCS đã và đang có những giải pháp như thế nào để "một chạm" trở thành công cụ hiệu quả và nhanh chóng cho nhà đầu tư và những người có như cầu về quản lý tài sản, tài chính hiện nay?
Bà Nguyễn Thị Minh Hạnh, CFA, Giám đốc Quản lý kinh doanh, Đào tạo và Phát triển sản phẩm, Công ty CP Chứng khoán OCBS
Sau hơn một năm tái cấu trúc, OCBS tập trung xây dựng ứng dụng OCBS Invest và hệ sản phẩm đi kèm như một bộ công cụ hỗ trợ nhà đầu tư, chứ không chỉ là một nơi đặt lệnh. Ví dụ, với giao dịch cổ phiếu, chúng tôi thiết kế các gói vay ký quỹ theo những phong cách đầu tư khác nhau: từ khách hàng giao dịch nhanh, dư nợ lớn, có vòng quay tài sản cao đến khách hàng tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn như VN30. Nhà đầu tư cần phân tích chuyên sâu cũng có thể sử dụng hệ thống OCBS Home Trading với các dữ liệu và công cụ hỗ trợ đánh giá. Một công cụ nổi bật khác của chúng tôi là tài khoản liên kết giữa Ngân hàng Phương Đông OCB và Công ty Chứng khoán OCBS. Khi sử dụng tính năng này, số dư tại OCB được tự động ghi nhận để gia tăng sức mua tại OCBS; khi khách hàng bán chứng khoán, tiền được chuyển về tài khoản OCB. Nhờ đó, khách hàng giảm được nhiều thao tác chuyển tiền giữa hai ứng dụng.
Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh rằng sản phẩm giao dịch cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, phái sinh hay tài khoản liên kết vẫn là những công cụ hỗ trợ đầu tư riêng lẻ.
Trong giai đoạn tiếp theo, OCBS hướng tới việc kết nối các công cụ này thành giải pháp quản lý tài sản toàn diện hơn, giúp khách hàng quản lý dòng tiền, mục tiêu đầu tư, theo dõi tổng tài sản, tiếp cận các sản phẩm đầu tư và quản trị rủi ro trên một hành trình liền mạch.
Với chúng tôi, công nghệ 'một chạm' sẽ giúp rút ngắn thời gian thao tác, còn giá trị dài hạn nằm ở cách kết nối các công cụ thành một giải pháp quản lý tài sản hiệu quả cho nhà đầu tư.
BTV Mùi Khánh Ly: Xin cảm ơn hai ông bà về những thông tin vừa rồi.
Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html
Bình luận
0