Xây dựng hạ tầng chiến lược làm nền tảng bứt phá

Mùa xuân năm 2026 mang theo hơi thở hối hả từ những công trường trải dài khắp dải đất hình chữ S. Sự nhộn nhịp này không chỉ dừng lại ở những lễ hội truyền thống mà lan tỏa mạnh mẽ từ nhịp thi công rộn ràng, những tuyến đường mới thông xe, những nhịp cầu vừa nối mạch. Việc cả nước đồng loạt khởi công 234 dự án đầu tư công vào trung tuần tháng 12 năm 2025 đã thực sự mở ra một chu kỳ phát triển đầy hứa hẹn. Đầu tư công giờ đây không chỉ là những con số ngân sách khô khan mà đã chuyển hóa thành mạch máu nuôi dưỡng nền kinh tế, làm rạng rỡ bức tranh xã hội với nhiều sắc màu tươi sáng.

Giai đoạn năm 2025 ghi nhận bước tiến nhảy vọt về hạ tầng. Với 564 dự án trọng điểm được khởi công, khánh thành, Việt Nam đã hiện thực hóa đột phá chiến lược theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Những nỗ lực ấy nhanh chóng kết tinh thành quả ngọt ngay trong thực tiễn. Sân bay quốc tế Long Thành khánh thành, đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên vào ngày 19/12/2025, đánh dấu cột mốc lịch sử cho ngành hàng không quốc gia. Cùng lúc đó, hơn 3.000 km đường cao tốc trục Bắc - Nam kết hợp 1.700 km đường ven biển đi vào vận hành đã thu hẹp khoảng cách địa lý, tối ưu hóa thời gian vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy giao thương quốc tế. Tại khu vực Tây Nam Bộ, cầu Rạch Miễu 2 vượt sông Tiền nối thông Đồng Tháp cùng Vĩnh Long đã giúp xóa bỏ áp lực giao thông, giảm thiểu chi phí logistics cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hệ thống cảng biển cũng chứng kiến sự bứt tốc ngoạn mục. Ba dự án cảng biển lớn đi vào hoạt động đã nâng tổng công suất toàn hệ thống lên ngưỡng 900 triệu tấn mỗi năm, tăng gấp 1,3 lần so với giai đoạn trước. Đây chính là bệ đỡ vững chắc cho kinh tế biển lẫn hoạt động xuất nhập khẩu vươn tầm. Khi hạ tầng dần hoàn thiện, hiệu quả đầu tư công lan tỏa rõ nét qua việc cải thiện môi trường sản xuất, thu hút doanh nghiệp mở rộng quy mô kinh doanh. TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, nhận định rằng năm 2025 hội tụ gần như đầy đủ các yếu tố phát triển. Ông nhấn mạnh với quyết tâm tháo gỡ khó khăn, tận dụng nội lực cùng triển khai đồng bộ các dự án trọng điểm, đầu tư công đã phát huy vai trò đòn bẩy chiến lược cho sự phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Việc lựa chọn thời điểm cuối năm trước để khởi công hàng loạt dự án cho thấy tư duy điều hành chủ động của Đảng, Nhà nước. Không chờ đợi sang năm mới, Chính phủ đã tạo sẵn "đà thi công" ngay từ đầu năm 2026. Khi hàng trăm dự án bước vào giai đoạn thi công cao điểm, nhu cầu về nhân lực, vật liệu xây dựng cùng các dịch vụ hậu cần tăng cao, trực tiếp kích hoạt vòng quay tăng trưởng mới. Giải ngân vốn lúc này trở thành mệnh lệnh phát triển. Thủ tướng Chính phủ liên tục kiểm tra thực địa, chủ trì các hội nghị thúc đẩy tiến độ, nhấn mạnh tinh thần "không nói khó, không nói không". Các tổ công tác đặc biệt được thành lập nhằm gỡ vướng thủ tục, giải phóng mặt bằng, đảm bảo dòng tiền chảy trực tiếp vào nền kinh tế thực.

Bộ Tài chính phối hợp chặt chẽ cùng các địa phương triển khai cơ chế điều chỉnh kế hoạch vốn linh hoạt. Ưu tiên hàng đầu được dành cho những dự án mang tính chiến lược, có khả năng đi vào khai thác ngay. Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính chịu trách nhiệm theo dõi sát sao dữ liệu để đảm bảo tính chính xác trong công tác tham mưu. Bước sang năm 2026, đầu tư công tiếp tục mở đường cho cơ hội, kết nối sự phát triển, lan tỏa niềm tin về một giai đoạn tăng trưởng chủ động, bao trùm trên mọi miền tổ quốc.

Khơi thông điểm nghẽn địa phương để dẫn dắt dòng vốn

Giữa bối cảnh bùng nổ chung của cả nước, Quảng Ngãi nổi lên như một điểm sáng với những bước đi quyết liệt trong công tác giải ngân vốn đầu tư công. Địa phương này đang nắm giữ cơ hội lớn để bứt phá thông qua chiến lược phát triển Trung tâm lọc hóa dầu, năng lượng quốc gia. Với tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao hơn 6.820 tỷ đồng, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã yêu cầu các chủ đầu tư tăng tốc thực hiện dự án ngay từ ngày đầu năm. Trong cơ cấu vốn này, ngân sách địa phương chiếm 5.862 tỷ đồng, ngân sách Trung ương đóng góp 958,6 tỷ đồng.

Tính đến hết tháng 1 năm 2026, tỉnh đã giải ngân được 323 tỷ đồng, tương đương 4,74% kế hoạch. Dù tỷ lệ khởi đầu còn khiêm tốn do những vướng mắc khách quan từ công tác giải phóng mặt bằng hay thủ tục lựa chọn nhà thầu, Quảng Ngãi vẫn kiên định mục tiêu giải ngân tối thiểu 95% trong năm nay. Điểm tựa cho niềm tin này đến từ kết quả ấn tượng của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp tỉnh. Đơn vị này đã chủ động xây dựng lộ trình chi tiết, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng vị trí lãnh đạo phụ trách khu vực.

Trao đổi về chiến lược thực hiện, ông Võ Thành Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi cho biết Ban tổ chức giao ban hàng tuần để xử lý ngay mọi vướng mắc phát sinh. Một trong những giải pháp trọng tâm là thành lập các tổ công tác phối hợp trực tiếp cùng chính quyền cơ sở, Trung tâm phát triển quỹ đất nhằm giải quyết dứt điểm các "điểm nóng" về mặt bằng. Ông Trung khẳng định đơn vị sẽ tập trung đẩy nhanh thủ tục thanh toán khối lượng hoàn thành, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đồng thời tham mưu điều chuyển vốn linh hoạt giữa các công trình có khả năng hấp thụ vốn tốt. Mục tiêu mà Ban đặt ra là phấn đấu giải ngân tuyệt đối 100% kế hoạch vốn nếu điều kiện nguồn thu tiền sử dụng đất được đảm bảo.

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu chung của tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang đã ban hành chỉ thị với các cột mốc giải ngân khắt khe. Cụ thể, đến cuối tháng 6 phải đạt ít nhất 40%, cuối tháng 9 đạt 70%, hết năm đạt 90% cùng đến cuối tháng 1 năm sau phải cán đích tối thiểu 95%. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các nhà thầu thi công ký cam kết tiến độ, đảm bảo nguồn nhân lực tổ chức thi công xuyên các ngày lễ. Những trường hợp vi phạm về chất lượng, tiến độ hoặc chậm giao nộp hồ sơ thanh toán sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Song song đó, công tác đấu giá đất được đẩy mạnh nhằm tạo nguồn thu đáp ứng nhu cầu vốn cho các dự án.

Sở Tài chính được giao nhiệm vụ nhập dự toán vào hệ thống TABMIS, thông báo vốn bổ sung cho các đơn vị ngay khi có quyết định. Việc theo dõi, đôn đốc tiến độ giải ngân được thực hiện định kỳ qua các buổi giao ban để kịp thời báo cáo UBND tỉnh tháo gỡ khó khăn. Quảng Ngãi đang tái cấu trúc quy hoạch, mở ra không gian phát triển mới dựa trên nền tảng hạ tầng đồng bộ. Những nỗ lực khơi thông điểm nghẽn địa phương không chỉ giúp Quảng Ngãi đạt đà tăng trưởng hai con số mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu chung của quốc gia.

Sự chuyển động quyết liệt từ Chính phủ tới các địa phương như Quảng Ngãi trong tháng 2 năm 2026 thể hiện qua Công điện số 14/CĐ-TTg. Thủ tướng yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, dừng triển khai kéo dài để chống lãng phí. Những dự án này sau khi được khơi thông sẽ cung cấp nguồn lực khổng lồ cho phát triển kinh tế xã hội. Việc tháo gỡ vướng mắc phải đảm bảo kỷ cương, không đùn đẩy trách nhiệm, lấy người dân cùng doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Với tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, dòng vốn đầu tư công đang được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến mang tính bước ngoặt.

Mục tiêu tăng trưởng GDP quý I năm 2026 phụ thuộc rất lớn vào tiến độ đưa các công trình vào khai thác. Đầu tư công lúc này thực sự trở thành nguồn lực dẫn dắt đầu tư tư nhân, tạo ra tác động cộng hưởng to lớn. Khi mỗi nhịp cầu được nối, mỗi con đường được mở, niềm tin của xã hội vào quản lý công càng thêm củng cố. Bức tranh kinh tế Việt Nam với những cực tăng trưởng năng động như Quảng Ngãi đang tự tin tiến bước vào kỷ nguyên mới, nơi sức mạnh nội sinh cùng hạ tầng hiện đại trở thành bệ phóng đưa đất nước vươn tầm thế giới. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ ngành, địa phương cùng tinh thần quyết tâm cao độ chính là bảo chứng cho một mùa xuân đại thắng trên mặt trận kinh tế./.