CHUYÊN TRANG VĂN HOÁ, DI SẢN, LỊCH SỬ, DU LỊCH

TÔN VINH CỘI NGUỒN, KẾT NỐI THỜI ĐẠI

Theo dõi chúng tôi trên các nền tảng

Kinh tế & Tài chính

Giải pháp sử dụng nguồn nước, thích ứng hạn hán: Bài toán cấp thiết cho nông nghiệp Tây Nguyên

20/11/2026 18:01 GMT+7

vtv8.vtv.vn - Tây Nguyên là vùng sản xuất tập trung nhiều loại cây công nghiệp và cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, song bài toán bảo đảm nguồn nước trong mùa khô luôn đặt ra những thách thức lớn. Trước đánh giá của các cơ quan chuyên môn về nguy cơ mùa khô 2026 - 2027 diễn biến bất lợi do tác động của hiện tượng El Niño, vấn đề chủ động quản lý nguồn nước và thích ứng hạn hán càng trở nên cấp bách đối với sản xuất nông nghiệp toàn vùng.

Áp lực nguồn nước và những con số cảnh báo hạn hán ở Tây Nguyên

Trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Tây Nguyên, cây công nghiệp và cây ăn quả giữ vai trò trụ cột, mang lại giá trị kinh tế đáng kể cho người sản xuất và địa phương. Tuy nhiên, đặc thù phụ thuộc nhiều vào nguồn nước tưới khiến các vùng chuyên canh này dễ chịu tác động trực tiếp, nguy cơ hạn hán đe dọa mỗi khi bước vào mùa khô.

Theo đánh giá từ các cơ quan chuyên môn, mùa khô 2026 - 2027 có nguy cơ diễn biến bất lợi do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño. Khi yếu tố khí hậu cực đoan gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn nước, áp lực lên các diện tích canh tác có nhu cầu tưới chủ động sẽ lớn hơn rõ rệt.

Đáng chú ý, toàn vùng Tây Nguyên hiện có trên 735 nghìn ha cây trồng cần tưới nằm ngoài phạm vi phục vụ của các công trình thủy lợi, chiếm tới 76,4% diện tích có nhu cầu tưới, tập trung chủ yếu vào cà phê và hồ tiêu. Tỷ lệ diện tích nằm ngoài công trình thủy lợi ở mức cao cho thấy phần lớn vùng sản xuất vẫn phải tự xoay xở nguồn nước, khiến nguy cơ thiệt hại do hạn hán luôn hiện hữu nếu thiếu giải pháp ứng phó kịp thời.

Giải pháp sử dụng nguồn nước, thích ứng hạn hán: Bài toán cấp thiết cho nông nghiệp Tây Nguyên- Ảnh 1.

Phân tích áp lực thiếu nước mùa khô và tác động của hiện tượng El Niño đối với vùng trồng Tây Nguyên.

Chủ động dự báo và tưới tiết kiệm để thích ứng hạn hán

Nhận diện sớm những rủi ro về nguồn nước là cơ sở để ngành nông nghiệp và người dân chuyển từ thế bị động sang chủ động thích ứng. Tại phường Pleiku, Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đã tổ chức tọa đàm "Giải pháp sử dụng nguồn nước, thích ứng hạn hán trong sản xuất cây công nghiệp và cây ăn quả vùng Tây Nguyên".

Trong bối cảnh diện tích cây trồng cần tưới ngoài công trình thủy lợi chiếm tỷ trọng lớn, việc nâng cao năng lực dự báo và cân đối nguồn nước được xác định là yêu cầu mang tính nền tảng. Khi có thông tin dự báo sớm và bức tranh cân đối nguồn nước rõ ràng, các địa phương và cơ sở sản xuất có thể chủ động điều tiết kế hoạch canh tác, phân bổ nguồn lực phù hợp với từng giai đoạn mùa khô.

Song song với dự báo và cân đối nguồn nước, áp dụng các giải pháp tưới tiết kiệm trở thành hướng đi thiết thực nhằm giảm áp lực lên nguồn nước hiện có. Tọa đàm là diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu trao đổi trực tiếp các giải pháp quản lý, sử dụng nguồn nước hiệu quả trong sản xuất cây công nghiệp và cây ăn quả, hướng tới nâng cao khả năng chủ động ứng phó hạn hán cho khu vực Tây Nguyên.

Giải pháp sử dụng nguồn nước, thích ứng hạn hán: Bài toán cấp thiết cho nông nghiệp Tây Nguyên- Ảnh 2.
Giải pháp sử dụng nguồn nước, thích ứng hạn hán: Bài toán cấp thiết cho nông nghiệp Tây Nguyên- Ảnh 3.
Giải pháp sử dụng nguồn nước, thích ứng hạn hán: Bài toán cấp thiết cho nông nghiệp Tây Nguyên- Ảnh 4.

Các chuyên gia, nhà khoa học đề xuất giải pháp cân đối nguồn nước và tưới tiết kiệm cho diện tích cây trồng nằm ngoài công trình thủy lợi.

Góc nhìn đa chiều: Giữa yêu cầu sản xuất giá trị cao và giới hạn hạ tầng thủy lợi

Nhìn từ góc độ phát triển kinh tế nông nghiệp, cây công nghiệp và cây ăn quả như cà phê, hồ tiêu mang lại nguồn thu quan trọng, góp phần nâng cao đời sống cư dân Tây Nguyên. Do đó, bảo vệ vùng sản xuất và duy trì năng suất trong mùa khô có ý nghĩa trực tiếp đối với ổn định sinh kế và tăng trưởng ngành hàng.

Tuy nhiên, đặt dưới góc nhìn hạ tầng và quản lý tài nguyên, thực tế hơn 735 nghìn ha (chiếm 76,4% diện tích có nhu cầu tưới) nằm ngoài phạm vi phục vụ của các công trình thủy lợi cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa nhu cầu tưới của cây trồng và khả năng bao phủ của hệ thống thủy lợi hiện hữu. Điều này đòi hỏi cách tiếp cận thực tế hơn, không thể chỉ trông chờ vào việc mở rộng hạ tầng thủy lợi trong ngắn hạn mà cần kết hợp chặt chẽ giữa quản lý nguồn nước, kỹ thuật tưới tiết kiệm và tổ chức sản xuất phù hợp.

Từ trao đổi của các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tại tọa đàm, có thể thấy hiệu quả thích ứng phụ thuộc vào sự kết nối giữa tri thức khoa học, khuyến nông và điều kiện canh tác cụ thể ở từng địa phương. Khi các giải pháp quản lý và sử dụng nước được chuyển hóa thành quy trình áp dụng sát thực tế vườn cây, khả năng giảm thiểu rủi ro do thiếu nước sẽ được củng cố rõ nét hơn.

Hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững trước nguy cơ hạn hán

Tọa đàm tại phường Pleiku giữa Trung tâm Khuyến nông quốc gia và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đã đặt đúng trọng tâm vào một vấn đề lớn của Tây Nguyên: sử dụng nguồn nước hiệu quả để thích ứng hạn hán trong sản xuất cây công nghiệp và cây ăn quả. Trong bối cảnh mùa khô 2026 - 2027 tiềm ẩn nguy cơ bất lợi do El Niño, sự chủ động từ khâu dự báo, cân đối nguồn nước đến áp dụng tưới tiết kiệm chính là những bước đi cần thiết để bảo vệ thành quả sản xuất.

Giải pháp sử dụng nguồn nước, thích ứng hạn hán: Bài toán cấp thiết cho nông nghiệp Tây Nguyên- Ảnh 5.

Hội thảo trao đổi hướng quản lý, sử dụng nước hiệu quả nhằm duy trì sản xuất nông nghiệp bền vững tại Tây Nguyên.

Về lâu dài, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất không chỉ nhằm giải quyết bài toán trước mắt của từng mùa khô, mà còn là điều kiện tiên quyết để phát triển nông nghiệp bền vững tại Tây Nguyên. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chuyên môn, nhà khoa học, chính quyền địa phương và người sản xuất sẽ quyết định mức độ hiệu quả khi đưa các giải pháp sử dụng nước vào thực tiễn đời sống canh tác.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html 

Tin liên quan

Gia Lai: Quảng bá nông sản, cà phê và sản phẩm đặc trưng

Gia Lai: Quảng bá nông sản, cà phê và sản phẩm đặc trưng

Gia Lai: Quảng bá nông sản, cà phê và sản phẩm đặc trưng

Kinh tế & Tài chính 06/11/2026 22:21 GMT+7

vtv8.vtv.vn - Sáng 6/11, tại khu vực trưng bày trên đường Anh Hùng Núp, phường Pleiku, Sở Công Thương tỉnh Gia Lai tổ chức khai trương Triển lãm giới thiệu sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, tôn vinh đặc sản cà phê Gia Lai. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Festival Cồng chiêng – Tuần lễ Hoa Dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.

Bình luận

0

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.