Thực trạng sản xuất nông nghiệp truyền thống và bước ngoặt chuyển đổi lúa nước
Từ bao đời nay, cộng đồng các dân tộc thiểu số tại khu vực Tây Nguyên nói chung và đồng bào Bahnar tại xã Đăk Sơ Mei nói riêng gắn bó sâu sắc với phương thức canh tác lúa rẫy. Dù mang đậm giá trị văn hóa truyền thống, hình thức sản xuất này bộc lộ những giới hạn mang tính hệ thống trước yêu cầu phát triển kinh tế hàng hóa hiện đại, đặc biệt là khi so sánh với hiệu quả kinh tế ổn định của các mô hình lúa nước. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết tự nhiên, đất đai bạc màu qua nhiều chu kỳ canh tác và năng suất ở mức thấp khiến cho đời sống của người dân luôn đối mặt với những biến động lớn.
Thực tế sản xuất cho thấy, so với lúa nước, lúa rẫy chỉ đáp ứng được chu kỳ một vụ trong năm, sản lượng thu hoạch bấp bênh và dễ bị tổn thương trước các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán hoặc mưa lũ kéo dài. Khoảng thời gian giáp hạt thường trực những khó khăn, đặt ra yêu cầu cấp bách cho các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương trong việc hoạch định những chủ trương, chính sách mang tính căn cơ nhằm thay đổi tư duy sản xuất, phá vỡ thế độc canh và nâng cao giá trị gia tăng trên cùng một đơn vị diện tích đất nông nghiệp.
Chủ trương chiến lược và bước đi chủ động từ cấp ủy, chính quyền
Nhận thức rõ yêu cầu thực tiễn từ cơ sở, cấp ủy và chính quyền các cấp tại Gia Lai đã triển khai nhiều chương trình hành động thiết thực, trong đó trọng tâm là việc khảo sát địa bàn, quy hoạch lại không gian sản xuất và định hướng nhân dân tiếp cận các tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp, đặc biệt là kỹ thuật trồng lúa nước. Khu vực Hà Đông cũ, nay thuộc xã Đăk Sơ Mei, được chọn làm trọng điểm trong công tác thử nghiệm và mở rộng diện tích canh tác mới nhờ tiềm năng đất đai chưa được khai thác triệt để.
Tuy nhiên, việc định hướng phát triển mô hình trồng lúa nước không đơn thuần là một giải pháp kỹ thuật, mà còn là một bước đột phá trong tư duy quản lý và tổ chức sản xuất ở cấp cơ sở. Quá trình triển khai đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị từ xã đến thôn bản, từ khâu khảo sát nguồn nước, cải tạo đất, lập phương án thiết kế mặt bằng cho đến việc huy động các nguồn lực tài chính hỗ trợ trực tiếp cho người dân trong giai đoạn đầu khởi tạo.
Bảng thông tin diện tích và kinh phí triển khai mô hình trồng lúa nước ở Đăk Sơ Mei
Những con số định lượng cụ thể phản ánh rõ nét sự quan tâm và nguồn lực đầu tư trọng điểm của Nhà nước. Với quy mô 57 ha lúa nước cho vụ mùa đầu tiên tại một địa bàn trước đây hoàn toàn trắng về diện tích canh tác lúa nước, chính quyền địa phương đã thể hiện quyết tâm cao độ trong việc kiến tạo không gian phát triển mới, tạo tiền đề để nhân rộng mô hình trong các giai đoạn tiếp theo.
Hiệu quả kinh tế - xã hội và sức lan tỏa từ những mô hình lúa nước mới
Sự thành công của một chủ trương chính sách không đo lường bằng các văn bản chỉ đạo mà được minh chứng sinh động qua hiệu quả thực tế và sự đồng thuận của nhân dân. Việc đưa cây lúa nước vào gieo trồng tại Đăk Sơ Mei đã và đang tạo ra những chuyển biến căn bản trong đời sống kinh tế hộ gia đình, giúp người dân chủ động hoàn toàn nguồn lương thực tại chỗ, chấm dứt tình trạng thiếu đói mùa giáp hạt.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi cũng thúc đẩy sự thay đổi trong phương thức lao động. Từ chỗ chỉ quen với các tập quán canh tác thủ công đơn giản, người dân nay tiếp cận trực tiếp với các quy trình kỹ thuật làm đất, chọn giống, chăm sóc và quản lý nguồn nước tưới tiêu. Sự thay đổi trong nhận thức sản xuất từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa tập trung chính là giá trị cốt lõi, bền vững nhất mà các chính sách hỗ trợ nông nghiệp mang lại cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Trồng lúa nước tại Đăk Sơ Mei đang tạo ra những chuyển biến căn bản trong đời sống kinh tế
Định hướng phát triển và tầm nhìn dài hạn
Nhìn nhận tổng thể từ mô hình tại Đăk Sơ Mei, có thể khẳng định rằng việc phát triển hạ tầng nông nghiệp, thủy lợi và chuyển đổi cơ cấu cây trồng là chìa khóa chiến lược để thúc đẩy phát triển kinh tế vùng cao. Lãnh đạo địa phương xác định, giai đoạn tiếp theo sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện các hạng mục công trình phụ trợ, đẩy mạnh công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn quy trình canh tác an toàn và bền vững cho người dân.
Có thể thấy, những thửa ruộng lúa xanh mướt đang từng bước định hình trên vùng đất mới, khơi dậy niềm tin và khát vọng vươn lên làm giàu chính đáng của đồng bào Bahnar. Thành công bước đầu tại Đăk Sơ Mei không chỉ giải quyết bài toán kinh tế trước mắt, mà còn tạo ra mô hình điểm có giá trị lan tỏa lớn, đóng góp thiết thực vào công cuộc xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và phát triển kinh tế - xã hội toàn diện tại địa bàn chiến lược Tây Nguyên.
Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại:
Bình luận
0