Bia cổ hơn 300 năm ở Thanh Hóa thành tường rào nhà dân

vtv8.vtv.vn - Nằm sâu trong khu dân cư tại xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn (cũ), tỉnh Thanh Hóa, một tấm bia đá cổ có niên đại hơn 300 năm đang đứng trước nguy cơ bị xâm hại và xuống cấp nghiêm trọng. Dù mang giá trị lịch sử và văn hóa độc đáo, di tích này hiện vẫn nằm xen kẽ trong diện tích đất thổ cư của người dân, thiếu sự bảo vệ cần thiết từ cơ quan chức năng.

Tấm bia đá cổ có niên đại hàng trăm năm tuổi - giá trị văn hóa tinh xảo từ thời Lê Trung Hưng

Tấm bia được xác định có từ thời vua Lê Dụ Tông (niên hiệu Bảo Thái), là một công trình điêu khắc đá nguyên khối tinh xảo.

Các họa tiết rồng chầu, hoa văn sóng nước và những dòng chữ Hán Nôm còn sót lại trên bề mặt bia phản ánh rõ nét kỹ thuật chạm khắc bậc thầy của các nghệ nhân thế kỷ XVIII. Đây không chỉ là một hiện vật khảo cổ mà còn là tư liệu quý giá về lịch sử dòng họ và tình hình kinh tế - xã hội địa phương giai đoạn bấy giờ.

Thực trạng di tích bia mộ cổ bị "bỏ quên"

Dù được đánh giá là di tích có giá trị cao, nhưng hiện tại tấm bia đang nằm trong khuôn viên đất của các hộ gia đình. Theo khảo sát thực tế, khu vực xung quanh bia mộ cổ không có hàng rào bảo vệ, biển báo hay mái che. Sự tác động trực tiếp của thời tiết khắc nghiệt cùng các hoạt động sinh hoạt, xây dựng của người dân xung quanh đang khiến bề mặt bia bị bào mòn, xuất hiện nhiều vết nứt và rêu mốc.

Di tích bia mộ cổ bị bỏ quên

Đáng chú ý, do di tích nằm trên đất thổ cư nên việc quản lý, khoanh vùng bảo vệ gặp nhiều khó khăn. Chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn hiện đang rà soát lại bản đồ khoanh vùng di tích từ những năm 1993 để xác định chính xác phạm vi bảo vệ, nhằm tìm ra phương án tách di tích ra khỏi diện tích đất ở của người dân.

Bài toán bảo tồn và phát huy giá trị bia mộ cổ

Trước thực trạng trên, người dân địa phương và các nhà nghiên cứu văn hóa đang kiến nghị các cấp ngành liên quan tại Thanh Hóa sớm có biện pháp bảo vệ khẩn cấp. Việc lập hồ sơ xếp hạng di tích, xây dựng mái che và quy hoạch không gian bảo tồn riêng biệt là những bước đi cần thiết để tránh việc "mất dấu" một di sản quý giá của tiền nhân.

Cần sớm tìm biện pháp bảo vệ khẩn cấp di tích bia mộ cổ đang dần bị "mất dấu"

Việc bảo tồn bia mộ cổ tại xã Thọ Phú không chỉ là câu chuyện giữ gìn một phiến đá, mà còn là trách nhiệm đối với lịch sử và là tiền đề để phát huy giá trị giáo dục truyền thống cho thế hệ mai sau.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html