Võ cổ truyền Bình Định không đơn thuần là những kỹ thuật chiến đấu mà là một hệ thống triết lý nhân văn sâu sắc, phản ánh bản lĩnh của con người miền Trung trước thiên nhiên khắc nghiệt và giặc ngoại xâm. Với câu ca truyền tụng "roi Thuận Truyền, quyền An Thái", dòng võ này đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tiếp tục khẳng định sức sống mãnh liệt trong dòng chảy văn hóa dân tộc.
Nét đặc trưng nhất của võ Bình Định chính là tính thực dụng và sự biến hóa khôn lường trong lối đánh. Các bài quyền như "Ngọc trản ngân đài" hay "Hùng kê quyền" (tương truyền do Đông định vương Nguyễn Lữ sáng tác) mô phỏng những động tác tinh tế của loài vật nhưng được chuyển hóa thành những đòn thế hiểm hóc, lấy nhu thắng cương, lấy ngắn thắng dài. Võ Bình Định chú trọng vào bộ pháp di chuyển linh hoạt, công thủ toàn diện, không bao giờ để lộ sơ hở.

Đặc biệt, hệ thống binh khí của vùng đất võ vô cùng phong phú, từ đoản đao, kiếm, giáo cho đến những vật dụng sinh hoạt thường ngày như đòn gánh, khăn quàng cũng có thể trở thành vũ khí lợi hại dưới bàn tay của các võ sư. Sự đa dạng này phản ánh óc sáng tạo và khả năng thích ứng tuyệt vời của nghĩa quân và nhân dân trong điều kiện chiến đấu gian khổ.
Hào khí Tây Sơn chính là linh hồn của võ cổ truyền Bình Định. Trong lịch sử, chính những bài võ này đã được nghĩa quân Tây Sơn sử dụng để rèn luyện quân đội, tạo nên những chiến thắng thần tốc trước quân Xiêm và quân Thanh. Những bài quyền roi của Bình Định thường mang nhịp điệu mạnh mẽ, dứt khoát như hơi thở của chiến trận. Các võ sư Bình Định không chỉ truyền dạy kỹ thuật mà còn dạy về "Võ đạo" – lòng trung nghĩa, sự khiêm cung và tinh thần cứu khổ phò nguy.
Đây chính là sợi dây liên kết vô hình giữ cho võ học Bình Định không bị thương mại hóa, giữ nguyên được cốt cách thanh cao của những "kẻ sĩ" vùng đất võ. Việc gìn giữ Võ đạo giúp các thế hệ võ sinh không chỉ mạnh mẽ về thể chất mà còn hoàn thiện về nhân cách, trở thành những công dân có ích cho xã hội.
Hiện nay, võ cổ truyền Bình Định đang vươn mình ra thế giới thông qua các giải đấu quốc tế và các liên hoan võ thuật cổ truyền được tổ chức thường kỳ tại Quy Nhơn. Sự hợp tác giữa các hội võ thuật và các đơn vị truyền thông như VTV8 hay VLife là mô hình "win - win" đầy tiềm năng, giúp lan tỏa hào khí dân tộc trên các nền tảng số. Việc thực hiện đăng tải các video biểu diễn đúng chủ trương, định hướng và vào những khung giờ "vàng" sẽ giúp vẻ đẹp của võ Việt tiếp cận đông đảo độc giả trong và ngoài nước.
Việc đưa võ thuật vào trường học và xây dựng các lò võ truyền thống gắn với du lịch đang giúp thế hệ trẻ tiếp cận dễ dàng hơn với di sản của cha ông. Mỗi bài quyền được tung ra không chỉ là một động tác võ thuật, mà là sự tái hiện của lịch sử, là tiếng vang của hào khí Tây Sơn năm nào vẫn còn vẹn nguyên sức mạnh. Bảo tồn võ Bình Định chính là giữ gìn ngọn lửa bản lĩnh Việt, để mỗi người con đất Việt luôn tự hào về một nền võ học giàu tính nhân văn và truyền thống lẫy lừng.
Sự gắn kết giữa nhà quản lý, các võ sư và cộng đồng chính là chìa khóa để võ cổ truyền Bình Định trường tồn. Trong kỷ nguyên số 2026, khi công nghệ có thể hỗ trợ ghi hình và phân tích các chiêu thức tinh vi, chúng ta càng có thêm công cụ để bảo tồn nguyên bản những bài quyền cổ, đảm bảo tinh hoa của tiền nhân không bị mai một theo thời gian.

Bình luận
0