Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng trưởng 6%

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kinh tế nông nghiệp Việt Nam trong Quý I/2026 tiếp tục khẳng định vai trò là "trụ đỡ" của nền kinh tế. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt gần 16,7 tỷ USD, tăng trưởng xấp xỉ 6% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, chỉ số thặng dư thương mại đạt mức tăng trưởng ấn tượng 12%. Đây không thuần túy là kết quả của việc gia tăng sản lượng, mà là minh chứng cho nỗ lực chuyển dịch cơ cấu thị trường và nâng cao giá trị gia tăng trên từng đơn vị sản phẩm. Các nhóm hàng chủ lực như rau quả, cà phê, gạo và thủy sản vẫn duy trì được sức cầu lớn từ thị trường quốc tế, bất chấp những rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe.

Nghịch lý giữa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản và lợi nhuận thực tế 

Dù con số tổng kết về kim ngạch mang màu sắc lạc quan, nhưng khi đi sâu vào phân tích cấu trúc chi phí của doanh nghiệp, bức tranh kinh tế lại xuất hiện những mảng xám đáng quan ngại. Lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu đang chịu sức ép từ "gọng kìm" chi phí. Cú sốc Logistics: Do ảnh hưởng từ các xung đột địa chính trị kéo dài tại khu vực Trung Đông, các tuyến vận tải biển đi Châu Âu và Mỹ đang đối mặt với tình trạng giá cước leo thang. Ghi nhận thực tế cho thấy chi phí vận chuyển đã tăng từ 20% đến 30% so với thời điểm cuối năm 2025. Sự bấp bênh của giá dầu thế giới không chỉ làm tăng giá cước vận tải mà còn tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất tại các nhà máy chế biến, từ hệ thống vận hành máy móc đến dây chuyền bảo quản lạnh. Thực tế này tạo nên một nghịch lý: Doanh nghiệp có đơn hàng, kim ngạch xuất khẩu tăng nhưng biên lợi nhuận lại bị thu hẹp đáng kể.

Một vấn đề cốt tử khác là mức độ phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. Trong Quý I, kim ngạch nhập khẩu nông, lâm, thủy sản đã vượt ngưỡng 10 tỷ USD. Phần lớn giá trị nhập khẩu này tập trung vào các mặt hàng nguyên liệu thiết yếu phục vụ sản xuất trong nước như: thức ăn chăn nuôi, ngô, đậu tương và gỗ nguyên liệu. Việc phải nhập khẩu một lượng lớn nguyên liệu đầu vào khiến chuỗi cung ứng nông sản Việt trở nên nhạy cảm trước mọi biến động của thị trường hàng hóa thế giới. Khi giá nguyên liệu đầu vào tăng, toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất đến xuất khẩu đều bị ảnh hưởng dây chuyền, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa nội địa trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Yêu cầu cấp thiết về thích ứng và chuyển đổi xuất khẩu nông, lâm, thủy sản nước ta.

Tăng trưởng 6% trong Quý I là kết quả của sự linh hoạt trong điều hành và khả năng thích nghi của doanh nghiệp. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng bền vững trong bối cảnh năm 2026 đầy biến động, ngành nông nghiệp cần những bước đi quyết liệt hơn. Đó là tối ưu hóa chuỗi cung ứng nội địa: Giảm dần sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu thông qua việc quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung và ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, giống cây trồng. Để giảm bớt áp lực từ giá cước quốc tế, việc phát triển hệ thống kho bãi, cảng trung chuyển nội địa và các phương thức vận tải đa phương thức là yêu cầu không thể trì hoãn. Việc áp dụng máy móc tự động hóa không chỉ giúp giảm chi phí nhân công mà còn đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng đồng nhất để thâm nhập các thị trường khó tính.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html