Thực tế cho thấy, nhiều sự cố cháy nổ trong gia đình xuất phát từ việc đấu nối điện không đúng kỹ thuật. Đêm 6/7 tại TP HCM, một vụ cháy lớn tại cư xá Độc Lập trên đường Đô Đốc Long đã khiến ba căn nhà bị thiêu rụi và 8 người tử vong do mắc kẹt. Nguyên nhân được xác định là chủ hộ tự đấu nối nguồn điện cho thiết bị trong nhà. Dù không bắt nguồn từ xe điện, nhưng nếu xe điện đỗ trong nhà khi xảy ra hỏa hoạn, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn do đặc tính cháy của pin.

Xe điện nên được đỗ ở nơi thông thoáng, có lưu thông không khí, tránh ánh nắng trực tiếp hoặc môi trường ẩm thấp. Không nên để xe gần các vật dễ cháy như rèm cửa, giấy, hoặc gần xe chạy xăng.

Trong không gian kín, nếu xảy ra cháy nổ, nguy cơ xe điện bắt lửa theo là rất lớn. Khi đó, áp suất và nhiệt tích tụ trong phòng có thể làm tăng sức công phá. Pin xe điện khi cháy sinh ra nhiệt lượng rất cao, khí độc và rất khó dập bằng phương pháp chữa cháy thông thường. Các vật liệu cháy từ pin cũng có thể bám vào đồ đạc xung quanh, khiến đám cháy lan nhanh hơn.

Thiếu kiến thức về an toàn điện là nguyên nhân của nhiều vụ cháy. Một lỗi thường gặp là không nhận thức được rằng thiết bị công suất lớn cần dây dẫn đủ tiết diện, thậm chí cần đường điện riêng thay vì dùng chung với thiết bị khác.

Anh Nguyễn Khoa (TP HCM) từng gặp sự cố nguy hiểm vào năm 2024 khi sạc một mẫu xe điện cỡ nhỏ. Bộ sạc theo xe có công suất 1,5 kW, dùng phích cắm 3 chấu nhưng nơi làm việc chỉ có ổ 2 chấu. Anh dùng adapter chuyển đổi để sạc. Sau vài phút, ổ cắm phát tiếng nổ, có mùi khét và tia lửa điện. Adapter bị chảy nhựa, cháy đen, rất may xe không bị ảnh hưởng và sự cố được xử lý kịp thời.

Bài học rút ra là phải sử dụng ổ cắm, adapter đúng chuẩn và đúng công suất, ưu tiên loại có tiếp địa để đảm bảo an toàn.

Hầu hết bộ sạc xe điện dân dụng yêu cầu ổ điện đủ công suất và có tiếp địa mới hoạt động an toàn. Nếu xảy ra rò điện từ bộ sạc hoặc trong xe ra phần vỏ kim loại, hệ thống tiếp địa sẽ dẫn dòng rò xuống đất, giảm nguy cơ điện giật và cháy nổ.

Một số xe điện công suất nhỏ có thể vẫn sạc được khi không có tiếp địa, nhưng việc chuyển từ ổ 3 chấu sang 2 chấu sẽ làm mất chức năng bảo vệ quan trọng này, làm tăng rủi ro sự cố điện.

Dùng adapter kém chất lượng hoặc không phù hợp công suất có thể gây quá nhiệt, chảy nhựa, đoản mạch và cháy. Nhiều loại adapter chỉ предназнач cho thiết bị nhỏ như điện thoại, laptop, không chịu được dòng điện lớn khi sạc xe điện.

Ngoài ra, việc dùng dây nối dài thông thường, ổ chia điện hoặc dây dẫn tiết diện nhỏ cũng làm tăng nguy cơ quá tải. Dây có thể nóng lên, chảy lõi, chập điện và gây cháy. Dây nối dài có thể dùng cho xe máy điện công suất nhỏ, nhưng không nên áp dụng với ôtô điện. Nếu thấy dây nóng bất thường khi sạc, đó là dấu hiệu quá tải và cần thay dây lớn hơn.

Chủ xe nên kiểm tra định kỳ phích cắm, đầu nối, ổ điện để phát hiện sớm hư hỏng. Hệ thống điện gia đình nên lắp aptomat chống giật hoặc cầu dao tự động để ngắt điện khi có rò rỉ.

Khi lắp đặt bộ sạc tại nhà, nên tham khảo tư vấn từ kỹ thuật viên của hãng xe để đảm bảo hệ thống điện đáp ứng yêu cầu an toàn.

Bên cạnh đó, việc độ chế xe điện, thay linh kiện điện không đúng thông số thiết kế cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Ví dụ, thay đèn công suất lớn hơn nhiều lần so với nguyên bản có thể làm quá tải hệ thống điện, gây cháy dây. Khi thay thế các thiết bị điện như đèn, màn hình, cần chọn đúng công suất theo thiết kế và tránh lắp thêm phụ kiện tiêu thụ điện ngoài khuyến cáo của nhà sản xuất.