Từ ngày 1.3.2026, một số quy định mới về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với khí thải ô tô lưu thông đường bộ, theo Quyết định 43/2025/QĐ-TTg ban hành ngày 28.11.2025, chính thức có hiệu lực. Các thay đổi này tác động trực tiếp đến quy trình đăng kiểm, thu hút sự quan tâm lớn từ người dùng ô tô.

Gần đây, trên nhiều diễn đàn và hội nhóm mạng xã hội lan truyền thông tin cho rằng chủ xe sử dụng động cơ diesel (máy dầu) muốn đăng kiểm phải ký bản cam kết “tự nguyện” kiểm tra khí thải, đồng thời chấp nhận tự chi trả chi phí sửa chữa nếu phát sinh “rủi ro kỹ thuật” trong quá trình đo. Điều này khiến không ít người dùng xe máy dầu lo lắng.

Theo tìm hiểu của phóng viên, thông tin xuất phát từ hình ảnh một mẫu cam kết được cho là của Cục Đăng kiểm Việt Nam, lan truyền trên mạng xã hội. Nội dung văn bản thể hiện việc chủ xe xác nhận tự nguyện yêu cầu cơ sở đăng kiểm thực hiện đo khí thải đối với động cơ diesel.

Trong phần nội dung chính, bản cam kết nêu rõ người đưa xe đi kiểm định đã được đăng kiểm viên giải thích về quy trình đo khí thải theo phương pháp gia tốc tự do và các rủi ro kỹ thuật có thể phát sinh, nhất là khi động cơ bị đạp hết ga khiến tốc độ quay vượt quá giới hạn do nhà sản xuất quy định, đặc biệt với động cơ cũ hoặc không được bảo dưỡng đúng cách.

Do không có tài liệu kỹ thuật để xác định chính xác giới hạn vòng tua không tải lớn nhất của động cơ, chủ xe được yêu cầu tự nguyện đề nghị cơ sở đăng kiểm tiến hành đo khí thải theo quy định nhằm phục vụ kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, bản cam kết cũng yêu cầu chủ xe chịu hoàn toàn trách nhiệm và tự thanh toán chi phí sửa chữa nếu xảy ra hư hỏng hoặc sự cố kỹ thuật liên quan đến động cơ và các hệ thống liên quan trong và sau quá trình đo khí thải; đồng thời không khiếu nại cơ sở đăng kiểm và đăng kiểm viên, trừ trường hợp thực hiện sai quy trình.

Chính điều khoản này làm nhiều người băn khoăn, bởi họ cho rằng việc phải ký cam kết đồng nghĩa quá trình đo khí thải tiềm ẩn nguy cơ gây hỏng hóc, và nếu xảy ra sự cố thì chủ xe sẽ phải gánh toàn bộ thiệt hại.

Trao đổi với phóng viên, đại diện một trung tâm đăng kiểm tại TP.HCM xác nhận có mẫu cam kết như thông tin lan truyền và đang được triển khai theo hướng dẫn của Cục Đăng kiểm Việt Nam. Tuy nhiên, vị này nhấn mạnh không phải mọi xe máy dầu đều phải ký.

Theo đó, tùy tình trạng thực tế của phương tiện, đăng kiểm viên sẽ đánh giá và quyết định có yêu cầu chủ xe ký cam kết hay không. Việc này không mặc định áp dụng cho tất cả xe diesel đời cũ.

Trong tài liệu hướng dẫn quy trình đo khí thải động cơ diesel, cơ quan đăng kiểm quy định xe phải trải qua 4 bước. Ở bước 3 – khâu quan trọng nhất – đăng kiểm viên sẽ đạp nhanh và hết hành trình bàn đạp ga (không quá 1 giây) để động cơ đạt mức cấp nhiên liệu tối đa, tương ứng với tốc độ quay lớn nhất trước khi nhả ga. Trường hợp xe có thiết kế giới hạn vòng tua khi không tải, động cơ phải đạt tới mức giới hạn mà nhà sản xuất công bố.

Nếu không xác định được giới hạn tốc độ không tải tối đa theo thông số nhà sản xuất, cơ sở đăng kiểm chỉ tiếp tục đo khí thải khi chủ xe có văn bản cam kết chịu trách nhiệm đối với các hư hỏng có thể phát sinh theo mẫu quy định.

Ngược lại, nếu chủ xe không ký cam kết, việc kiểm tra khí thải sẽ không được thực hiện. Thậm chí, trong trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường rõ rệt của động cơ, đăng kiểm viên có quyền từ chối kiểm định, kể cả khi chủ xe đồng ý ký cam kết.