Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và đô thị xanh tại Việt Nam

Theo báo cáo từ buổi làm việc của Đoàn công tác Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tại Nhà máy điện rác Phú Sơn vừa qua, việc lồng ghép các giải pháp chống chịu biến đổi khí hậu vào hạ tầng đô thị đang mang lại những kết quả định lượng cụ thể. Nhà máy điện rác Phú Sơn, tọa lạc tại phường Phú Bài, thành phố Huế, hiện được xem là một trong những công trình hạ tầng môi trường tiêu biểu nhất tại khu vực miền Trung. Với công suất xử lý khoảng 600 tấn rác/ngày và công suất phát điện đạt 12 MW, dự án này đã giải quyết một phần quan trọng áp lực rác thải sinh hoạt cho thành phố Huế và các khu vực lân cận. Sau hơn một năm vận hành chính thức, những con số thống kê đã cho thấy tính hiệu quả vượt trội của mô hình: xử lý gần 216.000 tấn rác thải, đóng góp hơn 94 triệu kWh điện xanh vào lưới điện quốc gia.

Công nghệ khép kín trong xử lý rác thải, khí thải – Chìa khóa bảo vệ môi trường bền vững

Điểm khác biệt cốt lõi của Nhà máy điện rác Phú Sơn nằm ở quy trình vận hành khép kín, sử dụng công nghệ lò đốt chất thải rắn tiên tiến. Thay vì phương pháp chôn lấp truyền thống vốn gây hệ lụy kéo dài về ô nhiễm nguồn nước ngầm và phát thải khí metan, công nghệ đốt rác phát điện đã biến chất thải thành tài nguyên. Tại buổi làm việc, các chuyên gia môi trường đã trực tiếp khảo sát quy trình xử lý nước rỉ rác – một trong những thách thức lớn nhất của các bãi rác hiện nay. Hệ thống xử lý tại đây cho phép chuyển hóa nước rỉ rác qua nhiều giai đoạn: từ nước sau kỵ khí đến nước sau sinh hóa và cuối cùng là nước sạch qua hệ thống siêu lọc. Việc minh bạch hóa các chỉ số môi trường và quy trình xử lý nước thải không chỉ đảm bảo an toàn cho hệ sinh thái xung quanh mà còn khẳng định khả năng làm chủ công nghệ trong quản lý chất thải.

Từ thực tiễn đến mục tiêu "Net Zero" về khí thải

Mô hình tại Phú Sơn không chỉ dừng lại ở việc xử lý rác, mà còn là mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị xanh loại 2 tại Việt Nam. Thông qua việc thu hồi năng lượng từ chất thải, dự án góp phần giảm phát thải khí nhà kính một cách trực tiếp, bám sát cam kết của Chính phủ về mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Việc Đoàn công tác Cục Môi trường phối hợp cùng các chuyên gia và doanh nghiệp khảo sát thực tế tại đây cho thấy sự quan tâm sâu sát của các cơ quan quản lý trong việc tìm kiếm các "mô hình điểm". Từ những kinh nghiệm thực tiễn về vận hành, quản lý và kỹ thuật tại Phú Sơn, các cơ quan chức năng có cơ sở dữ liệu quan trọng để xây dựng chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật và khuyến khích đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo tương tự trên cả nước.

Thách thức trong việc xử lý rác thải và triển vọng nhân rộng

Dù đạt được những kết quả khả quan, song việc phát triển kinh tế tuần hoàn thông qua điện rác vẫn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ chế chính sách và sự đồng thuận của cộng đồng. Việc phân loại rác tại nguồn, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân và hoàn thiện khung pháp lý về giá điện rác là những yếu tố then chốt để các nhà máy như Phú Sơn hoạt động tối ưu công suất. Sự thành công của Nhà máy điện rác Phú Sơn đã cung cấp một hình mẫu thực chứng về việc nâng cao năng lực quản lý môi trường. Đây là cơ sở để các địa phương khác học hỏi, áp dụng, hướng tới một nền kinh tế xanh, phát thải thấp và phát triển bền vững. Việc chuyển đổi từ "xử lý" sang "tái chế và tái sử dụng" năng lượng từ rác thải chính là con đường ngắn nhất để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu xây dựng các đô thị xanh, hiện đại và thân thiện với môi trường trong tương lai gần.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html