Thiếu liên kết – Nông sản Quảng Ngãi loay hoay đầu ra

Nghịch lý "được mùa, mất giá" của nông sản Quảng Ngãi

Quảng Ngãi có truyền thống sản xuất nông nghiệp lâu đời. Tuy nhiên, điệp khúc "được mùa, mất giá" vẫn diễn ra dai dẳng. Nhiều loại nông sản chủ lực liên tục rơi vào tình trạng giải cứu. Từ dưa hấu, củ sắn cho đến cây ớt đều gặp khó.

Thực trạng này gây thiệt hại kinh tế lớn cho người nông dân. Nó còn bộc lộ những lỗ hổng trong công tác quy hoạch. Người dân vẫn đang loay hoay trong vòng xoáy thị trường.

Nâng cao giá trị nông sản từ cánh đồng ớt

Toàn tỉnh hiện có khoảng 1.000 ha diện tích trồng ớt, năng suất bình quân đạt mức cao, từ 30-35 tấn/ha. Tuy nhiên, niềm vui được mùa lại không hề trọn vẹn. Giá ớt thu mua tại ruộng hiện chỉ còn 5.000 đồng/kg. Với mức giá này, người nông dân chắc chắn chịu lỗ. Chi phí phân bón và cây giống ngày càng tăng cao. Trong khi đó, giá bán phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái.

Nhiều hộ phải dùng nhân công nhà để thu hoạch ớt. Cách này giúp giảm bớt chi phí thuê mướn bên ngoài. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp mang tính tạm thời. Nếu tình trạng kéo dài, nông dân sẽ bỏ ruộng vườn.

Sản xuất tại địa phương vẫn mang tính tự phát cao. Quy mô canh tác của người dân còn rất nhỏ lẻ. Do đó, việc áp dụng công nghệ cao gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, mối liên kết "4 nhà" còn lỏng lẻo. Nhà nông và doanh nghiệp chưa có tiếng nói chung. Doanh nghiệp thiếu vùng nguyên liệu ổn định để đầu tư. Ngược lại, nông dân thiếu hợp đồng bao tiêu dài hạn. Hệ thống logistics và kho bãi chưa được đầu tư đồng bộ. Nông sản sau thu hoạch chủ yếu được bán tươi ngay. Điều này khiến giá trị gia tăng của sản phẩm giảm. Đây là nút thắt lớn cần phải tháo gỡ.

Vai trò "đầu tàu" của doanh nghiệp

Liên kết chuỗi là con đường duy nhất để thoát khó. Trong đó, doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt và định hướng. Doanh nghiệp cần chủ động đặt hàng và hướng dẫn kỹ thuật để nông dân thay đổi tư duy từ sản xuất sang kinh tế. Việc tuân thủ quy trình VietGAP là yêu cầu bắt buộc để sản phẩm có chất lượng và đủ sức cạnh tranh. Chính quyền cũng cần có chính sách thu hút đầu tư mạnh và các nhà máy chế biến sâu cần được ưu tiên hơn. Chỉ như vậy, áp lực tiêu thụ sản phẩm tươi sẽ giảm và tạo ra hệ sinh thái bền vững. 

Hướng tới nền nông nghiệp bền vững

Thời gian tới, Quảng Ngãi sẽ tập trung phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững, xây dựng chuỗi liên kết giá trị là nhiệm vụ trọng tâm. Chính quyền đang tích cực hỗ trợ thành lập hợp tác xã. Đây sẽ là cầu nối giữa nông dân và các công ty. Công tác dự báo thị trường cũng cần được chú trọng để thông tin giá cả phải đến được tận tay người dân. Điều này giúp nông dân chủ động điều tiết sản xuất.

Sản xuất nông nghiệp không thể tách rời thị trường. Câu chuyện cây ớt tại Quảng Ngãi là ví dụ. Sự liên kết chặt chẽ và một chiến lược dài hạn, thực tiễn là cần thiết để nông sản Quảng Ngãi có được vị thế xứng tầm hơn.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html