Nâng cao giá trị nông sản cua đá Cù Lao Chàm

Nhiều năm trước, khi các quy định về việc hạn chế khai thác cua đá tại Cù Lao Chàm bắt đầu được áp dụng, không ít ngư dân và giới chuyên gia đã bày tỏ sự lo ngại. Quan điểm phổ biến lúc bấy giờ cho rằng, việc thiết lập các vùng bảo tồn và áp đặt hạn ngạch khai thác sẽ trực tiếp làm sụt giảm thu nhập của cộng đồng cư dân địa phương, vốn phụ thuộc chặt chẽ vào nguồn lợi thủy sản.

Tuy nhiên, thực tế diễn ra tại đảo Tân Hiệp đã bác bỏ những định kiến này. Việc “siết chặt” đầu vào không đồng nghĩa với việc chặn đứng kinh tế. Ngược lại, đây là quá trình chuyển đổi từ tư duy "khai thác tận diệt" sang "khai thác có kiểm soát", lấy chất lượng và uy tín làm trọng tâm thay vì sản lượng thuần túy.

"Dán tem cua đá": Chứng chỉ cho sự tử tế với thiên nhiên

Điểm mấu chốt tạo nên sự thành công của mô hình này nằm ở quy trình dán tem xác nhận nguồn gốc và kích thước. Đây không đơn thuần là một thao tác kỹ thuật, mà là một cơ chế quản lý dựa trên sự đồng thuận của cộng đồng và sự giám sát của pháp luật. Theo số liệu thực tế, các quy định về khai thác cua đá được thực thi nghiêm ngặt trên ba phương diện chính: Chỉ được phép đánh bắt trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 9 hàng năm. Các tháng còn lại là thời gian để cua sinh sản và phục hồi quần thể. Chỉ những cá thể cua có chiều ngang mai từ 7cm trở lên mới được phép dán tem và đưa ra thị trường. Những cá thể nhỏ hơn hoặc cua đang mang trứng đều phải được thả về môi trường tự nhiên. Con tem trên lưng cua đóng vai trò như một "giấy thông hành", khẳng định sản phẩm được khai thác hợp pháp và đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường.

Chính nhờ hàng rào kỹ thuật này, giá trị của cua đá Cù Lao Chàm đã có sự biến động mạnh mẽ theo hướng tích cực. Nếu như trước đây, khi chưa có quy trình bảo tồn, giá cua chỉ dao động từ 400.000 đến 500.000 đồng/kg, thì hiện nay, sản phẩm có dán tem đã đạt mức 1.000.000 đến 1.800.000 đồng/kg. Việc sản lượng giảm đi được bù đắp xứng đáng bằng giá trị thặng dư trên từng đơn vị sản phẩm.

Sự thành công của mô hình cua đá Cù Lao Chàm không đến từ các mệnh lệnh hành chính đơn phương mà là kết quả của sự phối hợp đa bên.

Ông Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp, khẳng định quan điểm xuyên suốt của địa phương là tạo ra sự hài hòa. Việc giáo dục và vận động bà con ngư dân là khâu then chốt. Khi người dân nhận thấy rằng việc bảo vệ nguồn lợi mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp và lâu dài, họ sẽ tự giác trở thành những "người gác đền" cho hệ sinh thái.

Bên cạnh đó, vai trò của các tổ chức xã hội như Hội Nông dân xã Tân Hiệp là cực kỳ quan trọng trong việc tuyên truyền. Bà Trần Thị Minh, Chủ tịch Hội Nông dân xã cho biết, công tác tuyên truyền không chỉ dừng lại ở ngư dân mà còn mở rộng đến du khách và các hướng dẫn viên du lịch. Khi du khách hiểu và chỉ tiêu thụ những sản phẩm có dán tem đạt chuẩn, họ đã trực tiếp tham gia vào chuỗi giá trị bảo tồn, tạo áp lực tích cực lên thị trường.

Thị trường và niềm tin của người tiêu dùng vào cua đá Cù Lao Chàm

Thực tế cho thấy, thị trường không hề quay lưng với mức giá cao. Ngược lại, du khách và các nhà hàng sang trọng tại đất liền lại đón nhận sản phẩm này một cách tích cực hơn. Con tem trên lưng mỗi con cua giờ đây không chỉ là dấu hiệu nhận diện thương hiệu, mà còn là minh chứng cho đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Người tiêu dùng hiện đại, đặc biệt là phân khúc khách hàng cao cấp, có xu hướng sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các sản phẩm "sạch" và "bền vững". Cua đá Cù Lao Chàm không còn là một món ăn thuần túy; nó đã trở thành một biểu tượng của du lịch sinh thái Đà Nẵng. Những chuyến tàu rời đảo vào đất liền mang theo những giỏ cua dán tem đầy đủ là hình ảnh minh chứng rõ nét nhất cho sự hồi sinh của một nguồn lợi tưởng chừng như đã cạn kiệt.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html