Tái diễn nguy hiểm tình trạng đội lốt thương hiệu Sâm Ngọc Linh: Cần pháp luật vào cuộc triệt để

Báo động tình trạng mạo danh Sâm Ngọc Linh trên không gian mạng

Trong thời gian qua, các cơ quan truyền thông đã nhiều lần phản ánh và cảnh báo về thực trạng hỗn loạn trên thị trường mua bán các sản phẩm gắn mác Sâm Ngọc Linh. Tuy vậy, bất chấp những nỗ lực truyền thông và sự kiện tôn vinh quy mô lớn vừa diễn ra tại Đà Nẵng, các chiêu thức gian lận thương mại vẫn tiếp tục gia tăng cả về mức độ lẫn tính chất tinh vi. Vì lợi nhuận khổng lồ do dòng dược liệu đắt đỏ này mang lại, không ít cá nhân đã cố tình làm mờ ranh giới giữa sản phẩm thật và các dòng sâm không rõ nguồn gốc.

Vừa qua, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện trường hợp cá nhân công khai quảng bá trên các nền tảng mạng xã hội về việc kinh doanh sản phẩm gọi là Sâm Ngọc Linh, nhưng lại được trồng tại địa bàn Ngọc Hồi (tỉnh Kon Tum trước đây). Đáng chú ý, khu vực này hoàn toàn không nằm trong vùng chỉ dẫn địa lý được bảo hộ cho việc canh tác Sâm Ngọc Linh. 

Do nguồn giống không rõ ràng và quy trình trồng không chuẩn mực, giá bán của các loại củ này chỉ bằng một phần rất nhỏ so với sâm chính hiệu. Mặc dù vậy, người bán vẫn ngang nhiên khẳng định chất lượng vượt trội nhằm thu hút người mua thiếu thông tin.

Sự mập mờ về nguồn gốc và thái độ né tránh của đối tượng vi phạm

Sự bất thường trong hoạt động kinh doanh Sâm Ngọc Linh tự phát càng thể hiện rõ khi lực lượng chức năng và cơ quan báo chí trực tiếp xác minh thực địa. Tại địa điểm được quảng cáo là "vườn sâm quy mô lớn" trên mạng, thực tế ghi nhận lại là cảnh "cửa đóng then cài". Khi liên hệ qua điện thoại, chủ nhân của khu vườn liên tục tìm lý do từ chối gặp mặt nhằm tránh né việc minh bạch nguồn gốc sản phẩm.

Sự né tránh này gây ra bức xúc lớn đối với những người trồng sâm chân chính và các nhà quản lý lâm nghiệp lâu năm. Dưới góc độ sinh thái và khoa học, giống Sâm Ngọc Linh bản địa cực kỳ quý hiếm, đòi hỏi điều kiện thổ nhưỡng, độ cao và khí hậu khắt khe trên đỉnh núi Ngọc Linh mới tạo nên chất lượng dược liệu đặc trưng.

Ông Nguyễn Thành Chung, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm trường Đắc Tô (Quảng Ngãi), nhận định việc một cơ sở bất ngờ xuất hiện và tuyên bố sở hữu diện tích lớn Sâm Ngọc Linh mà không có lịch sử nguồn gốc rõ ràng là điều hết sức vô lý. Việc phát triển nguồn giống chính chuẩn đòi hỏi rất nhiều thời gian và chi phí, không thể có chuyện sở hữu hàng loạt một cách dễ dàng.

Góc nhìn pháp lý đối với hành vi giả mạo thương hiệu Sâm Ngọc Linh

Dưới góc độ pháp lý, việc tự ý gắn mác Sâm Ngọc Linh cho các loại củ trồng ngoài vùng chỉ dẫn địa lý hoặc không rõ nguồn gốc để bán ra thị trường không đơn thuần là chiêu trò quảng cáo quá đà, mà chứa đựng nhiều dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự và dân sự nghiêm trọng.

Luật sư Bùi Bá Dũng (Văn phòng Luật sư Hoàng Hà) phân tích, hành vi này có dấu hiệu cấu thành của ba nhóm vi phạm rõ rệt: Thứ nhất là hành vi lừa dối khách hàng khi cung cấp sai lệch bản chất và nguồn gốc hàng hóa; Thứ hai là hành vi sản xuất, tàng trữ và buôn bán hàng giả; Thứ ba là dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản nếu số tiền trục lợi đạt mức quy định. Do đó, sự vào cuộc điều tra một cách triệt để từ các cơ quan chức năng là yêu cầu cấp thiết lúc này.

Siết chặt quản lý và hoàn thiện chế tài bảo vệ thương hiệu Sâm Ngọc Linh

Các sự kiện như Ngày hội Sâm Ngọc Linh tại Đà Nẵng hay việc đề xuất chọn một ngày trong năm làm "Ngày Sâm Việt Nam" phản ánh khát vọng vươn tầm quốc tế của dòng sản phẩm này. Tuy nhiên, thực trạng thật - giả lẫn lộn kéo dài sẽ trở thành rào cản lớn nhất, bào mòn niềm tin của người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Để bảo vệ "Sản phẩm Quốc gia", các chuyên gia và những người am hiểu ngành sâm cho rằng, cần phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp căn cơ. Trước hết, các cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường kiểm soát nghiêm ngặt nguồn gốc tại các vườn trồng, lập bản đồ mã số vùng trồng chính xác. 

Giải pháp kỹ thuật cấp bách là nhanh chóng áp dụng dán tem chỉ dẫn địa lý không thể làm giả cho từng sản phẩm sâm lưu thông trên thị trường. Đặc biệt, khâu then chốt nhất là phải sớm hoàn thiện và áp dụng các chế tài xử lý hình sự đủ sức răn đe. Chỉ khi pháp luật được thi hành nghiêm minh, thương hiệu Sâm Ngọc Linh mới được bảo vệ xứng tầm với vị thế quốc bảo.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html