Phiên chợ đổi rác lan tỏa lối sống xanh từ cộng đồng

Sống xanh bắt đầu từ thay đổi những thói quen nhỏ

Bảo vệ môi trường không nhất thiết bắt đầu từ những việc lớn lao mà có thể được hình thành từ chính những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Tại Hội An, phiên chợ đổi rác lấy quà là một trong những cách đưa hoạt động phân loại, thu gom và tái sử dụng rác đến gần hơn với cộng đồng. Thay vì bỏ chung các loại chất thải sinh hoạt, người dân chủ động phân loại giấy, chai nhựa và những vật liệu có khả năng tái chế ngay từ gia đình, sau đó mang tới phiên chợ để đổi lấy một số mặt hàng thiết yếu, sống xanh và thân thiện với môi trường. Những loại rác vốn được xem là vật bỏ đi qua đó được đưa trở lại vòng tuần hoàn sử dụng, đồng thời hạn chế một phần lượng chất thải phải xử lý.

Điều đáng chú ý ở mô hình này không chỉ nằm ở việc "đổi rác lấy quà", mà còn ở cách tạo động lực để người dân từng bước thay đổi thói quen. Khi việc phân loại rác được thực hiện ngay tại nguồn, mỗi hộ gia đình trở thành một chủ thể trực tiếp tham gia vào quá trình quản lý chất thải. Từ một hành động đơn giản, ý thức tiết giảm, phân loại và tái sử dụng tài nguyên từng bước được hình thành, góp phần xây dựng nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường.

Cùng với hoạt động đổi rác, nhiều hình thức tái sử dụng khác cũng được tổ chức như làm tranh từ vật liệu tái chế, sửa chữa quần áo cũ thay vì loại bỏ hay kéo dài vòng đời của những vật dụng còn khả năng sử dụng. Đây là những cách làm phù hợp với định hướng giảm phát sinh chất thải từ đầu nguồn, hạn chế lãng phí tài nguyên và thúc đẩy tư duy tiêu dùng có trách nhiệm.

Sống xanh trở thành điểm kết nối cộng đồng và du khách

Một nét nổi bật trong các hoạt động bảo vệ môi trường tại Hội An là sự tham gia không chỉ của người dân địa phương mà còn của nhiều du khách nước ngoài. Tại các chương trình tái chế và đổi rác, người dân và du khách cùng trực tiếp tham gia những hoạt động cụ thể, qua đó tạo nên sự tương tác tự nhiên xoay quanh một mục tiêu chung là giảm rác thải và bảo vệ môi trường.

Đối với một địa phương có hoạt động du lịch phát triển như Hội An, sự tham gia của du khách vào các chương trình môi trường mang nhiều ý nghĩa. Du lịch không chỉ là quá trình tham quan, trải nghiệm những giá trị văn hóa, cảnh quan của điểm đến, mà còn đặt ra yêu cầu về trách nhiệm trong gìn giữ không gian sống, cảnh quan và hệ sinh thái địa phương.

Thông qua những hoạt động mang tính trải nghiệm trực tiếp, thông điệp bảo vệ môi trường được truyền tải bằng hành động thay vì chỉ dừng lại ở tuyên truyền. Một vật liệu cũ được tái chế thành sản phẩm mới, một chiếc áo được sửa lại để tiếp tục sử dụng hay một chai nhựa được phân loại đúng cách đều là những hình ảnh cụ thể giúp nâng cao nhận thức về giá trị của tài nguyên và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với môi trường.

Sự đồng hành giữa cư dân và du khách cũng cho thấy lối sống xanh ngày càng trở thành một giá trị chung. Dù đến từ những quốc gia, nền văn hóa khác nhau, mỗi người đều có thể tham gia bảo vệ môi trường từ những việc phù hợp với khả năng của mình. Đây cũng là một cách để hình ảnh điểm đến không chỉ được nhận diện qua di sản, cảnh quan mà còn qua văn hóa ứng xử có trách nhiệm với môi trường.

Sống xanh từ cộng đồng hướng tới phát triển bền vững

Những hoạt động trên là một phần trong mô hình quản lý rác thải dựa vào cộng đồng được triển khai thông qua dự án Hoi An Eco Hub. Mô hình hướng tới việc huy động sự tham gia của nhiều chủ thể, từ người dân, doanh nghiệp địa phương đến khách du lịch, qua đó mở rộng trách nhiệm bảo vệ môi trường trong toàn cộng đồng.

Theo thông tin từ dự án, kể từ khi triển khai, hơn 200 nghìn lượt bao bì đã được tái sử dụng thay vì trở thành rác thải. Kết quả này cho thấy khi những hành động nhỏ được tổ chức thành mô hình và duy trì thường xuyên, hiệu quả tích lũy đối với môi trường có thể trở nên rõ nét.

Trong bối cảnh lượng chất thải gia tăng cùng quá trình đô thị hóa, phát triển dịch vụ và du lịch, quản lý rác thải không thể chỉ tập trung vào khâu thu gom, vận chuyển và xử lý cuối cùng. Việc giảm phát sinh rác ngay từ đầu nguồn, tăng cường phân loại, tái sử dụng và tái chế cần trở thành một phần trong đời sống thường nhật của mỗi người dân. Muốn vậy, bên cạnh vai trò quản lý của chính quyền, cần phát huy tính chủ động của cộng đồng, trách nhiệm của doanh nghiệp và sự tham gia của du khách.

Thực tế từ những mô hình tại Hội An cho thấy, xây dựng môi trường xanh và phát triển bền vững cần được bắt đầu từ những hành động cụ thể, có khả năng duy trì và nhân rộng. Khi người dân chủ động phân loại một chai nhựa, tái sử dụng một chiếc túi, sửa lại một món đồ còn giá trị hay hạn chế một sản phẩm dùng một lần, mỗi hành động tuy nhỏ nhưng đều góp phần tạo nên thay đổi lớn hơn trong cộng đồng.

Lan tỏa lối sống xanh vì thế không chỉ là câu chuyện của một phiên chợ hay một dự án, mà cần trở thành ý thức và trách nhiệm thường xuyên của mỗi tổ chức, cá nhân. Từ sự chung tay của cộng đồng, những cách làm thiết thực hôm nay sẽ góp phần xây dựng môi trường sống ngày càng xanh, sạch, văn minh, đồng thời tạo nền tảng để Hội An phát triển du lịch theo hướng hài hòa giữa bảo tồn giá trị di sản, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững trong tương lai.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html