Việc lấy sông Hồng làm trục không gian chủ đạo là một bước đi mang tính đột phá trong quy hoạch thủ đô. Theo các chuyên gia, đây là hành lang xanh giúp kết nối các giá trị di sản từ vùng lõi ra các đô thị vệ tinh, tạo nên một diện mạo mới cho ngành du lịch.

Sông Hồng từ bao đời nay đã bồi đắp nên nền văn minh lúa nước và bản sắc văn hóa đặc trưng của vùng đất Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên, trong suốt một thời gian dài, dòng sông này dường như bị "bỏ quên" trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ. Việc tái định vị sông Hồng thành trục không gian chính không chỉ là yêu cầu về kiến trúc đô thị mà còn là sự trở về với cội nguồn giá trị, tạo ra một hành lang phát triển xuyên suốt, kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai.

Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đã xác định rõ tầm nhìn biến dòng sông thành trục cảnh quan xanh, nơi hội tụ các hoạt động văn hóa và giải trí quy mô lớn. Thay vì quay lưng lại với dòng sông, Hà Nội đang chuyển mình để "nhìn ra" sông Hồng, lấy mặt nước và dải bãi bồi làm trung tâm để điều tiết không gian sống. Điều này giúp giảm áp lực cho vùng lõi di sản phía trong, đồng thời mở rộng không gian phát triển ra các khu vực phía Đông và phía Bắc thành phố.

Không gian hai bên bờ sông sẽ được phát triển dựa trên nguyên tắc bảo tồn các làng nghề truyền thống và các di tích lịch sử. Điều này không chỉ giúp giữ gìn bản sắc văn hóa kinh kỳ mà còn mở ra cơ hội cho các loại hình du lịch đường thủy, du lịch sinh thái và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Dọc theo dòng sông là hệ thống các làng cổ, làng nghề và di tích có giá trị lịch sử dày đặc như đình Chèm, làng gốm Bát Tràng, làng hoa Quảng Bá, Nhật Tân. Việc khôi phục và kết nối các điểm đến này thông qua tuyến du lịch đường thủy sẽ tạo ra một sản phẩm du lịch đặc thù, khác biệt hoàn toàn với du lịch đường bộ truyền thống. Du khách có thể vừa thưởng ngoạn cảnh quan sông nước, vừa trực tiếp trải nghiệm đời sống văn hóa của cư dân ven sông, từ đó nâng cao giá trị kinh tế cho cộng đồng địa phương.

Chiến lược phát triển trục sông Hồng còn gắn liền với việc hình thành các không gian sáng tạo và công viên chuyên đề. Các bãi bồi giữa sông và dải đất hai bên bờ được định hướng trở thành các công viên văn hóa, quảng trường sự kiện, nơi tổ chức các lễ hội quy mô quốc tế. Điều này sẽ giúp Hà Nội hiện thực hóa danh hiệu "Thành phố Sáng tạo" của UNESCO, thu hút dòng khách du lịch chất lượng cao và kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế tại thủ đô.

Trong kỷ nguyên mới, việc khai thác sông Hồng phải đi đôi với bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Đây sẽ là động lực quan trọng để Hà Nội phát triển bền vững, xứng tầm một thành phố văn hiến, văn minh và hiện đại.

Thách thức lớn nhất hiện nay là giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ hành lang thoát lũ. Quy hoạch phải đảm bảo an toàn tuyệt đối về đê điều trong bối cảnh thời tiết cực đoan. Đồng thời, việc xử lý nước thải sinh hoạt và bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh là điều kiện tiên quyết để dòng sông thực sự trở thành một "hành lang xanh" đúng nghĩa, không bị ô nhiễm bởi các hoạt động xây dựng và dịch vụ.

Sông Hồng đang đứng trước vận hội mới để trở thành trục động lực tăng trưởng mới của Thủ đô. Khi những hạ tầng giao thông kết nối hai bờ được hoàn thiện và các dự án văn hóa được triển khai bài bản, dòng sông sẽ không còn là ranh giới chia cắt mà trở thành sợi dây liên kết bền chặt, đưa Hà Nội vươn tầm trở thành đô thị hàng đầu trong khu vực, vừa hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc ngàn năm.