Ảnh: TL
Sa trực tràng là gì?
Sa trực tràng là tình trạng trực tràng – đoạn cuối của ruột già – bị mất sự nâng đỡ của các cơ và dây chằng vùng chậu, khiến trực tràng sa xuống và lòi ra ngoài hậu môn.
Tùy mức độ, bệnh được chia thành:
Sa trực tràng một phần: Chỉ lớp niêm mạc trực tràng sa ra ngoài. Sa trực tràng toàn bộ: Toàn bộ thành trực tràng bị sa qua hậu môn, thường nghiêm trọng hơn và cần điều trị tích cực.
Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở người trên 50 tuổi, đặc biệt là phụ nữ.
Nguyên nhân gây sa trực tràng
Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:
Táo bón kéo dài, thường xuyên rặn mạnh khi đi đại tiện. Tiêu chảy mạn tính. Suy yếu cơ sàn chậu do tuổi tác. Phụ nữ sinh thường nhiều lần. Phẫu thuật vùng chậu trước đó. Bệnh lý thần kinh ảnh hưởng đến chức năng cơ vùng hậu môn – trực tràng. Ho mạn tính hoặc thường xuyên mang vác nặng làm tăng áp lực ổ bụng. Dấu hiệu nhận biết
Ở giai đoạn đầu, khối sa có thể chỉ xuất hiện khi đi đại tiện và tự co lên sau đó. Khi bệnh tiến triển, khối sa có thể lòi ra ngay cả khi đứng, đi lại hoặc ho.
Các triệu chứng thường gặp gồm:
Có khối màu đỏ hồng lòi ra ngoài hậu môn. Cảm giác nặng tức hoặc vướng ở hậu môn. Chảy dịch nhầy hoặc máu. Đại tiện không hết, phải rặn nhiều. Mất kiểm soát phân hoặc xì hơi. Đau, rát vùng hậu môn. Sa trực tràng có nguy hiểm không?
Theo các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và ngoại tiêu hóa, sa trực tràng không phải lúc nào cũng đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, nếu để kéo dài, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Loét và chảy máu trực tràng
Khối trực tràng thường xuyên cọ xát với quần áo hoặc bề mặt ngoài khiến niêm mạc dễ bị tổn thương.
Người bệnh có thể bị:
Chảy máu khi đại tiện. Tiết nhiều dịch nhầy. Loét niêm mạc trực tràng. Đau rát kéo dài.
Nếu tình trạng chảy máu diễn ra thường xuyên, người bệnh có nguy cơ thiếu máu.
Sa nghẹt
Đây là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất.
Khối trực tràng sau khi sa ra ngoài không thể tự co trở lại do bị cơ vòng hậu môn siết chặt, gây phù nề và đau nhiều.
Nếu không được xử trí kịp thời, mô trực tràng có thể bị thiếu máu nuôi.
Hoại tử trực tràng
Trong trường hợp nặng, tình trạng thiếu máu kéo dài có thể khiến mô trực tràng bị hoại tử.
Đây là cấp cứu ngoại khoa, cần được điều trị ngay để tránh nhiễm trùng và các biến chứng nghiêm trọng khác.
Đại tiện không tự chủ
Do cơ vòng hậu môn bị giãn và suy yếu theo thời gian, nhiều người bệnh gặp tình trạng:
Rò rỉ phân. Không kiểm soát được việc xì hơi. Đại tiện không tự chủ.
Điều này ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, công việc và tâm lý của người bệnh.
Nhiễm trùng
Khối trực tràng sa ra ngoài dễ bị vi khuẩn xâm nhập nếu không được vệ sinh đúng cách.
Khi đó, người bệnh có thể bị viêm loét, nhiễm trùng vùng hậu môn và trực tràng.
Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu có các biểu hiện:
Có khối lòi ra ngoài hậu môn. Chảy máu trực tràng nhiều lần. Đau dữ dội vùng hậu môn. Khối sa không thể tự co vào. Sốt, sưng đau hoặc nghi ngờ nhiễm trùng.
Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá mức độ sa trực tràng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Điều trị sa trực tràng
Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:
Điều trị bảo tồn
Áp dụng với trường hợp nhẹ hoặc mới mắc:
Điều chỉnh chế độ ăn giàu chất xơ. Uống đủ nước. Điều trị táo bón. Tập các bài tăng cường cơ sàn chậu. Hạn chế rặn mạnh khi đại tiện.
Phẫu thuật
Đối với trường hợp sa trực tràng hoàn toàn, tái phát nhiều lần hoặc gây biến chứng, phẫu thuật thường là phương pháp điều trị hiệu quả.
Hiện nay có nhiều kỹ thuật phẫu thuật khác nhau, được lựa chọn dựa trên tuổi tác, tình trạng sức khỏe và mức độ bệnh của từng người.
Cách phòng ngừa
Để giảm nguy cơ mắc sa trực tràng, các chuyên gia khuyến cáo:
Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Uống từ 1,5–2 lít nước mỗi ngày (nếu không có chống chỉ định). Điều trị sớm táo bón kéo dài. Không ngồi bồn cầu quá lâu hoặc rặn mạnh. Duy trì cân nặng hợp lý. Tập luyện cơ sàn chậu, đặc biệt ở phụ nữ sau sinh. Hạn chế mang vác vật nặng nếu có nguy cơ mắc bệnh. Kết luận
Sa trực tràng là bệnh lý có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Tuy không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu chủ quan để bệnh kéo dài, người bệnh có thể đối mặt với các biến chứng như chảy máu, sa nghẹt, hoại tử trực tràng, đại tiện không tự chủ và nhiễm trùng. Khi xuất hiện khối sa ở hậu môn hoặc các triệu chứng bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Bình luận
0