Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay đã công bố lựa chọn Rabat (Morocco) là Thủ đô Sách Thế giới năm 2026, dựa trên khuyến nghị của Ủy ban Tư vấn Thủ đô Sách Thế giới. Quyết định này được xem là sự ghi nhận mô hình phát triển văn hóa dựa trên tri thức, trong đó sách đóng vai trò như một “hạ tầng mềm” định hình xã hội.
Theo UNESCO, Rabat là điểm giao thoa văn hóa, nơi sách góp phần lan tỏa tri thức và nghệ thuật đa dạng, đồng thời thúc đẩy giáo dục thông qua ngành công nghiệp xuất bản đang phát triển. Điều này cho thấy sự chuyển dịch quan trọng trong cách nhìn nhận vai trò của sách, từ phương tiện truyền tải nội dung sang trụ cột của phát triển bền vững.
Trong bối cảnh hiện đại, khi các xu hướng như BookTok hay nhu cầu “cai nghiện kỹ thuật số” gia tăng, sách đang dần trở thành một yếu tố trong hành vi lựa chọn điểm đến. Du khách không chỉ đọc sách mà còn tìm đến những không gian nuôi dưỡng văn hóa đọc như quảng trường, quán cà phê văn chương hay các thành phố có đời sống sách phong phú.
Danh hiệu Thủ đô Sách Thế giới – được UNESCO khởi xướng từ năm 2001 – vì thế trở thành một cơ chế định vị đặc biệt, góp phần xây dựng “bản đồ văn hóa đọc toàn cầu”, nơi các thành phố được lựa chọn trở thành điểm hội tụ của tri thức và tự do biểu đạt.
Tại Rabat, hệ sinh thái xuất bản đang dần hoàn thiện với 54 nhà xuất bản, mạng lưới nhà sách mở rộng và việc đăng cai hội chợ sách quốc tế lớn thứ ba châu Phi. Điều này cho thấy thành phố không chỉ tiêu thụ sách mà còn đóng vai trò sản xuất tri thức.
Quan trọng hơn, các chương trình thúc đẩy văn hóa đọc tại đây không chỉ tập trung ở khu vực trung tâm mà còn hướng đến các nhóm yếu thế như phụ nữ, thanh niên và cộng đồng có điều kiện tiếp cận giáo dục hạn chế. Qua đó, sách trở thành công cụ thúc đẩy công bằng xã hội.
Chuỗi hoạt động trong khuôn khổ Thủ đô Sách Thế giới 2026 sẽ chính thức khởi động vào ngày 23/4/2026 – Ngày Sách và Bản quyền Thế giới. Tuy nhiên, đây không chỉ là một sự kiện mang tính lễ hội, mà còn là phép thử cho chiến lược phát triển dài hạn, trong đó sách được sử dụng như công cụ thúc đẩy kinh tế sáng tạo và nâng cao dân trí.
Thực tế, nhiều thành phố từng được vinh danh trước đó như Guadalajara, Tbilisi hay Athens đã tận dụng danh hiệu này để xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho ngành xuất bản và văn hóa đô thị. Rabat cũng đang đi theo hướng này, với kế hoạch mở rộng khả năng tiếp cận sách và hỗ trợ các nhà xuất bản địa phương.
Từ một điểm đến ít được chú ý trên bản đồ du lịch Bắc Phi, Rabat đang dần định vị lại mình thông qua chiều sâu văn hóa thay vì chỉ dựa vào cảnh quan hay khí hậu. Xu hướng du lịch tri thức và trải nghiệm văn hóa ngày càng phát triển đã tạo cơ hội để thành phố này vươn lên trở thành điểm đến mới.
Là thành phố thứ 26 được UNESCO vinh danh, nối tiếp các đô thị như Rio de Janeiro, Strasbourg và Accra, Rabat cho thấy sự dịch chuyển của trung tâm văn hóa đọc toàn cầu ra ngoài các khu vực truyền thống.
Danh hiệu Thủ đô Sách Thế giới 2026 không chỉ là sự ghi nhận, mà còn mở ra một hướng phát triển mới cho Rabat – nơi sách trở thành nền tảng kết nối tri thức, sáng tạo và công bằng xã hội trong một hệ sinh thái bền vững.
Bình luận
0