Thị trường kim loại quý vừa chứng kiến một phiên giao dịch bị ví như “đẫm máu” nhất kể từ năm 1983. Giá vàng, vốn được xem là hầm trú ẩn an toàn, đã rơi mạnh từ vùng đỉnh lịch sử sát mốc 5.600 USD/ounce, mất gần 9% chỉ trong một phiên và lùi về quanh 4.890 USD/ounce (tính đến 0h ngày 1/2 theo giờ Việt Nam). Bạc thậm chí còn giảm sâu hơn, “bốc hơi” tới 25% giá trị.

Dù vậy, một nghịch lý đang diễn ra tại phố Wall: giá càng giảm, các ngân hàng lớn lại càng nâng mục tiêu giá vàng trong trung và dài hạn.

Theo Reuters, nguyên nhân chính dẫn tới cú lao dốc không đến từ sự suy yếu của nhu cầu mà xuất phát từ thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ. Thông tin ông Kevin Warsh, cựu Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), được lựa chọn làm Chủ tịch Fed kế nhiệm đã tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Giới đầu tư cho rằng ông Warsh đại diện cho lập trường kỷ luật và cứng rắn, khiến đồng USD tăng giá, qua đó làm vàng trở nên đắt đỏ và kém hấp dẫn hơn trong ngắn hạn.

Trên CNBC, chiến lược gia Tom Lee nhận định đợt sụt giảm này giống như một cú “xả áp” cần thiết sau giai đoạn tăng nóng. Khi xuất hiện tín hiệu Fed có thể nghiêng về xu hướng “diều hâu”, dòng tiền đầu cơ đã nhanh chóng chốt lời. Giáo sư Jeremy Siegel cũng cho rằng dòng tiền theo đà rất dễ đảo chiều trước các chất xúc tác tâm lý, dù nền tảng dài hạn chưa thay đổi.

Điều đáng chú ý là phản ứng của các tổ chức tài chính lớn sau cú sập. Ngân hàng UBS đã nâng mạnh mục tiêu giá vàng lên 6.200 USD/ounce cho các mốc tháng 3, 6 và 9 năm 2026, cao hơn nhiều so với dự báo 5.000 USD trước đó. Theo The Street, UBS cho rằng các yếu tố cấu trúc hỗ trợ giá vàng vẫn còn vững chắc. Thậm chí, trong kịch bản rủi ro địa chính trị leo thang, vàng có thể lên tới 7.200 USD/ounce. Ngược lại, ngay cả khi chính sách tiền tệ bị thắt chặt mạnh, giá sàn vẫn được kỳ vọng quanh 4.600 USD/ounce.

Goldman Sachs cũng nâng mục tiêu giá vàng cuối năm lên 5.400 USD/ounce. JPMorgan còn đưa ra kịch bản cực đoan hơn, cho rằng giá có thể đạt 8.000–8.500 USD/ounce nếu dòng vốn tư nhân tiếp tục chảy mạnh vào kim loại quý.

Ngoài yếu tố tiền tệ, bức tranh năm 2026 còn chịu tác động từ nhiều biến số vĩ mô. Theo Citi, dòng vốn vào vàng đang được hỗ trợ bởi căng thẳng thương mại, nợ công Mỹ gia tăng và sự bất định xoay quanh trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, Citi cũng lưu ý khả năng xuất hiện kịch bản “Goldilocks” trong năm bầu cử giữa kỳ 2026, khi kinh tế tăng trưởng vừa phải và lạm phát thấp. Nếu các điểm nóng địa chính trị hạ nhiệt, phần bù rủi ro trong giá vàng có thể giảm.

Dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy sau các kỳ bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, chứng khoán thường hưởng lợi nhiều hơn vàng. Từ năm 1970, chứng khoán Mỹ tăng trong 100% số lần sau bầu cử giữa kỳ, trong khi vàng chỉ tăng khoảng 62% trường hợp với biên độ khiêm tốn.

Với nhà đầu tư cá nhân, câu hỏi đặt ra là nên bắt đáy hay đứng ngoài. Theo chuyên gia Tobi Amure của The Street, xu hướng dài hạn của vàng vẫn tích cực nhưng con đường phía trước sẽ nhiều biến động. Sau giai đoạn tăng quá nhanh, các chỉ báo kỹ thuật đã rơi vào vùng quá mua. Mục tiêu 6.500–7.500 USD/ounce trong 2–3 năm tới được xem là khả thi, song thị trường khó có thể đi lên theo đường thẳng.

Diễn biến hiện tại cho thấy thị trường vàng năm 2026 không dành cho những nhà đầu tư thiếu kiên nhẫn. Trong khi các ngân hàng trung ương và quỹ lớn vẫn tranh thủ tích lũy ở các nhịp điều chỉnh, thông điệp được phát đi khá rõ: vàng vẫn giữ vai trò quan trọng trong dài hạn, nhưng ngắn hạn sẽ là giai đoạn đầy thử thách.