Trong quá trình tham gia giao thông, không ít tài xế rơi vào tình huống bị kiểm tra hành chính nhưng không xuất trình được giấy tờ như giấy phép lái xe hay đăng ký xe. Khi đó, việc xác định là “quên mang” hay “không có” giấy tờ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mức xử phạt.

Thông thường, lỗi “không mang theo” xuất phát từ những sơ suất như đổi túi, dùng nhiều phương tiện hoặc phụ thuộc vào ứng dụng định danh điện tử VNeID trong khi điện thoại hết pin hoặc mất kết nối. Trong khi đó, lỗi “không có” mang tính nghiêm trọng hơn, bao gồm cả trường hợp không có giấy phép phù hợp hoặc đang bị tước quyền sử dụng.

Theo quy định tại Nghị định 168, nếu tại thời điểm kiểm tra, người điều khiển không xuất trình được giấy tờ (bản giấy hoặc điện tử), lực lượng CSGT sẽ lập biên bản với lỗi “không có giấy tờ” và có thể tạm giữ phương tiện để xác minh.

Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để người vi phạm chứng minh việc không xuất trình giấy tờ chỉ là sơ suất. Với xe cá nhân không kinh doanh vận tải, nếu người vi phạm đến giải quyết đúng hẹn và xuất trình đầy đủ giấy tờ hợp lệ, có thể không bị xử phạt. Đối với xe kinh doanh, việc bổ sung giấy tờ giúp chuyển lỗi từ “không có” sang “không mang theo” – mức xử phạt nhẹ hơn.

Ngược lại, nếu quá thời hạn mà vẫn không xuất trình được giấy tờ, người vi phạm sẽ bị xử phạt theo lỗi “không có” như biên bản ban đầu.

Mức phạt giữa hai lỗi này có sự chênh lệch đáng kể. Với giấy phép lái xe, lỗi “không mang theo” đối với ô tô kinh doanh vận tải chỉ bị phạt từ 300.000 – 400.000 đồng. Trong khi đó, lỗi “không có giấy phép” có thể bị phạt từ 2 – 4 triệu đồng với xe máy dưới 125 cm³, 6 – 8 triệu đồng với xe trên 125 cm³ và lên tới 18 – 20 triệu đồng đối với ô tô.

Tương tự, với đăng ký xe, lỗi “không mang theo” cũng chỉ bị phạt vài trăm nghìn đồng, nhưng nếu bị xác định là “không có”, mức phạt có thể lên tới 2 – 3 triệu đồng tùy loại phương tiện.

Sự khác biệt lớn về mức phạt cho thấy tầm quan trọng của việc mang đầy đủ giấy tờ khi tham gia giao thông. Để tránh rủi ro, tài xế nên kiểm tra kỹ trước khi di chuyển, đồng thời chủ động tích hợp thông tin trên ứng dụng VNeID để dự phòng trong những tình huống bất ngờ.