Ngày nay, ô tô được tích hợp hệ thống máy tính và cảm biến giúp hỗ trợ nhiều tính năng như phanh tự động, cảnh báo va chạm hay hỗ trợ đỗ xe. Những công nghệ này giúp giám sát tình trạng xe và hỗ trợ người lái trong quá trình vận hành.
Tuy nhiên, cùng với đó, các hệ thống trên xe cũng thu thập và lưu trữ nhiều loại dữ liệu. Mỗi khi khởi động xe, hệ thống có thể ghi lại thông tin về tốc độ, lực phanh, trạng thái vận hành và các yếu tố liên quan đến hành vi lái xe.

Ngoài ra, ô tô hiện đại còn có thể nhận dữ liệu từ các thiết bị khác. Thông qua kết nối Bluetooth hoặc cổng kết nối trên xe, hệ thống có thể đồng bộ với điện thoại thông minh và các thiết bị ngoại vi, từ đó thu thập thêm thông tin liên quan đến người dùng.
Các hệ thống định vị và ứng dụng tích hợp trên xe cũng có khả năng ghi nhận tuyến đường di chuyển, điểm đến thường xuyên và thói quen sử dụng phương tiện. Một số dịch vụ thậm chí có thể đề xuất nhà hàng, khách sạn hoặc trạm xăng dựa trên lịch trình của người lái.
Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từng có trường hợp của Công ty cổ phần Ứng dụng Bản đồ Việt (VIETMAP) liên quan đến việc thu thập dữ liệu địa lý trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2019–2024.
Các sản phẩm của doanh nghiệp này sử dụng thiết bị và phần mềm để thu nhận dữ liệu theo các tuyến giao thông nhưng chưa bảo đảm đầy đủ quy định liên quan đến bảo vệ bí mật công trình quốc phòng, khu quân sự và các vấn đề về an ninh, trật tự.
Sự việc cho thấy việc thu thập và xử lý dữ liệu địa lý, vị trí cần tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật.
Lượng dữ liệu mà ô tô thu thập không chỉ phục vụ cho nhà sản xuất xe. Trong nhiều trường hợp, thông tin này có thể được chia sẻ với các bên thứ ba như nhà phát triển phần mềm, đơn vị xử lý dữ liệu hoặc đối tác nghiên cứu.
Một số công ty bảo hiểm cũng có thể tiếp cận dữ liệu lái xe nhằm đánh giá mức độ rủi ro của khách hàng.
Tuy nhiên, nhiều chủ xe không nhận ra số lượng tổ chức có thể truy cập vào thông tin của họ. Các chính sách bảo mật thường được trình bày dưới dạng văn bản dài và phức tạp, khiến người dùng dễ bỏ qua.
Việc chia sẻ dữ liệu có thể giúp cải thiện an toàn và hiệu suất của phương tiện, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro. Nếu dữ liệu bị rò rỉ hoặc hệ thống lưu trữ bị tấn công mạng, kẻ xấu có thể truy cập vào lịch sử di chuyển, vị trí hoặc thông tin liên lạc của chủ xe.
Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, dữ liệu vị trí được xem là loại dữ liệu cá nhân nhạy cảm vì gắn liền với quyền riêng tư của mỗi cá nhân. Khi bị xâm phạm, loại dữ liệu này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dùng.
Do đó, việc xử lý và sử dụng dữ liệu vị trí phải tuân thủ các quy định bảo vệ nghiêm ngặt hơn so với nhiều loại dữ liệu khác.
Các chuyên gia khuyến cáo người lái xe nên cẩn trọng khi sử dụng các dịch vụ bản đồ hoặc ứng dụng điều hướng. Việc sử dụng phần mềm không chính thống hoặc vi phạm quy định có thể dẫn đến rủi ro về bảo mật dữ liệu và cả hệ lụy pháp lý.
Theo quy định tại Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, người dùng có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và không được xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân khác. Việc sử dụng bản đồ trái phép hoặc vi phạm pháp luật được xem là hành vi không thực hiện đúng nghĩa vụ này.

Bình luận
0