Càng gần Tết Nguyên đán, lượng xe cá nhân di chuyển về quê tăng mạnh. Cùng thời điểm, các quy định mới liên quan đến thiết bị giám sát hành trình và camera ghi hình người lái khiến nhiều diễn đàn, hội nhóm xuất hiện thông tin trái chiều, gây tâm lý hoang mang cho người sử dụng ô tô.

Thực tế, không ít tài xế lo sợ bị xử phạt nếu xe chưa lắp camera giám sát khoang lái. Tuy nhiên, căn cứ quy định hiện hành, người dùng xe gia đình cần hiểu rõ phạm vi áp dụng để tránh hiểu sai.

Theo khoản 2 Điều 35 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 6 Điều 7 Luật số 118/2025/QH15, các phương tiện bắt buộc phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái gồm:

Ô tô kinh doanh vận tải hành khách;

Ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa;

Ô tô đầu kéo;

Xe cứu thương;

Xe vận tải nội bộ.

Như vậy, xe ô tô sử dụng cho mục đích cá nhân, phục vụ gia đình, không thuộc diện bắt buộc lắp camera ghi hình người lái.

Về lộ trình áp dụng, Luật số 118 quy định rõ thời điểm thực hiện. Theo điểm b khoản 20 Điều 7 của luật này, yêu cầu lắp thiết bị ghi hình người lái đối với ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ, ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa (trừ xe đầu kéo) và xe vận tải nội bộ chỉ có hiệu lực từ ngày 1.1.2028.

Đối với xe đầu kéo và ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên, việc lắp đặt tiếp tục thực hiện theo các quy định về kinh doanh vận tải hiện hành.

Người sử dụng cần phân biệt rõ giữa xe gia đình và xe kinh doanh dịch vụ (kể cả xe công nghệ). Nếu phương tiện mang biển số trắng và chỉ phục vụ nhu cầu cá nhân, chủ xe không bị bắt buộc lắp camera ghi hình người lái.

Việc trang bị camera hành trình hoặc camera giám sát trong khoang lái trên xe gia đình hiện nay hoàn toàn mang tính tự nguyện, nhằm tăng cường an ninh hoặc làm bằng chứng khi xảy ra va chạm. Cơ quan chức năng không xử phạt lỗi thiếu camera giám sát đối với nhóm phương tiện này.

Với xe cá nhân dưới 8 chỗ nhưng sử dụng vào mục đích kinh doanh vận tải, dù đã có quy định bắt buộc, việc xử phạt theo lộ trình cũng bắt đầu từ năm 2028. Tuy nhiên, các xe này vẫn phải đảm bảo lắp thiết bị giám sát hành trình và đáp ứng điều kiện kinh doanh vận tải theo quy định hiện hành.

Việc nắm rõ đối tượng và mốc thời gian áp dụng sẽ giúp chủ xe tránh lo lắng không cần thiết. Ô tô gia đình không thuộc diện bắt buộc lắp camera ghi hình người lái, vì vậy người dân có thể yên tâm di chuyển dịp Tết mà không lo vi phạm liên quan đến quy định này.