Quy chuẩn khí thải quốc gia đối với xe mô tô, xe gắn máy theo Thông tư 92/2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30.6.2026, tạo cơ sở pháp lý cho việc kiểm soát khí thải đối với hàng chục triệu phương tiện đang lưu hành. Thông tin này khiến nhiều người lo ngại sẽ phải đưa xe đi kiểm định ngay từ thời điểm này.
Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy việc áp dụng sẽ không diễn ra đồng loạt, mà được thực hiện theo lộ trình cụ thể, với nhiều nhóm phương tiện chưa phải kiểm định trong giai đoạn đầu.
Trước hết, cần hiểu rằng mốc 30.6.2026 chủ yếu mang ý nghĩa thiết lập “chuẩn” kỹ thuật về khí thải, tức là xác định mức giới hạn mà các phương tiện phải đáp ứng. Đây chưa phải thời điểm triển khai kiểm định đại trà trên toàn quốc.
Theo định hướng quản lý, nhóm xe máy sử dụng dưới 5 năm gần như chưa bị ảnh hưởng trong giai đoạn đầu. Các phương tiện này không bắt buộc phải kiểm định khí thải định kỳ, mà sẽ được cấp chứng nhận điện tử dựa trên dữ liệu từ nhà sản xuất và thông tin đăng ký. Việc miễn kiểm định cho xe còn mới giúp giảm tải cho hệ thống, đồng thời phù hợp với thực tế khi các xe này thường vẫn đảm bảo tiêu chuẩn khí thải.
Đây cũng là nhóm chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số xe đang lưu hành, đặc biệt tại các đô thị lớn – nơi tốc độ thay mới phương tiện diễn ra nhanh. Vì vậy, chính sách này góp phần hạn chế xáo trộn trong giai đoạn đầu áp dụng.
Ngoài ra, một số loại phương tiện đặc thù như xe phục vụ quốc phòng, an ninh cũng không thuộc diện áp dụng quy chuẩn khí thải, dù số lượng không nhiều.
Đối với nhóm xe đã sử dụng trên 5 năm, về nguyên tắc sẽ phải kiểm định khí thải định kỳ. Tuy nhiên, thời điểm áp dụng không bắt đầu ngay từ tháng 7.2026. Thay vào đó, cơ quan chức năng dự kiến triển khai từ năm 2027 theo hình thức “cuốn chiếu”.
Cụ thể, tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, giai đoạn đầu có thể chỉ kiểm soát những xe quá cũ, chẳng hạn sản xuất trước năm 2008, sau đó mới mở rộng dần sang các dòng xe mới hơn. Các địa phương khác cũng sẽ áp dụng theo hướng tương tự, ưu tiên nhóm phương tiện có nguy cơ phát thải cao trước.
Cách triển khai theo từng bước được đánh giá là phù hợp, bởi nếu áp dụng đồng loạt với hơn 70 triệu xe máy, hệ thống kiểm định hiện tại khó có thể đáp ứng. Việc giãn tiến độ giúp tránh quá tải, đồng thời tạo thời gian để hoàn thiện hạ tầng, nhân lực và quy trình vận hành.
Dù chưa phải kiểm định ngay, người sử dụng xe máy vẫn cần chủ động chuẩn bị. Khi lộ trình được triển khai đầy đủ, đặc biệt với các phương tiện đã sử dụng lâu năm, việc đáp ứng tiêu chuẩn khí thải sẽ là yêu cầu bắt buộc. Do đó, việc bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra động cơ, lọc gió, bugi và sử dụng nhiên liệu phù hợp là cần thiết để hạn chế phát thải và tránh rủi ro không đạt kiểm định trong tương lai.
Bình luận
0