Báo cáo hàng tháng của Bộ Tài chính Nhật Bản cho biết, cơ quan này cùng với Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã không tiến hành can thiệp thị trường ngoại hối trong 30 ngày tính đến hết tháng 1. Thông tin này phủ nhận những suy đoán rằng đà phục hồi bất ngờ của đồng yen trong tuần trước là kết quả của hoạt động can thiệp tỷ giá từ phía chính phủ.

Theo nhận định của các chuyên gia, diễn biến tăng giá gần đây của đồng yen nhiều khả năng xuất phát từ kỳ vọng thị trường về khả năng can thiệp, sau khi xuất hiện thông tin Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thực hiện hoạt động “kiểm tra tỷ giá” đối với cặp USD/yen.

Hiện đồng yen giao dịch quanh mức 154 yen đổi 1 USD, sau khi từng rơi xuống mức thấp nhất vào tuần trước đó.

Trước đó, ngày 1/2, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã đưa ra phát biểu chính thức nhằm làm rõ các bình luận trước đó của bà về tỷ giá đồng yen. Động thái đính chính được thực hiện ngay trước phiên giao dịch ngày 2/2, với mục tiêu trấn an giới đầu tư trước nguy cơ biến động tiền tệ bất ngờ.

Trong một bài phát biểu vận động tranh cử tại thành phố Kawasaki hôm 31/1, bà Takaichi cho rằng đà suy yếu của đồng nội tệ thời gian qua là “cơ hội lớn” cho các doanh nghiệp xuất khẩu và giúp tăng lợi nhuận cho Quỹ Dự trữ Ngoại hối Đặc biệt do chính phủ quản lý. Tuy nhiên, bài phát biểu khi đó chưa đề cập tới áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng do đồng yen yếu.

Sau đó, Thủ tướng Nhật Bản đã đăng tải thông điệp bằng cả tiếng Nhật và tiếng Anh trên mạng xã hội để bác bỏ cách hiểu rằng bà ủng hộ đồng nội tệ suy yếu. Bà nhấn mạnh mục tiêu của mình không phải là đánh giá đồng yen mạnh hay yếu là tốt hay xấu, mà là xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, có khả năng chống chịu trước biến động tỷ giá.

Phát biểu của người đứng đầu Chính phủ Nhật Bản vấp phải chỉ trích từ ông Yoshihiko Noda, đồng lãnh đạo Liên minh Cải cách Trung dung (CRA). Ông Noda cho rằng chính phủ chưa đưa ra được các biện pháp đủ hiệu quả để kiểm soát đà mất giá của đồng nội tệ, qua đó làm gia tăng nguy cơ giá hàng nhập khẩu leo thang.

Về khía cạnh kinh tế, đồng yen yếu được ví như “con dao hai lưỡi” đối với Nhật Bản. Đồng nội tệ mất giá giúp hàng hóa xuất khẩu tăng tính cạnh tranh và mang lại doanh thu cao hơn khi quy đổi về yen. Tuy nhiên, với một nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng và thực phẩm, việc đồng yen suy yếu lại làm tăng chi phí đầu vào, gây áp lực lạm phát trực tiếp lên đời sống người dân.

Các chuyên gia cảnh báo, trong bối cảnh thị trường tài chính nhạy cảm, bất kỳ thông điệp thiếu nhất quán nào từ lãnh đạo về chính sách tiền tệ đều có thể tạo ra cú sốc tâm lý không cần thiết, khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với thị trường Nhật Bản.