Người tạo hình đầu lân giữ sắc màu Trung thu

Tất bật làm đầu lân đón Trung thu

Những chiếc đầu lân với đủ màu sắc, hình dáng và kích thước từ lâu đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi dịp Tết Trung thu. Khi tiếng trống lân vang lên trên những con phố, hình ảnh những chú lân rực rỡ cũng gắn liền với niềm vui của trẻ nhỏ và không khí náo nhiệt của mùa trăng tháng Tám.

Tại phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, phía sau những chiếc đầu lân đầy màu sắc ấy là nhiều ngày miệt mài của những người thợ trẻ. Anh Đỗ Ngọc cùng nhóm bạn có chung niềm yêu thích và đam mê với nghề. Đặc biệt, khi bước vào tháng 8 âm lịch, công việc tại cơ sở càng trở nên tất bật hơn để kịp hoàn thành các đơn hàng phục vụ Trung thu.

Theo anh Đỗ Ngọc, công việc làm đầu lân diễn ra quanh năm. Có lúc người thợ nghỉ nhưng công việc vẫn còn đó. Vì vậy, để kịp tiến độ, nhất là vào thời điểm Trung thu đang đến gần, từng công đoạn đều phải được thực hiện liên tục và cẩn thận.

Từ một bộ khung ban đầu đến khi trở thành chiếc đầu lân hoàn chỉnh là cả một quá trình đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Mỗi người đảm nhận những phần việc khác nhau nhưng tất cả đều cần sự chính xác, bởi chỉ một chi tiết không cân đối cũng có thể ảnh hưởng đến hình dáng và thần thái của sản phẩm.

Đầu lân trải qua 5 công đoạn để hoàn thiện

Theo những người làm nghề, để hoàn thiện một chiếc đầu lân phải trải qua 5 công đoạn chính gồm làm khung, dán giấy, vẽ màu, gắn lông và hoàn thiện sản phẩm. Trong đó, tạo khuôn là bước đầu tiên và cũng đặc biệt quan trọng bởi đây là công đoạn định hình tổng thể cũng như thần thái của con lân.

Nguyên liệu chính để làm khung đầu lân là mây và tre. Nguyễn Quốc Vũ, một thành viên trẻ trong nhóm, cho biết mỗi loại vật liệu đều có những ưu điểm riêng. Tre có độ bền và khả năng đàn hồi tốt, trong khi mây có độ dẻo dai. Vì vậy, mây và tre được sử dụng xen kẽ để tạo nên bộ khung vừa chắc chắn, vừa đáp ứng yêu cầu về hình dáng của sản phẩm.

Từ những thanh vật liệu tưởng chừng đơn giản, người thợ phải uốn, kết nối và cân chỉnh để tạo nên từng đường nét của chiếc đầu lân. Công đoạn này cần sự tỉ mỉ bởi bộ khung chính là phần quyết định hình dáng ban đầu trước khi chuyển sang các bước tiếp theo.

Công đoạn dán giấy đầu lân đòi hỏi sự tỉ mỉ, đặc biệt ở những chi tiết khó như mắt, mũi và sừng

Màu sắc tạo nên thần thái cho đầu lân

Nếu bộ khung quyết định hình dáng thì màu sắc lại góp phần tạo nên diện mạo và thần thái riêng cho từng chiếc đầu lân. Đây cũng là một trong những công đoạn đòi hỏi nhiều kỹ năng của người thợ.

Theo những người làm nghề, pha màu là một khâu quan trọng để tạo nên một chiếc đầu lân đẹp. Mỗi người lại có kinh nghiệm và bí quyết riêng trong việc phối hợp màu sắc. Không chỉ cần biết cách sử dụng màu, người thực hiện còn phải có khả năng quan sát, cảm nhận hình khối và sự cân đối giữa các chi tiết.

Đặc biệt, công đoạn vẽ mang dấu ấn cá nhân khá rõ. Anh Đỗ Ngọc cho rằng người vẽ đầu lân cũng giống như một nghệ sĩ. Khi đã quen tay, những nét cọ có thể được thực hiện rất nhanh, nhưng phía sau sự nhanh nhẹn ấy vẫn phải là độ chính xác và cân đối.

Chính vì vậy, hai chiếc đầu lân dù được thực hiện theo cùng một quy trình vẫn có thể mang những nét riêng. Cách phối màu, đường nét hay cách xử lý từng chi tiết phụ thuộc vào bàn tay và cảm nhận của người thực hiện.

Để hoàn thành một sản phẩm chỉn chu, người thợ cần ít nhất từ 9 - 10 ngày. Khoảng thời gian ấy cho thấy làm đầu lân không phải công việc có thể hoàn thành vội vàng. Từ tạo khung, dán giấy đến vẽ màu, gắn lông và hoàn thiện, mỗi bước đều cần sự kiên trì, tỉ mỉ và khéo léo.

Người trẻ giữ niềm đam mê với đầu lân

Điểm đặc biệt tại cơ sở của anh Đỗ Ngọc là những người theo nghề phần lớn còn trẻ. Họ tìm đến với công việc từ sở thích và cùng chia sẻ niềm đam mê tạo hình đầu lân.

Công việc không mang lại lợi nhuận quá cao nhưng có thể tạo nguồn thu nhập ổn định quanh năm. Quan trọng hơn, đối với những người đang gắn bó với nghề, niềm vui còn đến từ quá trình tự tay tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh.

Từ những thanh mây, tre ban đầu, qua nhiều ngày làm việc, một chiếc đầu lân dần hiện lên với đầy đủ hình dáng, màu sắc và thần thái. Để có được thành quả ấy là hàng loạt thao tác thủ công được thực hiện bằng kinh nghiệm, sự kiên nhẫn và đôi bàn tay khéo léo.

Trong nhịp sống hiện đại, những người trẻ lựa chọn gắn bó với công việc làm đầu lân cũng đang góp phần duy trì một nghề truyền thống có nguy cơ mai một. Mỗi sản phẩm hoàn thành không chỉ phục vụ nhu cầu trong dịp Trung thu mà còn tiếp nối những hình ảnh đã trở nên thân thuộc với nhiều thế hệ.

Đầu lân mang niềm vui trở lại mỗi mùa trăng

Trung thu rồi sẽ qua, nhưng công việc của những người làm đầu lân vẫn tiếp tục. Như chia sẻ của anh Đỗ Ngọc, nghề được duy trì quanh năm, còn những ngày trước Trung thu chỉ là thời điểm công việc trở nên nhộn nhịp hơn.

Từ niềm đam mê của một nhóm bạn trẻ ở Nha Trang, những chiếc đầu lân lần lượt được tạo hình, tô màu và hoàn thiện để đến với người sử dụng. Đằng sau vẻ ngoài rực rỡ ấy là nhiều ngày lao động tỉ mỉ và cả tình yêu dành cho nghề.

Và rồi khi tiếng trống Trung thu vang lên, những chiếc đầu lân lại xuất hiện trên đường phố, mang theo sắc màu và niềm vui quen thuộc của mùa trăng. Với những người làm nghề, đó cũng là lúc thành quả của nhiều ngày cần mẫn thực sự bước ra khỏi xưởng, hòa vào không khí Trung thu và tiếp tục hiện diện trong ký ức của nhiều thế hệ.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html