Múa lân kể chuyện tình mẫu tử trong cung đình Huế

Múa lân và câu chuyện khác phía sau lớp vải

Nhắc đến múa lân, nhiều người thường nghĩ ngay đến tiếng trống rộn ràng, những bước nhảy mạnh mẽ và bầu không khí náo nhiệt trong những ngày hội. Đặc biệt, mỗi mùa Trung thu về, hình ảnh những chú lân xuất hiện trên đường phố luôn mang đến sự háo hức cho trẻ nhỏ và cả người lớn.

Thế nhưng, tại Huế có một điệu múa lân mang sắc thái rất khác. Không đặt trọng tâm vào những màn biểu diễn sôi động, "Lân Mẫu Xuất Lân Nhi" kể một câu chuyện về gia đình bằng ngôn ngữ của nghệ thuật múa.

Trong màn diễn, lân mẹ xuất hiện với những bước chân nặng nề. Từng chuyển động chậm, những lần cúi mình, chao đảo hay dừng lại đều gợi lên cảm giác lân mẹ đang phải dồn sức cho một thời khắc đặc biệt: một sinh linh chuẩn bị chào đời.

Chính cách thể hiện ấy khiến múa lân không chỉ dừng ở hình ảnh một linh vật quen thuộc. Qua từng chuyển động, người xem có thể cảm nhận niềm mong chờ, sự khó nhọc và hạnh phúc gắn với khoảnh khắc sinh thành.

Người đàn ông hơn 20 năm hóa thân thành "lân mẹ"

Điều khiến nhiều khán giả bất ngờ là người đảm nhận vai lân mẹ lại là một người đàn ông.

Anh Phạm Thanh Sang, Nhà hát Duyệt Thị Đường, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, đã có hơn 20 năm rèn luyện để thể hiện vai diễn đặc biệt này. Để truyền tải được câu chuyện tình mẫu tử qua múa lân, người nghệ sĩ không chỉ cần kỹ thuật mà còn phải tìm cách thể hiện những cung bậc cảm xúc của người mẹ trong thời khắc chờ đón con ra đời.

Theo anh Phạm Thanh Sang, người biểu diễn phải học cách thể hiện đồng thời nhiều trạng thái: có sự khó nhọc của quá trình sinh nở, nhưng cũng có niềm hạnh phúc và cảm giác chờ đón một điều thiêng liêng.

Bởi vậy, mỗi cái cúi mình, từng bước đi nặng nề hay khoảnh khắc lân mẹ chao đảo đều được người nghệ sĩ gửi gắm cảm xúc. Dưới lớp vải lân, những động tác tưởng như đơn thuần lại trở thành phương tiện kể chuyện.

Đó cũng là nét đặc biệt của màn múa lân này. Người xem không chỉ quan sát kỹ thuật biểu diễn mà còn được dẫn dắt vào câu chuyện về sự sinh thành và tình cảm gia đình.

Múa lân gửi gắm khát vọng về một gia đình đầm ấm

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Huế Trần Đại Vinh, "Lân Mẫu Xuất Lân Nhi" là điệu múa cung đình của các nghệ nhân ở Thanh Bình Thự. Người sáng tác điệu múa muốn ngợi ca hạnh phúc đầm ấm của một gia đình.

Qua hình tượng lân mẹ và lân con, múa lân trở thành cách chuyển tải những tình cảm gần gũi của con người. Đó là niềm vui khi một thành viên mới chào đời, là tình mẫu tử và mong ước về một mái ấm sum vầy.

"Lân Mẫu Xuất Lân Nhi" hiện được biểu diễn thường xuyên tại Nhà hát Duyệt Thị Đường, TP Huế. Với nhiều khán giả, điều thú vị nằm ở sự đối lập giữa hình ảnh linh vật vốn gắn với không khí náo nhiệt của lễ hội và câu chuyện giàu cảm xúc được thể hiện trên sân khấu.

Một linh vật tưởng như chỉ gắn với những bước nhảy khỏe khoắn lại có thể chậm rãi, nặng nhọc và biểu đạt những trạng thái rất gần với con người. Chính sự chuyển đổi ấy tạo nên nét riêng cho màn múa lân này.

Ông Takayama Yuki, du khách Nhật Bản, cảm nhận màn diễn gợi lên sự hưng thịnh và hạnh phúc gia đình, với hình ảnh con cháu sum vầy và mong ước về một thế giới hòa bình.

Từ nghệ thuật cung đình đến những cảm xúc bình dị

Điểm đáng chú ý của "Lân Mẫu Xuất Lân Nhi" nằm ở cách nghệ thuật cung đình chuyển tải một khát vọng rất đời thường. Đó là mong muốn được chứng kiến sự sinh thành, niềm vui khi gia đình có thêm thành viên và hạnh phúc khi các thế hệ sum vầy.

Theo nhà nghiên cứu Trần Đại Vinh, dù được hình thành trong không gian cung đình, điệu múa vẫn tiếp cận những khát vọng bình dị, mộc mạc của con người. Trước hạnh phúc, mọi người đều bình đẳng như nhau. Ông cho rằng đây chính là giá trị nhân văn lâu dài của vở diễn.

Vì thế, múa lân trong "Lân Mẫu Xuất Lân Nhi" không chỉ đem lại sự thích thú từ hình thức biểu diễn. Đằng sau mỗi chuyển động là một lớp ý nghĩa về tình thân, về niềm hạnh phúc và sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình.

Đối với người xem hôm nay, đặc biệt trong không khí rộn ràng mỗi mùa Trung thu, màn diễn còn mang đến một cách nhìn khác về hình tượng lân. Bên cạnh những tiếng trống sôi động và những bước nhảy đầy sức mạnh, lân cũng có thể trở thành nhân vật kể một câu chuyện nhẹ nhàng và giàu cảm xúc.

Múa lân nối dài câu chuyện tình thân qua thời gian

Màn diễn rồi sẽ khép lại, tiếng trống cũng sẽ dừng, nhưng câu chuyện mà "Lân Mẫu Xuất Lân Nhi" gửi gắm vẫn còn đọng lại.

Sau lớp vải lân là hình ảnh của người nghệ sĩ miệt mài tập luyện. Sau những chuyển động của lân mẹ là câu chuyện về sự sinh thành. Và phía sau một điệu múa lân cung đình là khát vọng rất gần gũi: gia đình đầm ấm, con cháu sum vầy và tình thân được gìn giữ.

Qua thời gian, "Lân Mẫu Xuất Lân Nhi" vẫn tiếp tục được biểu diễn tại Huế. Mỗi lần xuất hiện, màn múa lân lại đưa câu chuyện tình mẫu tử đến với những khán giả mới. Để rồi, giữa tiếng trống và sắc màu của những mùa hội, người xem có thể nhận ra một nhịp điệu khác phía sau lớp vải lân: nhịp đập của tình thân, của gia đình và những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html