Nhiều người ngủ đủ 7–9 tiếng theo khuyến nghị nhưng vẫn thức dậy trong trạng thái uể oải, thiếu năng lượng. Điều này đặt ra câu hỏi: liệu ngủ nhiều hơn có thực sự giúp cơ thể khỏe khoắn?

Theo TS Alicia Roth, chuyên gia y học giấc ngủ thuộc hệ thống y tế Cleveland Clinic (Mỹ), số giờ ngủ không phải yếu tố duy nhất quyết định mức độ hồi phục của cơ thể. Chất lượng giấc ngủ và các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn mới là yếu tố then chốt.

Dưới đây là 6 nguyên nhân phổ biến có thể khiến bạn vẫn mệt mỏi dù ngủ đủ giờ:

Cảm giác buồn ngủ, thiếu tỉnh táo ban ngày có thể liên quan đến các rối loạn như ngưng thở khi ngủ. Tình trạng này khiến người bệnh ngừng thở hoặc thở kém hiệu quả trong lúc ngủ, làm giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần mà không nhận ra. Não bộ liên tục chuyển sang trạng thái ngủ nông để duy trì hô hấp, khiến cơ thể khó đạt được giấc ngủ sâu có tác dụng phục hồi.

Ngoài ra, mất ngủ, hội chứng chân không yên (RLS), chứng ngủ rũ hay ngủ nhiều (hypersomnia) cũng có thể gây mệt mỏi kéo dài.

Mệt mỏi không phải lúc nào cũng xuất phát từ giấc ngủ. Các bệnh mạn tính, rối loạn tuyến giáp, thiếu vitamin, mất cân bằng hormone hoặc thay đổi nội tiết như giai đoạn mãn kinh đều có thể khiến cơ thể kiệt sức dù ngủ đủ. Trong nhiều trường hợp, xét nghiệm máu có thể giúp phát hiện nguyên nhân.

Phòng ngủ quá sáng, quá ồn hoặc nhiệt độ không thích hợp có thể gây ra những lần thức giấc ngắn mà bạn không nhận biết. Ánh sáng mạnh làm giảm sự gia tăng melatonin – hormone giúp cơ thể chuẩn bị cho giấc ngủ.

Bên cạnh đó, thói quen sử dụng thiết bị điện tử trên giường khiến não bộ liên hệ không gian ngủ với hoạt động giải trí, từ đó làm khó đi vào giấc ngủ sâu.

Ăn quá no vào buổi tối kích hoạt hệ tiêu hóa trong khi cơ thể cần giảm hoạt động để nghỉ ngơi. Tuy nhiên, đi ngủ khi quá đói cũng không tốt, vì vậy nên dùng bữa tối nhẹ nhàng.

Caffeine dù không khiến bạn khó ngủ ngay lập tức vẫn có thể cản trở giấc ngủ sâu. Rượu có thể giúp dễ ngủ lúc đầu nhưng thường gây thức giấc giữa đêm. Chuyên gia khuyến nghị nên tránh uống rượu ít nhất 2 tiếng trước khi ngủ.

Stress hàng ngày có thể khiến não bộ duy trì trạng thái cảnh giác cao vào ban đêm, làm gián đoạn quá trình tự nhiên đi vào giấc ngủ. Các rối loạn khí sắc như trầm cảm hoặc rối loạn lưỡng cực cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng ngủ.

Thiếu sắt có thể liên quan đến hội chứng chân không yên – gây cảm giác khó chịu ở chân và chỉ giảm khi cử động. Điều này khiến giấc ngủ bị gián đoạn và cơ thể không được phục hồi. Tuy nhiên, cần có đánh giá y tế để xác định chính xác nguyên nhân.

TS Alicia Roth cho biết ngủ quá 9 tiếng mỗi đêm đôi khi có thể khiến cơ thể uể oải hơn so với ngủ ít hơn. Tuy nhiên, nhu cầu ngủ ở mỗi người khác nhau, đặc biệt khi cơ thể đang hồi phục sau bệnh.

Nếu bạn thường xuyên ngủ trên 10 tiếng mà vẫn không tỉnh táo khi thức dậy, đây có thể là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe tiềm ẩn cần được kiểm tra.

Giấc ngủ đóng vai trò nền tảng đối với sức khỏe tổng thể. Vì vậy, nếu đã ngủ đủ giờ nhưng tình trạng mệt mỏi vẫn kéo dài, bạn nên cân nhắc tìm hiểu nguyên nhân thay vì chỉ tăng thêm thời lượng ngủ.