Bộ Y tế Nga vừa công bố trường hợp đầu tiên được tiêm thử nghiệm vaccine ung thư cá nhân hóa, mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư bằng công nghệ mRNA. Theo hãng tin TASS, loại vaccine được sử dụng có tên “NeoOncoVac”, hiện đang được triển khai tại Trung tâm Nghiên cứu X-quang và Xạ trị Quốc gia trực thuộc Bộ Y tế Nga.
Đây là phương pháp điều trị tiên tiến, tận dụng cơ chế kích hoạt hệ miễn dịch nhằm nhận diện và kiểm soát các tế bào ung thư. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển trong điều trị ung thư thế hệ mới.
Theo thông tin từ KP.RU, bệnh nhân đầu tiên là nam giới 60 tuổi, sống tại vùng Kursk, mắc ung thư hắc tố da (melanoma). Người bệnh được chẩn đoán từ năm 2021, sau phẫu thuật bệnh tái phát và đến năm 2025 đã di căn đến hạch bạch huyết.
Trước đó, bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật lần hai và được chỉ định điều trị miễn dịch. Tuy nhiên, do nguy cơ tiến triển bệnh vẫn cao, hội đồng chuyên môn quyết định bổ sung vaccine mRNA cá nhân hóa vào phác đồ điều trị trong khuôn khổ nghiên cứu khoa học. Hiện bệnh nhân đang được điều trị kết hợp với liệu pháp miễn dịch.
Theo Bộ Y tế Nga, trong trường hợp bệnh nhân đã trải qua nhiều phương pháp điều trị nhưng nguy cơ tiến triển vẫn lớn, vaccine mRNA không thay thế hoàn toàn các phương pháp khác mà đóng vai trò hỗ trợ, giúp kiểm soát bệnh và nâng cao hiệu quả điều trị.
Khác với vaccine truyền thống, “NeoOncoVac” được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân. Các bác sĩ sẽ lấy mẫu khối u, phân tích đặc điểm di truyền để xây dựng cấu trúc mRNA mang thông tin về các kháng nguyên đặc trưng của chính khối u đó. Khi được đưa vào cơ thể, vaccine sẽ kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện và tấn công các tế bào ung thư.
Đáng chú ý, cơ chế này còn có khả năng phát hiện và xử lý những tổn thương rất nhỏ mà các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện nay khó phát hiện.
Ông Andrey Kaprin, Tổng giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh, cho biết việc ứng dụng vaccine mRNA cá nhân hóa đánh dấu bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư theo hướng cá thể hóa. Phương pháp này không chỉ tiêu diệt khối u mà còn “huấn luyện” hệ miễn dịch nhận diện và loại bỏ các tế bào bệnh, giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát lâu dài.
Quy trình sản xuất vaccine được hoàn tất ngay trước khi tiêm tại phòng thí nghiệm đạt chuẩn GMP, bảo đảm các yêu cầu nghiêm ngặt về vô trùng và kiểm soát chất lượng. Phác đồ tiêm gồm nhiều giai đoạn: tiêm vào các ngày 1, 8 và 15 với liều tăng dần, sau đó duy trì mỗi 21 ngày, tổng liệu trình có thể kéo dài tới 10 mũi tùy theo đáp ứng của bệnh nhân.
“NeoOncoVac” đã được Bộ Y tế Nga phê duyệt sử dụng lâm sàng từ tháng 11/2025. Tuy nhiên, hiện phương pháp này mới áp dụng cho bệnh nhân trưởng thành mắc ung thư hắc tố da trong một số trường hợp như khối u không thể phẫu thuật hoặc đã di căn (kết hợp liệu pháp miễn dịch), hoặc điều trị bổ trợ sau phẫu thuật nhằm giảm nguy cơ tái phát.
Giới chuyên môn nhấn mạnh đây chưa phải là giải pháp điều trị phổ quát cho mọi loại ung thư. Việc triển khai vẫn cần được theo dõi chặt chẽ thông qua các nghiên cứu lâm sàng để đánh giá hiệu quả và độ an toàn trong dài hạn.
Dù vậy, bước tiến này được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới trong điều trị ung thư cá thể hóa. Nếu đạt kết quả tích cực, công nghệ vaccine mRNA có thể được mở rộng sang nhiều loại ung thư khác trong tương lai.
Trước đó, Bộ Y tế Nga cũng đã xây dựng dự thảo đưa các vaccine điều trị ung thư vào hệ thống bảo hiểm y tế bắt buộc (OMS), trong đó có các liệu pháp thuốc chống khối u và vaccine peptide cá nhân hóa “Oncopept”. Đồng thời, một số vaccine peptide điều trị ung thư đại trực tràng cũng đang sẵn sàng được triển khai tại các trung tâm lâm sàng quốc gia, cho thấy tiềm năng phát triển của các công nghệ điều trị ung thư cá thể hóa trong thời gian tới.
Bình luận
0