Trên thị trường tài chính toàn cầu, đồng USD từ lâu được xem là trung tâm của hệ thống tiền tệ quốc tế. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, vị thế này không phải là điều bất biến mà chỉ là một phần trong chu kỳ thay đổi của lịch sử tài chính thế giới.
Các phân tích cho rằng nếu xu hướng suy giảm vai trò dự trữ của USD tiếp tục kéo dài, thế giới có thể chứng kiến một cuộc dịch chuyển tài sản quy mô lớn. Trong bối cảnh đó, vàng và bạc đang dần được nhìn nhận trở lại như những tài sản trú ẩn chiến lược.
Sau Hội nghị Bretton Woods Conference năm 1944, USD trở thành đồng tiền trung tâm khi nhiều quốc gia neo nội tệ vào đồng bạc xanh và USD được bảo chứng bằng vàng. Tuy nhiên, đến năm 1971, Mỹ chấm dứt cơ chế chuyển đổi USD sang vàng, mở ra thời kỳ tiền pháp định, nơi giá trị tiền tệ chủ yếu dựa trên cam kết của chính phủ phát hành.
Theo dữ liệu từ International Monetary Fund, tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm mạnh từ khoảng 72% năm 2001 xuống còn khoảng 57% hiện nay. Diễn biến này được xem là dấu hiệu phản ánh sự thay đổi về niềm tin vào hệ thống tài chính cũng như cục diện địa chính trị toàn cầu.
Nhiều chuyên gia so sánh quá trình này với sự suy giảm vai trò của đồng bảng Anh sau Thế chiến II. Khi đó, tỷ trọng dự trữ của bảng Anh giảm mạnh chỉ trong vài thập kỷ, kéo theo tác động lớn tới tài sản của những người nắm giữ đồng tiền này.
Điểm đáng chú ý hiện nay là thế giới chưa có một đồng tiền đủ sức thay thế hoàn toàn USD. Dù đồng nhân dân tệ được nhắc đến nhiều, tỷ trọng của đồng tiền này trong dự trữ toàn cầu vẫn chỉ ở mức khoảng 2%.
Trong bối cảnh đó, các ngân hàng trung ương đang gia tăng tích trữ vàng như một biện pháp phòng ngừa rủi ro. Theo số liệu từ World Gold Council, các ngân hàng trung ương đã mua hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm trong giai đoạn 2022-2024, cao gấp đôi so với thập kỷ trước.
Giới phân tích cho rằng động thái này cho thấy các cơ quan tiền tệ đang tìm kiếm những tài sản có giá trị nội tại và không phụ thuộc vào cam kết thanh toán của bất kỳ quốc gia nào.
Trong trường hợp hệ thống tiền tệ toàn cầu bước vào giai đoạn tái cấu trúc, vàng được đánh giá có thể hưởng lợi mạnh nhờ vai trò tài sản trú ẩn và khả năng trở thành "mỏ neo" trung lập cho một trật tự tài chính mới.
Một số mô hình giả định từ VanEck cho rằng nếu vàng hấp thụ phần lớn vai trò dự trữ hiện nay của USD, dư địa tăng giá của kim loại quý này vẫn còn rất lớn. Khảo sát năm 2025 của World Gold Council cũng cho thấy 95% ngân hàng trung ương có kế hoạch tiếp tục tăng dự trữ vàng.
Không chỉ vàng, bạc cũng được đánh giá là tài sản có tiềm năng tăng mạnh nếu chu kỳ chuyển đổi tiền tệ diễn ra. Trong giai đoạn lạm phát đình trệ của thập niên 1970, giá bạc từng tăng từ dưới 2 USD lên gần 50 USD/ounce, mức tăng vượt xa vàng trong cùng thời kỳ.
Ngoài vai trò tài sản trú ẩn, bạc còn được hỗ trợ bởi nhu cầu công nghiệp ngày càng lớn. Đây là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất xe điện, pin năng lượng mặt trời và nhiều lĩnh vực công nghệ cao.
Theo các chuyên gia, luận điểm đầu tư vào vàng và bạc hiện nay không chỉ dựa trên dự báo về sự suy yếu của USD mà còn xuất phát từ quy luật lặp lại của các chu kỳ tài chính trong lịch sử.
Nhiều nhà đầu tư cho rằng cơ hội thường xuất hiện trước khi khủng hoảng thực sự được nhận diện rộng rãi và dòng tiền lớn thường dịch chuyển từ rất sớm trước khi thị trường đại chúng kịp phản ứng.
Bình luận
0