Tại các khu chợ truyền thống giữa lòng Thủ đô những ngày đầu năm 2026, một hình ảnh mới đang dần trở nên quen thuộc: Những bà nội trợ không còn lúng túng với tiền lẻ, và những tiểu thương cũng không còn phải ghi chép thủ công vào những cuốn sổ ố vàng. Sự xuất hiện của các "Trạm hỗ trợ số tại chỗ" ngay cạnh sạp rau, sạp thịt đã biến những khu chợ này thành một hệ sinh thái "hybrid" độc đáo – nơi sự tiện lợi của kỹ thuật số giao thoa với văn hóa giao tiếp trực tiếp.

Từ nỗi sợ bấm nhầm đến niềm vui quản lý số

Chị Lê Thanh Minh, một điều phối viên của dự án "Số hóa chợ truyền thống", chia sẻ rằng rào cản lớn nhất chưa bao giờ là công nghệ mà chính là tâm lý e ngại sự phức tạp. Ban đầu, các tiểu thương lớn tuổi thường lo lắng việc sử dụng ứng dụng quản lý đơn hàng sẽ gây nhầm lẫn dẫn đến mất tiền. Tuy nhiên, khi được hướng dẫn phương thức "thanh toán một chạm" và chứng kiến dòng tiền về tài khoản một cách minh bạch, họ đã nhanh chóng trở thành những người tuyên truyền tích cực nhất.

Sự chuyên nghiệp hóa hiện nay không chỉ dừng lại ở việc thanh toán. Nhiều tiểu thương đã bắt đầu biết cách sử dụng dữ liệu từ ứng dụng để dự báo nhu cầu hàng hóa theo ngày, từ đó giảm thiểu tối đa lượng thực phẩm dư thừa và tối ưu hóa lợi nhuận. Đây chính là minh chứng cho việc "bình dân hóa" công nghệ: Khi công nghệ trở nên đơn giản đến mức một bà bán rau cũng có thể làm chủ để giảm chi phí vận hành.

Để không ai phải đi "bên lề" sự phát triển

Dưới góc độ quản lý, sự thành công của mô hình chợ số nằm ở cam kết thịnh vượng không bỏ lại ai phía sau. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, nếu một người lao động nghèo biết cách sử dụng ví điện tử để thanh toán hóa đơn điện nước hay nhận các khoản trợ cấp an sinh ngay tại sạp hàng quen thuộc, đó mới là chuyển đổi số thực thụ.

Ông Trần Anh Tùng, nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực logistics cộng đồng, khẳng định: "Tiềm năng thực sự không nằm ở những thành phố thông minh xa xôi, mà nằm ở việc khai phá sức mua và sự sáng tạo của hàng chục triệu người đang đứng ở ngưỡng cửa kinh tế số". Việc đầu tư vào các điểm chạm văn hóa công nghệ tại các khu chợ truyền thống chính là cách bền vững nhất để xây dựng niềm tin tiêu dùng và xóa mờ khoảng cách giàu nghèo.

Kịch bản cho một nền kinh tế bán lẻ công bằng hơn đang được viết lại từ chính những sạp hàng mộc mạc nhất. Khi công nghệ trở thành chiếc cầu nối thân thiện thay vì một bức tường cao lớn, nó sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa thành thị và nông thôn, giữa thế hệ trẻ nhạy bén và thế hệ tiểu thương lâu năm. Sự chuyên nghiệp thực sự của một thị trường không nằm ở vẻ bóng bẩy của các trung tâm thương mại, mà ở khả năng phục vụ những đối tượng khó tiếp cận nhất bằng thái độ tận tâm và công nghệ thân thiện nhất./.