Khánh Hòa phát động cuộc thi thiết kế sản phẩm gốm Chăm năm 2026

Gốm Chăm và hành trình tìm kiếm những thiết kế mới

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm mang những giá trị văn hóa đặc trưng được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Việc phát huy những giá trị này trong đời sống hiện đại không chỉ đặt ra yêu cầu bảo tồn kỹ thuật, tri thức dân gian mà còn cần những cách tiếp cận mới để sản phẩm gốm Chăm ngày càng gần gũi với nhu cầu sử dụng của cộng đồng.

Từ mục tiêu đó, UBND tỉnh Khánh Hòa phát động cuộc thi "Thiết kế sản phẩm gốm của người Chăm" năm 2026. Cuộc thi hướng đến việc khai thác các giá trị văn hóa Chăm, hoa văn, họa tiết truyền thống, tri thức dân gian cùng những yếu tố đặc trưng của làng nghề để hình thành những sản phẩm mới.

Đối tượng tham gia được mở rộng cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Qua đó, cuộc thi tạo thêm không gian để các ý tưởng sáng tạo gặp gỡ những giá trị truyền thống của gốm Chăm, góp phần tìm kiếm các thiết kế có tính thẩm mỹ, ứng dụng và khả năng phát triển thành sản phẩm thực tế.

Các nhóm sản phẩm dự thi khá đa dạng, gồm quà lưu niệm, đồ gia dụng, sản phẩm trang trí nội thất, sản phẩm mỹ thuật - nghệ thuật, sản phẩm phục vụ hoạt động văn hóa, du lịch và các sản phẩm gốm ứng dụng khác.

Cuộc thi khuyến khích sáng tạo những sản phẩm gốm Chăm mới trên cơ sở khai thác giá trị văn hóa và đặc trưng của làng nghề

Đưa ý tưởng gốm Chăm từ bản vẽ đến sản phẩm thực tế

Một điểm đáng chú ý của cuộc thi là ở vòng sơ khảo, tác giả chưa nhất thiết phải có sản phẩm hoàn chỉnh. Người tham gia có thể gửi bản vẽ, mô hình thiết kế hoặc sản phẩm mẫu, kèm phần thuyết minh về ý tưởng, giá trị, khả năng sản xuất và thương mại hóa.

Cách tổ chức này tạo điều kiện để nhiều ý tưởng về gốm Chăm có cơ hội tham gia ngay từ giai đoạn thiết kế. Đồng thời, yếu tố khả thi trong sản xuất cũng được đặt ra, qua đó hướng các sáng tạo đến khả năng ứng dụng vào thực tế thay vì chỉ dừng ở ý tưởng.

Đặc biệt, những tác phẩm được lựa chọn vào vòng chung khảo sẽ được Ban Tổ chức kết nối tác giả với nghệ nhân và cơ sở sản xuất Gốm Bàu Trúc để tiếp tục hoàn thiện.

Sự kết nối này tạo cơ hội để ý tưởng thiết kế được đặt trong điều kiện sản xuất thực tế. Qua quá trình trao đổi với nghệ nhân, các tác giả có thể hoàn thiện sản phẩm trên cơ sở dung hòa giữa sáng tạo mới với kỹ thuật và những giá trị đặc trưng của gốm Chăm.

Tác phẩm gốm Chăm vào vòng chung khảo sẽ được kết nối với nghệ nhân và cơ sở sản xuất Gốm Bàu Trúc để hoàn thiện.

Gốm Chăm gắn với văn hóa, du lịch và đời sống hiện đại

Việc mở rộng các nhóm sản phẩm từ đồ gia dụng, quà lưu niệm đến trang trí nội thất, mỹ thuật và sản phẩm phục vụ du lịch cho thấy cuộc thi hướng đến khả năng đưa gốm Chăm vào nhiều không gian của đời sống.

Bên cạnh việc gìn giữ hoa văn, họa tiết, tri thức dân gian và đặc trưng làng nghề, các tác giả được khuyến khích tìm kiếm cách thể hiện mới. Đây là cơ sở để những giá trị truyền thống tiếp tục được phát huy thông qua các sản phẩm có khả năng sử dụng, sản xuất và thương mại hóa.

Theo kế hoạch, Ban Tổ chức tiếp nhận hồ sơ và tác phẩm dự thi đến hết ngày 25/9/2026. Lễ trao giải dự kiến được tổ chức vào ngày 10/10/2026, gắn với các hoạt động Lễ hội Katê của đồng bào Chăm.

Thông qua cuộc thi, những giá trị của gốm Chăm tiếp tục được tôn vinh, đồng thời mở thêm cơ hội cho những ý tưởng mới kết nối với nghệ nhân và làng nghề. Qua đó, truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn có thêm những cách hiện diện phù hợp trong đời sống đương đại.