Chủ động các biện pháp cung ứng sách giáo khoa

Áp lực từ thời hạn chót và bài toán xử lý dứt điểm tình trạng thiếu sách

Yêu cầu rà soát và xử lý dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi tới các địa phương và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam thực chất là một "mệnh lệnh hành chính" mang tính cấp bách. Thế nhưng, việc phải đưa ra một mốc thời gian hạn chót ngay trước thềm năm học mới lại phơi bày một nghịch lý quen thuộc: sự bị động trong khâu chuẩn bị của toàn hệ thống.

Dù các nhà trường và địa phương đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp chữa cháy, tình trạng thiếu hụt cục bộ ở nhiều nơi và nhiều chủng loại sách vẫn tiếp diễn. Điều này không chỉ dừng lại ở một vài sự cố đơn lẻ, mà đã bộc lộ những khoảng trống mang tính hệ thống trong khâu dự báo nhu cầu và điều phối phát hành. 

Khi sự chậm trễ trong chuỗi cung ứng liên tục đe dọa quyền lợi học tập của học sinh, mốc thời gian chót lúc này không đơn thuần là một "mệnh lệnh hành chính", mà là thước đo cho kỷ luật thực thi và trách nhiệm giải trình của các cơ quan quản lý cùng nhà xuất bản.

Bức tranh phân phối sách đa chiều tại các vùng miền

Thực tế công tác cung ứng sách giáo khoa năm nay cho thấy những mảng màu khác biệt rõ nét giữa các vùng miền. Tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, nhờ sự chủ động từ sớm, sách giáo khoa tại các trường cơ bản đã được chuyển đến tay phụ huynh và học sinh theo danh sách đăng ký mượn. 

Cùng với đó, hệ thống thư viện trường học phát huy tốt vai trò hỗ trợ, trong khi các nhà xuất bản vẫn đang khẩn trương bổ sung những đầu sách còn thiếu như Tiếng Việt tập 1 lớp 1 hay một số tựa sách lớp 6 để đáp ứng trọn vẹn nhu cầu. 

Trái ngược với nhịp độ ổn định đó, tình hình tại Đắk Lắk lại ghi nhận những điểm nghẽn khi một số trường học vẫn thiếu hụt một số đầu sách, khiến nhiều học sinh rơi vào thế bị động phải dùng chung sách với bạn. 

Qua chia sẻ từ các bậc phụ huynh cho thấy nỗi lo lắng hiện rõ khi con em họ có thể học chung tại lớp nhưng lại thiếu tài liệu để ôn tập và chuẩn bị bài vở khi trở về nhà.

Nguyên nhân thiếu sách và các giải pháp điều tiết nguồn tài liệu từ cơ sở

Lý giải về nguyên nhân dẫn đến sự thiếu hụt này, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk cho biết, chủ trương mua sắm sách giáo khoa bằng nguồn ngân sách để hỗ trợ học sinh mượn tại trường đã làm phát sinh những biến số.

Cụ thể, sự chênh lệch giữa số liệu đăng ký dự kiến ban đầu và nhu cầu thực tế tại các cơ sở giáo dục đã tạo ra áp lực lớn cho hệ thống phân phối địa phương. Trước thực tế đó, ngành giáo dục địa phương đã triển khai đồng bộ các giải pháp tình thế nhưng thiết thực. 

Theo đó, các nguồn sách trong tỉnh được điều tiết khẩn trương từ nơi dư thừa đến nơi thiếu hụt, đồng thời huy động tối đa nguồn lực sách cũ từ các khóa trước còn sử dụng được. Đồng thời, các trường học bắt buộc phải ưu tiên cho học sinh thiếu sách mượn từ thư viện hoặc tổ chức học dùng chung trong lớp. 

Song song với đó, giáo viên được khuyến khích khai thác bản sách giáo khoa điện tử chính thức để trình chiếu, phục vụ giảng dạy trực quan và bù đắp phần nào thiếu hụt sách giấy.

Nỗ lực cung ứng bản sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc

Nhìn tổng thể trên phạm vi cả nước, tính đến ngày 12/9, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã cung ứng thành công hơn 236 triệu bản sách giáo khoa tới hệ thống các cơ sở giáo dục. Trong đó, điểm sáng nổi bật trong công tác phân phối năm nay là chính sách ưu tiên đặc biệt dành cho các vùng chiến lược. 

Cụ thể, toàn bộ các cơ sở giáo dục tại vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới, hải đảo, cùng hơn 100 trường nội trú liên cấp vùng biên giới, đã được đảm bảo tiếp nhận đủ số lượng sách theo đúng nhu cầu thực tế. 

Điều này khẳng định nỗ lực lớn của toàn ngành trong việc bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, không để học sinh ở các địa bàn yếu thế bị bỏ lại phía sau. Tuy nhiên, để duy trì mục tiêu đó, điều này đòi hỏi sự rà soát nghiêm túc và trách nhiệm cao độ từ các đơn vị quản lý, nhà xuất bản cùng hệ thống giáo dục địa phương nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa trước thềm năm học mới.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html