Giảm áp lực thiếu nước tưới ở vùng khô hạn nhất cả nước

Báo động đỏ: Hồ chứa tại Khánh Hòa sụt giảm kỷ lục

Ghi nhận hiện nay cho thấy, toàn tỉnh Khánh Hòa có 44 hồ chứa đang phải đối mặt với áp lực cạn kiệt nguồn nước rất lớn. Mặc dù tổng dung tích thiết kế của toàn hệ thống đạt khoảng 750 triệu mét khối, lượng nước thực tế đo được hiện chỉ còn khoảng 360 triệu mét khối, chưa đạt đến mức 50% thiết kế toàn tỉnh.

Đáng chú ý, nhiều hồ chứa nhỏ đã chính thức rơi vào mực nước chết. Tình trạng suy giảm diễn ra với tốc độ nhanh hơn hẳn mọi năm, đặt công tác quản lý nguồn nước trước những thử thách lớn. Nếu thời tiết cực đoan tiếp tục duy trì, nguy cơ hạn hán diện rộng có thể bùng phát bất cứ lúc nào.

Trước diễn biến phức tạp, tỉnh Khánh Hòa đã chủ động xây dựng kịch bản ứng phó riêng. Các chuyên gia thường xuyên tiến hành đo đạc nguồn nước hàng tuần để ngành chức năng đưa ra lịch điều tiết cụ thể. Giải pháp cốt lõi đang được áp dụng là phân chia địa bàn cấp nước theo từng cánh đồng nhằm tránh tình trạng tưới tiêu chồng chéo và lãng phí.

“Chúng tôi phải tính toán lượng nước đến từng mét khối.” – Đại diện đơn vị quản lý thủy lợi chia sẻ.

Thứ tự ưu tiên cấp nước được quy định theo thứ tự ưu tiên từ đảm bảo nguồn nước sinh hoạt cho người dân đến phục vụ các loại cây trồng lâu năm có giá trị kinh tế cao, sau đó mới bố trí lịch cấp nước luân phiên đối với các vùng nằm ở cuối kênh mương.

Giải pháp kỹ thuật đồng bộ: Hồi sinh các trạm bơm cũ tại Khánh Hòa

Để bảo vệ mùa màng, ngành thủy lợi đã triển khai nhiều biện pháp, trong đó lực lượng xung kích thủy lợi đang phải túc trực 24/24 giờ. Các trạm bơm cũ được tập trung duy tu và tiến hành sửa chữa cả ngày lẫn đêm. Điển hình như trạm bơm Đá Trắng 1 hiện phải vận hành với công suất tối đa để dẫn nguồn nước từ sông lớn thẳng về các hệ thống kênh mương, đồng thời khắc phục ngay các sự cố rò rỉ kênh dẫn. Nhờ đó, việc cấp nước tưới tiêu được thực hiện rất chủ động.

Không chỉ dừng lại ở các phương pháp thủ công truyền thống, Khánh Hòa đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao vào công tác điều tiết nước. Hệ thống giám sát mực nước tự động đã được lắp đặt. Các dữ liệu về nguồn nước được cập nhật theo thời gian thực. Bản đồ số thủy lợi giúp dự báo chính xác vùng thiếu nước, giúp cho ban chỉ đạo có thể ra quyết định từ xa. Công nghệ tưới tiết kiệm cũng được chuyển giao cho nông dân. Nhiều mô hình tưới phun mưa tự động mang lại hiệu quả cao. Công nghệ này giúp giảm tới 40% lượng nước tiêu thụ. 

Mục tiêu cuối cùng: Đảm bảo an ninh nguồn nước vụ mùa 2026

Mục tiêu trọng tâm của tỉnh là bảo đảm nguồn nước tưới đến hết mùa khô, quyết tâm không để bất kỳ diện tích lúa nào bị "chết khát". Bên cạnh đó, chính quyền khuyến cáo người dân dùng nước tiết kiệm nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế. Việc ứng phó hạn hán cực đoan cần sự đồng bộ rất cao. Không chỉ dựa vào thủy lợi, ý thức người dân rất quan trọng. Sự đồng lòng sẽ giúp duy trì ổn định sản xuất.

Để chung tay vượt qua mùa khô 2026, người dân cần lưu ý tưới đúng giờ và chỉ tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh tưới nước vào giữa trưa gây bốc hơi nhanh. Tưới vừa đủ bằng cách ap dụng công nghệ tưới phun mưa hoặc nhỏ giọt. Tuyệt đối không để nước chảy tràn lan trên bờ ruộng. Giữ độ ẩm bằng cách sử dụng rơm rạ, cỏ khô để phủ gốc cây. Biện pháp này giúp đất giữ ẩm tốt hơn rất nhiều. Ở những vùng quá thiếu nước nên chuyển sang cây cạn, các loại đậu, bắp sẽ chịu hạn tốt hơn cây lúa.

 Hướng tới nông nghiệp bền vững

Biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ khiến tần suất các mùa khô khắc nghiệt tại Khánh Hòa ngày càng gia tăng. Do đó, hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng thủy lợi được xác định là ưu tiên mang tính chiến lược lâu dài.

Trong thời gian tới, tỉnh cần tiếp tục rà soát lại quy hoạch các hồ chứa và triển khai nạo vét lòng hồ; đồng thời, các dự án kết nối liên hồ chứa cần được khẩn trương nghiên cứu. Sự linh hoạt trong quản lý và điều tiết nước chính là "chìa khóa" bảo đảm an ninh lương thực, biến những thách thức của mùa khô 2026 thành hành động và thắng lợi bền vững trong tương lai.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html